Het aantal mensen met diabetes in ons land is in 10 jaar tijd met een kwart gestegen. Dat blijkt uit cijfers van de ziekenfondsen die in De Tijd staan. In 2012 kreeg 5,6 procent van de bevolking een behandeling voor suikerziekte, in 2021 was dat 7,1 procent. Waarschijnlijk wordt de ziekte nu vaker opgespoord, maar de stijging kan ook te maken hebben met het toenemende overgewicht en de vergrijzing.
Aantal mensen met diabetes in 10 jaar tijd met een kwart gestegen: "Daar schrikken we niet van"
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Volgens het InterMutualistisch Agentschap (IMA) werden 810.000 mensen in ons land in 2022 behandeld voor diabetes (suikerziekte). Dat is ongeveer 7,1 procent van de bevolking. In 2012 was dat nog 5,6 procent. Het gaat dus om een stijging met ruim een kwart.
De stijging van het aantal mensen met diabetes lijkt ook steeds sneller te gaan. Tussen 2021 en 2022 nam hun aantal met 5 procent toe, de grootste jaarlijkse stijging ooit.
Wat is diabetes?
Diabetes, oftewel suikerziekte, is een aandoening waarbij het suikergehalte in het bloed ontregeld is. Grosso modo zijn er twee types diabetes.
Bij diabetes type 1 maakt ons lichaam geen of veel te weinig insuline aan, een hormoon dat onze bloedsuikerspiegel onder controle houdt. Deze vorm komt niet veel voor (ongeveer 10 procent van alle patiënten) en treedt dikwijls al op in de kindertijd.
Daarnaast is er diabetes type 2, waarbij ons lichaam wel genoeg insuline aanmaakt, maar minder gevoelig wordt voor de werking ervan. Deze vorm is gelinkt aan ouderdom en levensstijl en komt meestal op latere leeftijd voor. Ongeveer 90 procent heeft diabetes type 2.
Er is ook nog zwangerschapsdiabetes, een tijdelijke verminderde gevoeligheid voor insuline, wat voorkomt bij ongeveer 12 procent van de zwangere vrouwen.
Diabetes gaat gepaard met gezondheidsrisico's. Een te lage bloedsuikerspiegel ('hypo') veroorzaakt een hongergevoel, zweten, hartkloppingen en duizeligheid. Een te hoge bloedsuikerspiegel ('hyper') voel je niet zo snel, maar kan op lange termijn leiden tot problemen met hart en bloedvaten, ogen, nieren en voeten.
Het IMA baseert zich voor de cijfers over het aantal diabetespatiënten op de databanken van de ziekenfondsen. Daarin komen alleen patiënten voor die medicatie gebruiken of een beroep doen op specifieke zorg in het kader van diabetes. Het gaat alleen om mensen met diabetes type 1 of 2, vrouwen met zwangerschapsdiabetes zijn niet in de cijfers opgenomen.
Het aantal patiënten stijgt met de leeftijd. Van de 65-plussers krijgt 1 op de 5 een behandeling voor diabetes, bij de 45- tot 65-jarigen 8,9 procent en bij de 25- tot 44-jarigen 2,2 procent. Meer mannen dan vrouwen hebben diabetes, al is het verschil niet erg groot.
Vermoedelijk ligt het werkelijke aantal mensen met diabetes nog hoger. Niet iedereen neemt medicatie of doet een beroep op specifieke zorg. In het Belgisch Gezondheidsonderzoek van 2018 bleek nog dat vermoedelijk een derde van het aantal mensen met diabetes er zich niet van bewust is dat ze de ziekte hebben.
Cijfers nog hoger?
"Ik schrik er niet van dat het aantal mensen met diabetes stijgt", zegt professor Chantal Mathieu. Zij is endocrinoloog, een arts die gespecialiseerd is in ziekten van hormonen, aan het UZ Leuven. "Dat verhaal horen we jaar na jaar, niet alleen bij ons, maar ook wereldwijd."
De stijging heeft volgens het IMA waarschijnlijk te maken met de toenemende vergrijzing van de bevolking. "We zien vooral een ontploffing van diabetes type 2, wat vroeger ouderdomsdiabetes werd genoemd. De bevolking wordt steeds ouder. Maar we zien ook steeds meer andere risicofactoren voor dat type diabetes, zoals onvoldoende beweging en toenemend overgewicht", duidt Mathieu.
Toch stijgt ook het aantal patiënten met diabetes type 1, een vorm die niets te maken heeft met ouderdom en levensstijl. "Dat is intrigerend", vindt professor Mathieu. "Goed nieuws is dat we meer mensen met diabetes type 1 krijgen die langer en beter leven. Slecht nieuws is dat we de stijging vooral zien bij jonge kinderen. Die vorm van diabetes is agressiever en agressiever aan het worden."
Waarschijnlijk wordt de ziekte ook vaker opgespoord en krijgen meer mensen een behandeling, zegt het IMA.
Lichtpuntjes
Volgens professor Mathieu leven we "in boeiende tijden". "Het is verontrustend dat het aantal patiënten toeneemt, maar tegelijk zien we de ontwikkeling van zogenoemde disease modifying therapy, behandelingen die de ziekte zélf aanpakken, en niet enkel de symptomen behandelen."
Voor diabetes type 2 verwijst ze naar medicatie zoals Ozempic. Dat is specifiek bedoeld voor mensen met diabetes omdat het het suikergehalte in het bloed verlaagt. Intussen is het ook populair als vermageringsmiddel voor mensen met obesitas, omdat het als neveneffect heeft dat je ervan afvalt.
"Maar we begrijpen ook steeds beter wat diabetes type 1 is: een auto-immuunziekte, een aandoening waarbij ons afweersysteem ons eigen lichaam aanvalt. Dankzij veel en beter onderzoek, ook in ons land, staan we op het punt om medicatie te ontwikkelen die op dat afweersysteem kan inwerken, en daardoor het ontstaan van diabetes type 1 kan tegenhouden."
