België zet hogere vangstquota op de agenda van tweedaagse visserijtop in Brugge

De Belgische vissers moesten in december even slikken. Toen kregen ze te horen dat ze dit jaar 60 procent minder tong mogen vangen in de Noordzee dan in 2023. Ook in de Britse wateren daalden de quota voor Belgische vissers met 6 tot 77 procent, afhankelijk van de visgronden. In 2022 werden de quota voor tong ook al eens verlaagd.

Voor andere vissoorten zoals pladijs, rog en kabeljauw gingen de quota dan weer omhoog. Maar tong is economisch wel veruit de belangrijkste. Volgens de laatste cijfers, die dateren van december 2023, is tong goed voor 53 procent van de totale waarde van de binnengehaalde vis in ons land. 

Over die quota wordt elk jaar opnieuw stevig onderhandeld tussen de Commissie en de lidstaten, op basis van wetenschappelijke data. Uit die gegevens bleek vorig jaar dat de tongbestanden er slecht aan toe zijn. Maar de informatie die daarvoor gebruikt wordt, is steevast 2 jaar oud, waardoor de nieuwe quota telkens achter de feiten aan lopen. 

Onder andere daarover wil Vlaams minister voor Zeevisserij Hilde Crevits (CD&V) het vandaag en morgen hebben op een informele raad voor de Europese Visserijministers. Ze ontvangt hen in Brugge, samen met delegaties van de Europese Commissie en het Europees Parlement.

Maandag staan er ook uitstapjes op het programma naar Zeebrugge. De ministers kunnen zich onder andere verwachten aan een 'garnalen-workshop' en een bezoek aan de vaarsimulator waarmee de VDAB nieuwe vissers opleidt.

Ze zullen ook de recent vernieuwde vissersboot Jasmine te zien krijgen. Die is uitgerust met technologie die onder andere het brandstofverbruik en de vissoorten in het ruim moet monitoren.

"Die gegevens worden gedeeld met wetenschappers, waardoor ze real-time kunnen bekijken wat er is gevangen en ze ook de visbestanden beter kunnen monitoren", zegt Crevits.

Intussen is de helft van de Belgische vissersvloot, die 64 boten telt, uitgerust met die nieuwe technologie. Volgens haar staan de Belgische vissers open voor die nieuwe technologie, "maar je moet hen ook wel het nodige vertrouwen geven om hun werk met passie uit te kunnen voeren".

Op de visserijtop wil België de andere Europese visserijministers tonen dat de Belgische vissers daarom best wel hogere vangstquota toevertrouwd mogen worden.

"Dit jaar krijgen onze vissers in de gebieden nabij Ierland lagere quota voor tong op basis van verouderde wetenschappelijke gegevens. De vissers melden dat er nu zoveel tong zit dat ze veel te snel hun quotum opgevist zullen hebben. Vissers hebben er alle belang bij dat de visbestanden het goed doen. We moeten hun kennis meenemen in het beleid."

Die quota moeten volgens Crevits dus op basis van wetenschappelijke data bepaald worden, maar het is duidelijk dat economische overwegingen ook meespelen. "Alleen op die manier kunnen we onze vissers een toekomst bieden."

Toch spreekt de minister zelf liever over "correctere en actuelere" quota dan hogere quota. Maar uiteindelijk komt het daarop neer: sneller kunnen inspelen op de situatie als er weer meer ruimte zou blijken om op bepaalde vissoorten zoals tong te vissen.

Maar daarvoor moet ze eerst de andere lidstaten overtuigen. En daar is nog wat overtuigingswerk voor nodig. "Sommige lidstaten hebben andere prioriteiten dan de vangstquota aanpassen. Nochtans hebben landen als Frankrijk en Nederland dezelfde bezorgdheden als wij", zegt Crevits.

Blijft de vraag: kan de tongpopulatie in de Noordzee een herziening van de quota aan, als er de laatste 2 jaar net besloten werd om die quote stevig te verlagen? 

"De tongpopulatie in de Noordzee doet het vrij slecht", zegt Hans Polet van het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO). "Dat komt doordat de Nederlandse pulsvisserij 10 jaar lang zwaar heeft huisgehouden in de zuidelijke Noordzee."

Pulsvissen is een techniek waarbij de vis met elektrische stroomstoten verdoofd wordt en met sleepnetten opgehaald wordt. Sinds 2021 is dat verboden in Europa.

"De tong is toen overbevist. Maar er spelen ook factoren die we minder goed begrijpen, zoals de klimaatverandering."

Toch zou het tongbestand zich intussen wat hersteld hebben. Dat zou enkele weken geleden zijn gebleken uit een tussentijdse meting. "Waarschijnlijk ziet het er nu iets gunstiger uit. Dan zou er ruimte kunnen zijn om te spreken over hogere quota. Maar dat betekent nog niet dat die effectief omhoog zullen gaan."

In elk geval zal deze informele visserijtop niet onmiddellijk tot hogere of actuelere quota leiden. De volgende quota worden pas bepaald in december, en dan heeft Hongarije het alweer overgenomen van België als voorzitter van de EU. 

Vandaag en morgen zal er eerder sprake zijn van masseerwerk. "We mikken vooral op een uitwisseling van ideeën en ervaringen. We hopen dat die meegenomen worden in verdere besprekingen met de volgende Europese Commissie", zegt Crevits, "zodat onze vissers nog een toekomst hebben".