De Nederlandse dichter Robin Block is de winnaar van de Herman de Coninckprijs voor poëzie. ‘Handleiding voor ontheemden’ gaat over zijn zoektocht naar zijn Indonesische voorgeschiedenis.
Robin Block wint Herman de Coninckprijs met gedichten over zijn Indonesische wortels: "Ik wilde een monument voor mijn voorouders maken"
"Magisch reisverslag, avonturenroman, datingapp, liefdesverhaal en autobiografische familiegeschiedenis, maar bovenal poëzie": dat alles inéén is 'Handleiding voor ontheemden' volgens de jury van de Herman de Coninckprijs, de belangrijkste Vlaamse prijs voor poëzie.
Met zijn gedichten daalt Robin Block af in zijn eigen familiegeschiedenis in Indonesië. "Kern is de zoektocht naar onrecht en het recht om te bestaan", volgens de jury.
Robin Block vond een stapeltje stencils terug, oude ‘inburgeringsboekjes’ die zijn grootouders hadden gekregen toen ze vanuit Indonesië naar Nederland waren gekomen. "Er stonden allerlei betuttelende huishoudtips in, zoals hoe je aardappelen moet schillen. Ik voelde een soort pijn, maar soms moest ik er ook om lachen", licht Robin Block toe op Klara. Het was voor hem een aansporing om zelf "een poëtische handleiding voor ontheemden" te schrijven.
Wie is Robin Block?
Robin Block (1980) is een dichter, muzikant en performer, die zowel in Nederland als in Indonesië werkt. Met zijn poëziefilm 'Manual for the displaced' won hij het Nederlands Poëziefilmfestival en diverse internationale prijzen.
Hij schreef eerder de dichtbundel 'Bestialen', het tweetalige 'In between, di antara' en in 2023 'Handleiding voor ontheemden', de bundel waarvoor hij nu de Herman de Coninckprijs ontvangt.
In ’Handleiding voor ontheemden’ laat Robin Block verschillende stemmen horen, zoals een Europese voorvader en een Indonesische oermoeder. "Zij geven af en toe commentaar op het reisavontuur van de verteller, zoals Muppets op het balkon", lacht Block.
Ik probeer een lans te breken voor mensen die tussen landen, geschiedenis en vlaggen in vallen
Dichter Robin Block
Geschiedenis is dan ook meerstemmig, vindt Robin Block. Naast de officiële geschiedenis van Indonesië en Nederland zijn er zoveel "niet-vertelde verhalen die niet in de vitrines van musea staan. Ik probeer een lans te breken voor mensen die tussen landen, geschiedenis en vlaggen in vallen".
"Het schrijven heeft me meer in contact gebracht met mijn wortels. Echt integreren doe je als je alle lijnen in je familiegeschiedenis van daders, slachtoffers, helden en lafaards met elkaar kunt verenigen. Ik wilde een monument voor mijn voorouders maken, en daarmee de verbroken lijnen herstellen."
Robin Block over de inspiratie voor zijn bundel 'Handleiding voor ontheemden'
Robin Block is naast dichter ook muzikant. Wanneer hij schrijft, voelt hij naar eigen zeggen tegelijk ritme en melodie. Poëzie noemt hij een prachtig medium omdat het zo "elektrisch en geconcentreerd" is. Tegelijk laten gedichten "ruimte voor ambiguïteit en tegenstelling en voor de verbeeldingskracht van de lezer".
'Handleiding voor ontheemden ' van Robin Block is uitgegeven bij Atlas Contact.
Wisselkind
Zie mij eens mijn best doen om hier thuis te zijn. Ik zing de dankjewels met mijn kopstem. Kijk niemand in de ogen als ik groet. Ik heb een batikshirt dat schouderklopjes krijgt. Ik ben jullie Insta-mascotte, twee koppen groter. Ik eet op straat met de locals mee. Lepel voldoende sambal op mijn bord en spoel mijn reet af met het flesje. De witte rijst kleur ik bij met kecap. Mijn genen bakken mee met de zon. Ik ben best stoer op die scooter. Ik ben hier lang genoeg.
Zie mij eens mijn best doen om hier thuis te zijn. Ik spreek de hoezo's ritmisch uit. Kijk je strak in de ogen als ik groet. Grinnik met mijn mond dicht. Ik heb een wintertrui die schouderklopjes krijgt. Ik ben jullie voetbalvriendje, twee koppen kleiner. Eet andijvie met de buren. Schep voldoende jus in het kuiltje. Mijn genen bleken mee in de sneeuw. Ik prak aardappels door de groente heen, veeg zittend mijn reet af. Eenlaags schuurpapier. Ik ben best stoer op die racefiets. Ik ben hier lang genoeg.
Robin Block
De Herman de Coninckprijs is 7.500 euro waard. De andere genomineerden waren - uit Vlaanderen - 'Tijgerbrood' van Ruth Lasters en 'Sunset industries' van Jens Meijen en uit Nederland 'Is daar iemand' van Micha Hamel, 'Nu we er toch zijn' van Erwin Hurenkamp en 'Indolente' van Dewi de Nijs Bik.
De beste gedichten van het jaar zijn opnieuw verzameld in een bundel 'De 44', te koop voor 5 euro in de boekhandel. Daar krijg je een gratis postergedicht bij: 'Ter gelegenheid van poëzie' van Lieke Marsman.
