Huisjesmelkerij, krotverhuur en bendevorming: proces tegen beruchte familie Appeltans gestart

De afgelopen jaren is de familie Appeltans een begrip geworden onder Leuvense studenten. Heel wat koten en appartementen die verhuurd werden door de familie bleken - op zijn zachtst uitgedrukt - ondermaats.

De getuigenissen van een aantal Leuvense studenten liegen er niet om. Volgens hen was er in sommige gevallen geen verwarming of warm water, waren er vochtproblemen en hadden ze te kampen met muizenplagen. Op klachten werd niet of nauwelijks gereageerd door de verhuurders.

Ook in de vordering van het Openbaar Ministerie stapelen de gebreken zich op. "Er zijn 6 panden onbewoonbaar verklaard", zo staat in de vordering. "Er was overal ernstige vochtschade, schimmel- en zwamvorming. Het water liep uit het plafond en er stonden ruimtes onder water. Er was geen verwarming en geen warm water. De situatie was mensonwaardig."

Uit vaststellingen in sommige woningen bleek ook dat het in januari binnen even koud was als buiten: amper 7 graden. "Er waren overal loshangende en blootliggende elektriciteitsdraden. In de meeste panden werkte de elektriciteit niet. Ze waren niet in orde met de brandveiligheid en er was geen rookdetectie. Ten slotte was er ongedierte als muizen, vliegen en kakkerlakken aanwezig."

Volgens het parket zijn er mogelijk honderden slachtoffers. Een 70-tal van hen hebben zich burgerlijke partij gesteld en nemen deel aan het proces. En dat zijn niet alleen studenten, maar ook mensen in kwetsbare situaties als vluchtelingen en asielzoekers. 

Een van hen is Khaled Derki, een Syrische vluchteling. Hij huurde 7 maanden een studio in Leuven nadat hij in 2017 was aangekomen in België. "Alles was nieuw voor mij, ik wist van niks", getuigt Khaled. "Ik zag een advertentie van de studio op Facebook. Toen ik een aanvraag deed, kreeg ik de studio onmiddellijk. Er werden nauwelijks vragen gesteld. Ik had op voorhand niet gecheckt of er gebreken waren."

Het duurde niet lang voordat er problemen opdoken. "Het was koud, vochtig, en er waren muizen. Soms kwamen ze ook zonder het te vragen mijn kamer binnen om de huur op te eisen. Een keer maakte hij me zelfs wakker. Omdat ik nieuw was, kende ik de wet niet, dus ik wist ook niet of ik er iets aan kon doen. Omdat de problemen bleven duren, ben ik uiteindelijk vertrokken."

Volgens zijn advocaat werd er misbruik gemaakt van de situatie. "Op het moment van de feiten sprak mijn cliënt geen Engels", zegt advocate Laure Verheyen. "Hij kende noch het geschrift, noch de taal. Het is heel makkelijk om van mensen in een sociaal kwetsbare positie te profiteren." Volgens de advocate heeft de man ook nooit zijn huurwaarborg teruggekregen. 

De familie wordt in totaal 3 zaken ten laste gelegd. In de eerste plaats is er het krotverhuur, oftewel het verhuren van studentenkoten die niet conform zijn met de Vlaamse Wooncode.

Daarnaast staan ze terecht voor huisjesmelkerij. "Hun slechtste appartementen, waar geen studenten in wilden wonen, zouden ze verhuurd hebben aan mensen in kwetsbare situaties", aldus justitie-expert bij VRT NWS, Philip Heymans. "Dat waren voornamelijk vluchtelingen en asielzoekers."

Tot slot is er nog de tenlastelegging van bendevorming omdat de familie mogelijk een structuur zou hebben opgezet om hun praktijken te kunnen uitoefenen.

Naast vader Arnold en zoon Manu Appeltans, staat ook de moeder van het gezin terecht. Ook de klusjesman en Arlimo, een vennootschap van de familie, worden gedagvaard. 

Vader en zoon Appeltans riskeren een celstraf van 5 jaar en een geldboete van 20.000 euro. Die kan hoog opgelopen, want de boete wordt vermenigvuldigd afhankelijk van het aantal gedupeerden. De moeder riskeert 1 jaar met uitstel en een boete van 8.000 euro. De klusjesman riskeert 1 jaar cel. De verdediging van de familie gaat voor de vrijspraak. 

"De advocaat van vader Appeltans, de bekende procedurepleiter Hans Rieder, heeft al aangegeven dat de zaak voor hem onontvankelijk is, omdat in de dagvaarding van het proces niet duidelijk staat aangegeven of de beklaagde als dader of als mededader terechtstaat", legt Heymans uit. "Daarnaast verwijst hij ook naar de Vlaamse Wooncode die intussen versoepeld is." 

De advocaat van zoon Manu Appeltans, Louis De Groote, wijst naar de huurders zelf. Hij zegt dat de zoon niemand geronseld heeft om in die appartementen te gaan wonen, maar dat ze door het OCMW werden doorgestuurd.

Als er onleefbare situaties ontstonden, zegt de advocaat, dan is dat omdat die mensen daar met heel veel in gingen wonen. Daar wist de zoon niets van af, aldus nog zijn advocaat. 

Dat laatste trekt Jan Doucet van de Huurdersbond - die zich ook burgerlijke partij stelt op het proces - in twijfel. "Ik kan mij moeilijk voorstellen dat OCMW-medewerkers mensen doorsturen naar panden van Appeltans. Ik denk ook niet dat de schuld bij de huurders zelf gelegd kan worden in dit geval." 

Door het grote aantal gedupeerden is voor het proces 3 dagen uitgetrokken. Naast vandaag is er volgende week nog een procesdag. Als dat niet volstaat, dan is er in april nog een dag voorzien. Vermoedelijk valt de uiteindelijke uitspraak in april of mei. 

Intussen verhuurt de familie Appeltans nog steeds panden via kotenwebsite Kotlink.