Derde meer dossiers van verdwijningen en seksuele uitbuiting bij Child Focus: "We kunnen niet meer volgen"

Het aantal hulpvragen bij Child Focus is fors toegenomen. "Vorig jaar hebben we een gigantische stijging gehad", legt directeur Heidi De Pauw uit aan VRT NWS. "2023 was een recordjaar wat betreft verdwijningen en seksuele uitbuiting. Het gaat over een stijging van 32 procent in vergelijking met 2022."

Bij de verdwijningen springen vooral jongeren die weglopen van thuis in het oog. Het aantal wegloopdossiers is sinds 2019 bijna verdubbeld.

Ook het aantal niet-begeleide minderjarige vluchtelingen dat verdwijnt, neemt fors toe. Hun aantal is de afgelopen 5 jaar bijna verdrievoudigd.

Tegelijk neemt ook het aantal dossiers over (online) seksuele uitbuiting erg toe in vergelijking met 5 jaar geleden:

• Aantasting seksuele integriteit: meer dan verdubbeld

• Grensoverschrijdende sexting, het ongewenst versturen van seksueel getinte berichten en foto's: bijna 80 procent meer

• Grooming, een volwassene die minderjarigen online contacteert en aanzet tot seksuele handelingen: een kwart meer

• Sextortion, afpersing door het dreigement om compromitterende beelden online te verspreiden: ruim een verdrievoudiging

• Prostitutie van minderjarigen: de helft meer

• Beelden van seksueel misbruik: 70 procent meer

Het is overigens niet omdat Child Focus meer dossiers opent, dat het ook noodzakelijk meer voorkomt. Mogelijk vinden meer slachtoffers of mensen uit hun omgeving de weg naar de juiste hulp.

Child Focus wordt steeds vaker gebeld door ouders of scholen die zich zorgen maken. Het noodnummer 116 000 kreeg in 2023 bijna 22.000 oproepen, wat een stijging is van 39 procent ten opzichte van het jaar ervoor.

De Pauw spreekt over "gigantische noden" in onze maatschappij. "We willen inspelen op die noden van kinderen en jongeren, maar daar zijn middelen voor nodig." Door de combinatie van toegenomen vraag en ondanks een besparing op personeelskosten, sluit Child Focus 2023 af met een groot tekort.

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is Child Focus geen door de overheid gesubsidieerde organisatie. Slechts een vijfde van haar middelen komt onrechtstreeks van de overheid, via een dotatie van de Nationale Loterij. De rest komt via donaties van personen en bedrijven.

"De hulpvraag en de noden zijn dermate groot, dat we niet meer kunnen volgen", zegt De Pauw. "Onze werking garanderen vergt enorme financiële en menselijke inspanningen. We vragen daarom aan de federale overheid om onze financiering structureel te garanderen."

De Pauw vraagt daarom om een "structurele injectie van 500.000 euro" om de tekorten aan te pakken. "Daarmee zouden we zeker toekomen. Onze hulplijn heeft bijna 22.000 oproepen gekregen afgelopen jaar. Die oproepen moeten we behandelen met hetzelfde aantal mensen als het jaar daarvoor, wat ook al een recordjaar was."

"Het is zo dat de bijna 22.000 oproepen niet alleen vermiste personen of seksuele uitbuiting betreffen", zegt De Pauw. Child Focus krijgt alsmaar meer oproepen rond mentaal welzijn, klinkt het. 

"We zien dat er heel wat leeft in onze maatschappij. Het gaat niet zo goed met onze jongeren. Het mentaal welzijn staat enorm onder druk. Zo worden we ook gebeld voor andere zaken, zoals jongeren met donkere gedachten. Ook die mensen vinden bij ons gehoor en proberen we door te verwijzen naar de gespecialiseerde centra zodat ze de juiste hulp krijgen."

"Bij weglopers zien we bijvoorbeeld dat het bij 20 procent van de gevallen gaat om jongeren die herhaaldelijk weglopen. Dat geeft aan dat het onderliggende probleem niet wordt aangepakt."

Volgens De Pauw valt de forse toename in hulpvragen onder meer te verklaren door de groeiende bewustwording rond seksuele uitbuiting. "Child Focus heeft de laatste jaren enorm geïnvesteerd in sensibilisering, bekendmaking en preventie."

"Zo hebben we een cybersquad opgezet waar jongeren met elkaar kunnen chatten, maar ook naar ons kunnen uitreiken als ze geconfronteerd worden met problemen online. Die inspanningen vertalen zich in meer oproepen", zegt De Pauw. 

Maar ook de digitale evoluties spelen een belangrijke rol in de forse stijging. "De wereld is volledig veranderd in vergelijking met 25 jaar geleden. Vandaag zien we dat kinderen gemiddeld al vanaf 8 jaar een eigen smartphone hebben."

Dat stelt hen vanaf zeer jonge leeftijd bloot aan online gevaren, zegt De Pauw. "Games en andere applicaties kunnen een facilitator zijn binnen het seksueel misbruik om kinderen te benaderen", aldus De Pauw.