In Duitsland wordt een voormalig Stasi-officier beschuldigd van moord tijdens de Koude Oorlog. Het is de eerste keer dat zoiets gebeurt, tot hiertoe luidden de beschuldigingen tegen voormalige grenswachters en Oost-Berlijnse politieagenten altijd doodslag. Het is een historische zaak die een grote impact kan hebben op de manier van berechting van misdrijven in Duitsland tijdens de Koude Oorlog.
Voormalige Stasi-officier na 50 jaar beschuldigd van moord tijdens Koude Oorlog
Al 80 jaar en het gerecht zit hem nog op de hielen. Voormalig Stasi-officier Martin Naumann wordt beschuldigd van de moord op een Poolse man die 50 jaar geleden op de vlucht was voor het communisme. Zijn advocaat laat weten dat Naumann alles ontkent, maar volgens de procureurs heeft hij wel degelijk de Pool Czeslaw Kukuczka doodgeschoten tijdens zijn dienst als Stasi-officier.
Kukuczka probeerde op 29 maart 1974 van Oost- naar West-Berlijn te vluchten. Dat ging niet volgens plan. De Stasi beweerde toen dat de man een bom in zijn koffer had. Hij zou ermee hebben gedreigd om die te laten ontploffen als hij niet de juiste documenten zou krijgen om de grens over te steken. De grenswacht liet hem door, maar eens hij over de grens was, werd hij neergeschoten. Hij overleed later aan zijn verwondingen.
Wat is de Stasi?
Het Ministerium für Staatssicherheit, afgekort Stasi, was de binnenlandse veiligheidsdienst en inlichtingendienst in de Duitse Democratische Republiek (DDR).
Het officiële doel van de Stasi was het beschermen van de menselijke waardigheid, de vrijheid van de mens en de mensenrechten onder toezicht van de socialistische staat. De dienst bespioneerde vooral de eigen bevolking, die in de gaten werd gehouden of zij zich wel politiek correct gedroeg.
Speurwerk
Tijdens de jaren 90 werd het onderzoek nog eens geopend, maar er werd toen niet genoeg bewijs teruggevonden om de moordenaar te vinden. Het onderzoek werd uiteindelijk in 2004 stopgezet.
Jaren later, in 2016, hebben Poolse en Duitse historici een andere versie van het oorspronkelijke verhaal teruggevonden in archieven van de Stasi. Gegevens tonen aan dat de schutter een bronzen medaille heeft gekregen. Volgens het archief had Kukuczka ook geen bom bij zich. In zijn koffer stak een pistool.
Via het gevonden archiefmateriaal zijn de procureurs bij de 80-jarige Naumann uitgekomen. Ze zijn ervan overtuigd dat hij de schutter was die de Poolse vluchteling de dood in joeg.
Kantelpunt
Minstens 140 mensen kwamen om in een poging om het communisme in Oost-Berlijn te ontvluchten. Er waren al veel processen tegen voormalige grenswachters en Oost-Berlijnse politieagenten, maar tot hiertoe werden zij beschuldigd van doodslag, en dus niet van moord.
Deze zaak is anders. Naumann wordt in dit proces beschuldigd van moord en daar staan veel zwaardere straffen op. Dit proces wordt gezien als een historisch kantelpunt op vlak van berechting van misdaden tijdens de Koude Oorlog.
50 jaar na de feiten staat een voormalig Stasi-officier terecht in Duitsland
