Vlaamse arts Tina onder de indruk van onhoudbare situatie op Westelijke Jordaanoever: "Het breekt mijn hart"

De Vlaamse Tina Lavigne is urgentiearts in Jenin, op de Westelijke Jordaanoever, voor Artsen zonder Grenzen. Het is haar eerste missie in een conflictgebied en dat maakt indruk. "Het is soms erg moeilijk", getuigt ze aan VRT NWS. "Vooral omdat je ziet dat gezondheidswerkers hier niet op een veilige manier kunnen werken. Ofwel worden ze tegengehouden om hun werk te doen, ofwel worden ze in gevaar gebracht."

Zo kan het echt niet verder, vindt de dokter. "Het kan niet zijn dat mensen schrik hebben om hun werk te doen. Als ik de verhalen hoor van ambulanciers, dan breekt mijn hart. Ja, dat komt echt binnen. Ik kan me niet voorstellen hoe het is voor die mensen om dag in dag uit in deze situatie te moeten werken."

Tijdens een van de interventies probeerde een ziekenwagen een patiënt in het ziekenhuis te krijgen, vertelt ze, maar dat is niet gelukt. "Militaire voertuigen worden voor het ziekenhuis opgesteld. Ze hebben ook al ziekenwagens tegengehouden. Ze hebben zelfs ambulanciers onderzocht en volledig laten uitkleden en gedwongen om de ziekenwagen te verlaten, terwijl er een patiënt in het voertuig zat."

Dokter Lavigne hoopt dat de werkomstandigheden voor medische hulpverleners snel verbeteren. "Het enige dat echt verschil zal maken, is ervoor zorgen dat mensen hier op een veilige manier hun werk kunnen doen. Wat wij eigenlijk doen is oplapwerk. We trainen mensen zodat ze patiënten kunnen stabiliseren in de verschillende medische punten in het kamp. Dat is een hulp, maar het is lang niet dezelfde zorg als in een ziekenhuis."

Het Israëlische leger is al verschillende keren het vluchtelingenkamp van Jenin binnengevallen, waar een hulppost werd opgericht door vrijwilligers zonder medische achtergrond. Artsen zonder Grenzen ondersteunt hen met medische training en materieel. De vrijwilligers zijn vaak het slachtoffer van Israëlisch geweld, dat ook het werk van medewerkers van Artsen zonder Grenzen bemoeilijkt.

Niet alleen in het vluchtelingenkamp is dat het geval, ook in en rond het ziekenhuis van Jenin verslechtert de situatie zienderogen. Het gebouw werd al geraakt door Israëlische aanvallen, en het is er erg gevaarlijk om te werken.

"Enkele dagen geleden werden zes mensen hier voor de ingang van de spoeddienst beschoten", getuigt projectcoördinator Samuel Johann. Later blijkt dat twee van hen de schietpartij niet overleefden. "Hoe kan dat nu toch? Ziekenhuizen zouden een veilige plek moeten zijn."

"Ons team heeft verschillende dingen meegemaakt, ook hoe traangas gebruikt werd tegen de eerste hulp", gaat hij verder. "We hebben gezien hoe militaire voertuigen effectief de toegang tot het gebouw blokkeren, hoe sluipschutters in positie worden gebracht rond het ziekenhuis. We zijn hierdoor altijd verbijsterd en gechoqueerd, ook al is het niet de eerste keer en is dat geen uitzonderlijke situatie."

Ook voor Salah, een vrijwilliger-paramedicus in Jenin, is de maat meer dan vol. "Ziekenhuizen moeten overal beschermd zijn, los van wat er rondom gebeurt."

Dat de toestand er onhoudbaar wordt, blijkt ook uit cijfers van de Verenigde Naties . Sinds de terroristische aanval van Hamas op Israël heeft het Israëlische leger al zeker 800 aanvallen uitgevoerd op Palestijnse medische doelwitten. Het gaat dan om medische infrastructuur op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook. 693 mensen, zowel patiënten als medisch personeel, zijn daarbij om het leven gekomen. Er vielen 970 gewonden. 

"De gezondheidszorg op de Westelijke Jordaanoever werkt normaal gezien perfect", getuigt Tina. "Het zijn niet de ziekenwagens die niet bij de mensen geraken, maar de patiënten die de ziekenhuizen niet kunnen bereiken. Het is door de Israëlische bezetting dat internationale hulp noodzakelijk is." 

Volgens VN-medewerkers zijn de aanvallen op ziekenhuizen en artsen ernstige schendingen van internationaal humanitair recht. 

Denk maar aan de aanval op 29 januari, toen 10 gewapende leden van de Israëlische veiligheidspolitie, vermomd als dokters, verpleegkundigen en burgers, een ziekenhuis op de Westelijke Jordaanoever binnenvielen. De aanval was gericht tegen drie vermoedelijke Hamasleden die zich in het ziekenhuis schuilhielden: Ayman Al-Ghazawi, die er werd behandeld voor ernstige verwondingen na een Israëlische luchtaanval, zijn broer Muhammad Ayman Al-Ghazawi en een andere bezoeker, Muhammed Walid Jalamna.

"Door zich te vermommen als schijnbaar onschuldig en beschermd medisch personeel en burgers, hebben de Israëlische strijdkrachten op het eerste gezicht een oorlogsmisdaad begaan. Dat is onder alle omstandigheden verboden", aldus de experten van de Verenigde Naties.