In 2022 stootte Vlaanderen 20 procent minder broeikasgassen uit dan in 2005, of toch in de sectoren die het moet rapporteren aan Europa. De grootste winst werd behaald bij de verwarming van de Vlaamse woningen. De landbouw blijft dan weer achterop. Als Vlaanderen zijn klimaatdoelstellingen van 2030 wil halen, zal het wel moeten versnellen.
Vlaanderen zit halfweg klimaatdoel voor 2030: uitstoot broeikasgassen met een vijfde gedaald
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Vrijdag zal Vlaanderen zijn jaarlijkse uitstootcijfers bezorgen aan de Europese Commissie. Het doet dat op basis van berekeningen van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Die bekijkt per sector hoeveel broeikasgassen er precies uitgestoten zijn.
Het gaat dan om precies te zijn over de afvalverwerking, de gebouwen, de landbouw, transport en een deeltje van de industrie. Het is in die zogenaamde ESR-sectoren dat België zijn uitstoot verplicht moet terugdringen, in het kader van de Europese klimaatplannen.
De energiesector en een groot deel van de zware industrie, die ook veel broeikasgassen uitstoten, vallen daar niet onder. Die worden Europees op een andere manier geregeld en opgevolgd, via het emissiehandelssysteem ETS.
Vlaanderen stootte in 2022 40,1 megaton CO2-equivalenten uit. Dat is 17 tot 20 procent minder dan in 2005 (afhankelijk van de berekeningsmethode). Toen werd er nog 48,5 megaton CO2 opgetekend. 2005 is een belangrijk jaartal, omdat dat de lat is waar Europa de uitstootdaling naast legt.
Vooral Vlaamse gebouwen stoten minder uit
Opvallend: het grootste stuk van die daling werd opgetekend sinds 2020. Voordien schommelde Vlaanderen jarenlang rond 10 procent reductie. Het lijkt erop dat corona en de energiecrisis, met zijn slabakkende economie en hoge energieprijzen, voor het klimaat goed nieuws waren.
De grootste klimaatwinst werd gemaakt in de verwarming van de gebouwen. Die is goed voor meer dan twee derde van de Vlaamse realisaties. De gebouwen stoten nu 36 procent minder uit dan in 2005.
Volgens de VMM werd die winst vooral gemaakt door de weersomstandigheden (tijdens warmere winters moet er minder verwarmd worden) en door de verschuiving naar andere manieren van verwarmen, met minder stookolie en gas en meer warmtepompen.
Deze cijfers zijn bemoedigend. Nog belangrijker: we zijn hierin geslaagd met behoud van welvaart en groei
Zuhal Demir, minister van Omgeving (N-VA)
Ook de afvalsector doet het goed, met een daling van een derde. Het verkeer stoot 8 procent minder uit, dankzij een verschuiving van diesel naar benzine en biobrandstoffen, en elektrische wagens.
De landbouw doet het het minst goed. Die stoot vandaag ruwweg evenveel broeikasgassen uit als 20 jaar geleden. De uitstoot van methaan, een erg krachtig broeikasgas dat vooral runderen uitstoten, is zelfs met een tiende toegenomen. De mestactieplannen dringen de uitstoot op andere punten dan weer terug, waardoor de klimaatafdruk van de Vlaamse landbouw uiteindelijk gelijk blijft.
Nog eens zelfde inspanning tegen 2030
Met 20 procent reductie in vergelijking met 2005 zit Vlaanderen precies halfweg zijn eigen klimaatdoelstellingen. Tegen 2030 wil het 40 procent minder broeikasgassen uitstoten. Dat is 7 procent minder dan Europa verwacht van ons land, maar Vlaanderen vindt die doelstelling onhaalbaar.
Maar als Vlaanderen zijn eigen doel wil halen, zal het de volgende 7 jaar dus nog eens dezelfde resultaten moeten boeken als de voorbije 20 jaar.
De vraag is ook of de stevige klimaatwinsten van de afgelopen 3 jaar zich zullen doorzetten wanneer de naweeën van de corona- en energiecrisissen uitgewerkt zijn.
"Deze cijfers tonen aan dat er nog inspanningen nodig zullen zijn om de doelstelling van 40 procent reductie in 2030 te halen", concludeert de VMM. "Maar het toont wel aan dat Vlaanderen op de goede weg is."
"Deze cijfers zijn bemoedigend voor de inspanningen van de verschillende sectoren", vindt minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). "Maar nog belangrijker is dat we erin geslaagd zijn dit te doen met behoud van welvaart en economische groei. Op een verstandige manier de transitie verderzetten is dus belangrijk."
