Vakbonden wijzen naar politiek na marteling in Antwerpse cel: "Moeten er dan echt doden vallen?"

"Het dramatische tafereel dat zich in de gevangenis van Antwerpen heeft afgespeeld, heeft zich kunnen ontplooien door de marginale omstandigheden waarin het personeel moet werken en gedetineerden worden gehuisvest", stelt Mario Heylen, cipier in de gevangenis van Antwerpen en vertegenwoordiger van de socialistische vakbond ACOD, op een persconferentie.

Het slachtoffer verbleef in een cel die maar bedoeld is voor 3 personen, maar waar 6 personen waren samengezet. De daders wisten hun marteling dagenlang voor de cipiers te verbergen door hem telkens onder een deken te leggen als er iemand kwam kijken en hem te verplichten te zwijgen.

Heylen benadrukt dat cipiers zich - door de drukte - tegenwoordig beperken tot checken of iemand "teken van leven vertoont". "Dat kan je volledig wijten aan de erbarmelijke en schandalige omstandigheden waarin het personeel moet staan werken. Mensen worden als beesten gestapeld. Om de huidige hoeveelheid gedetineerden een zo menselijk mogelijke detentie te bieden, moet het personeel zich de benen uit het lijf lopen en rekening houden met 1.001 zaken. Dat terwijl we meestal onderbezet zijn qua personeel."

"Met de mens achter de deur bezig zijn, bestaat niet meer. Het engagement is er zeker, maar het lukt gewoon niet meer. Al jaren vragen wij ons af: wanneer is het genoeg? Wanneer gaat onze politieke overheid snappen dat het moet stoppen? Moeten er dan echt doden vallen?"

Hij noemt dit gruwelijke incident het gevolg van "een mank justitiebeleid op lange termijn". "We lopen hopeloos achter in een maatschappij die extreem snel evolueert. Dit zal niet het laatste incident zijn. (...) In een overbevolkte gevangenis worden de meest kwetsbare gedetineerden onzichtbaar."

Was dit incident het gevolg van de staking eerder deze week? Volgens Robby De Kaey van ACOD was het folteren volgens de beelden wellicht al eerder gestart. "Dit kan iedereen overkomen, op elk moment, in elke gevangenis in ons land."

Hij wijst erop dat er momenteel 1.600 mensen te veel zitten in die gevangenissen. "Als 10 jaar geleden Koen Geens (CD&V) het mes zet in de personeelskaders en zijn opvolger Vincent Van Quickenborne (Open VLD) vervolgens voor een straffere justitie gaat, krijg je een situatie waarin je met een minimum aan personeel en bijna dubbel zoveel gedetineerden in een stokoud gebouw staat te werken."

"En dan vraagt men zich af hoe het kan dat men gedurende enkele dagen niet ziet hoe 5 criminelen in een cel een medegedetineerde bijna kapotmaken? Het is hoog tijd dat mensen hun verantwoordelijkheid nemen voor het beleid dat ze de afgelopen jaren gevoerd hebben." 

De 5 verdachten van de foltering zijn volgens de vakbonden voorlopig in een veiligheidscel geplaatst. "Maar ter illustratie van de schrijnende situatie momenteel: ze zijn door plaatsgebrek samengezet met iemand anders", zegt Heylen. "In principe moet je individueel in een veiligheidscel zitten en nooit samen. Dat is wel een heel duidelijk voorbeeld."

Vrijdag was er sowieso een nationale staking gepland. De bonden gaan na dit incident niet extra stakingsdagen uitroepen. "We staken niet op kap van menselijk leed."