De gigantische zandwormen uit 'Dune: part two' vertonen op verschillende vlakken gelijkenissen met echte wormen. Net zoals de grote monsters uit de nieuwe bioscoopfilm, leven veel wormsoorten ondergronds, hebben ze tanden of hadden ze in het verleden een grote invloed op onze samenleving.
Ondergrondse wezens met tanden die planeet transformeren: hoe echte wormen op zandmonsters uit 'Dune 2' lijken
Joppe De Hert
Gepubliceerd:
In de succesvolle film 'Dune: part two' met Timothée Chalamet en Zendaya in de hoofdrol, zijn de gigantische zandwormen de grootste sterren op het scherm. Ze leven ondergronds, hebben veel en grote tanden, hun larven produceren een wonderbaarlijk medicijn en ze worden bestuurd door de 'Fremen', de bewoners van de fictieve planeet Arrakis.
De zandwormen hebben een centrale rol in de film. En wat blijkt? Ze bestaan ook in het echt, of toch ongeveer. "Er is geen enkele wormsoort die lijkt op de zandworm uit 'Dune', maar bepaalde dingen die hij doet of hoe hij eruitziet, komen overeen met wormen die we vooral in de oceaan aantreffen", zegt paleontoloog Luke Parry (Universiteit van Oxford) in wetenschapskrant Nature.
Lichamelijke gelijkenissen
In 'Dune' kunnen de zandwormen 450 meter lang worden. Dat is 15 keer zo groot als de langste blauwe vinvis. "Zulke wormen hebben we op aarde nog niet gevonden. We hebben ringwormen, een soort borstelworm, die enkele meters lang zijn. In Australië zijn er ook bepaalde regenwormen die zich kunnen uitrekken tot wel 2 meter lang."
Wat met die mond vol grote tanden die de zandwormen op Arrakis hebben? "Meer dan 500 miljoen jaar geleden was er op onze aarde een wormsoort die tanden op zijn slurf had, om zichzelf door holen te slepen." Ook vandaag zijn er bepaalde soorten met tanden. Denk maar aan zagers of bloedzuigers.
Verantwoordelijk voor biologische Big Bang
Op lichamelijk vlak kunnen we de zandwormen dus vergelijken met enkele soorten die vandaag op aarde leven. In de film veranderen de dieren hun planeet, dankzij een waardevol medicijn, ook wel het 'water des levens' genoemd. Ook in het echt hebben wormen een grote invloed op onze planeet.
Wormen zijn medeverantwoordelijk voor een van de meest diepgaande veranderingen op aarde
Luke Parry, paleontoloog
"Meer dan een half miljard jaar geleden waren ze medeverantwoordelijk voor de Cambrische explosie, een van de meest diepgaande veranderingen op aarde", weet Parry. Die Cambrische explosie – de biologische Big Bang – is het ontstaan van veel nieuwe diersoorten.
Voor de komst van de wormen zag de zandbodem van de oceaan er compleet anders uit. "Als je nu in een meer of een rivier stapt, worden je voeten soms helemaal in de bodem gezogen, wanneer die modderig is en geen zuurstof heeft. Zo zag de volledige zandbodem van de oceaan eruit."
"Plots konden sommige diersoorten op een wormachtige manier in de bodem graven en creëerden ze zo zuurstof in de oceaan. Daardoor ontstonden er veel nieuwe diersoorten in het water."
Trillingen
Tot slot is er nog een opvallende gelijkenis tussen echte wormen en de zandwormen uit 'Dune'. In de film roepen de Fremen zandwormen op via een apparaat dat op de grond trommelt. "Wanneer wormen trillingen voelen, komen ze meestal uit de grond gekropen. Veel vogels tokken daarom op de grond om regenwormen te vangen", sluit Parry af.
