Ja, Donald Trump en Joe Biden zijn meer dan ooit zeker van hun nominatie als Amerikaans presidentskandidaat. Neen, dat betekent niet dat ze geen kopzorgen hoeven te hebben. 4 conclusies na - de niet zo spannende - Super Tuesday.
Kopzorgen voor Trump en Biden ondanks duidelijke overwinning: 4 conclusies na Super Tuesday
1. Donald Trump en Joe Biden walsen over de tegenstand heen
Echt verrassend zijn ze niet op het eerste gezicht, de resultaten van Super Tuesday. "Zowel Donald Trump als Joe Biden walsen over de tegenstand heen", zegt VS-correspondent Björn Soenens.
Bij de Republikeinen won Donald Trump overduidelijk. Hij haalde 14 van de 15 staten binnen waar gisteren kon worden gestemd, soms met 70 tot 80 procent van de stemmen. Uit exitpolls blijkt dat de Trump-aanhangers vooral wakker liggen van migratie en grensbewaking, thema's waar net Trump zich behoorlijk op profileert.
Zijn uitdager, Nikki Haley, kon enkel winnen in Vermont, een relatief kleine en traditioneel linkse staat. Het is nog maar de tweede keer dat Haley wint bij de voorverkiezingen, na de verkiezingen in Washington DC afgelopen weekend.
Het hoeft dus niet te verbazen dat Haley de handdoek in de ring gooit. De voorbije weken gaf ze bij elke nederlaag aan dat ze zou doordoen tot Super Tuesday. Nu ook hier geen succes is geboekt, stapt ze uit de voorverkiezingen.
Op deze kaart zie je alle uitslagen van de Republikeinse voorverkiezingen op Super Tuesday:
Eenzelfde overwinning valt op bij de Democraten. Daar won huidig president Joe Biden de voorverkiezingen in alle 15 staten. Enkel in het overzeese gebied Amerikaans-Samoa, in de Stille Oceaan, ging de winst naar een vrij onbekende kandidaat.
Super Tuesday?
Super Tuesday is de belangrijkste dag van de voorverkiezingen op weg naar het presidentschap in de VS. Bij de voorverkiezingen kiezen Republikeinen en Democraten in elke staat hun 'delegates' of afgevaardigden. Die afgevaardigden kiezen op hun beurt op de partijconventies in de zomer voor hun kandidaat voor het Witte Huis.
Op Super Tuesday kunnen miljoenen kiezers hun stem uitbrengen. Het is de dag waarop doorgaans duidelijk wordt welke presidentskandidaat op een nominatie afstevent. Dit jaar werd in 15 staten en 1 overzees gebied gestemd.
2. Waar Trump wakker van moet liggen: Haley-aanhangers scharen zich mogelijk niet achter hem
Dat Trump dé presidentskandidaat voor de Republikeinen wordt, staat ondertussen vast. Al bleef Nikki Haley de voorbije weken benadrukken dat hij niet de geschikte man is om het in november - bij de echte presidentsverkiezingen - op te nemen tegen Joe Biden. Voorverkiezingen winnen, is iets anders dan de verkiezingen zelf, zo blijft ze herhalen.
"Er is iets paradoxaals aan de hand", zegt Björn Soenens daarover. "Nog nooit in de geschiedenis toonde iemand zoveel dominantie in de voorverkiezingen als Trump. Op het eerste gezicht zou je dus kunnen denken dat Trump een kandidaat is die de partij verenigt."
Maar dat blijkt niet het geval. "In het verleden had je bij de Republikeinse voorverkiezingen veel interne strijd om de nominatie binnen te halen, maar eens een kandidaat gekozen was, schaarden alle Republikeinen zich wel achter hun kandidaat richting de echte verkiezingen."
Trump is nu zeker van de 70 tot 80 procent van de Republikeinen die voor hem stemt bij de voorverkiezingen. Maar die andere 20 tot 30 procent - die tot nu op Haley stemde bij de voorverkiezingen - die twijfelt. Dat blijkt ook uit een exitpoll in de staat North Carolina, waar slechts 1 op de 5 Haley-kiezers zegt in november sowieso te kiezen voor de Republikeinse kandidaat, "ongeacht wie het is".
Vooral in gebieden rond grote steden, waar veel jongeren en hoogopgeleiden wonen, wordt dat lastig. Daar deed Haley het relatief goed, al haalt ze er niet genoeg stemmen om de nominatie binnen te halen.
En dat is zorgwekkend voor Trump, zeker in staten waar het soms op enkele tienduizenden stemmen kan aankomen. Al is de weg naar november nog lang en kunnen meningen worden herzien.
3. Niet alle Republikeinen zien president Trump zitten als hij wordt veroordeeld
En dan zijn er uiteraard nog de vier strafzaken die lopen tegen Trump. Uit exitpolls in de staten Virginia en North Carolina bleek alvast dat respectievelijk 40 en 32 procent van de Republikeinse kiezers Trump niet geschikt vinden als president als hij wordt veroordeeld.
Eén proces, over de ondermijning van de Amerikaanse democratie en zijn rol bij de bestorming van het Capitool na de verkiezingen van 2020, is alvast uitgesteld. Het Hooggerechtshof liet eind vorige maand weten dat het pas in de week van 22 april zal bekijken of Trump daarvoor kan worden vervolgd. Daarmee is het proces - dat eigenlijk deze maand moest starten - uitgesteld, wellicht tot na de zomer.
4. Waar Biden wakker van moet liggen: de proteststem
Bij de Democraten lijkt Joe Biden eveneens zeker van zijn nominatie. Al heeft ook hij kopzorgen.
Bij de voorverkiezingen vorige week in Michigan kozen meer dan 100.000 Democraten - 12 procent - ervoor naar het stemhokje te gaan en te stemmen op 'geen kandidaat' in plaats van op de huidige president. Dat deden ze als protest voor de houding van Biden in de oorlog in Gaza.
Die beweging zette zich door op Super Tuesday. In Minnesota ging 20 procent van de stemmen bij de Democraten naar 'geen kandidaat', in North Carolina ging het om zo'n 12 procent.
Ook hier zorgwekkend, deze keer voor Biden. Zeker als dat gebeurt in staten waar het soms op enkele tienduizenden stemmen kan aankomen, zoals in North Carolina. "Als de Democraten die nu kiezen voor 'geen kandidaat' in november thuisblijven, kan Biden op die manier die staat - en zo ook zijn presidentschap - verliezen."
Maar ook hier is de weg richting november nog lang.
Biden en Trump domineren in voorverkiezingen op Super Tuesday