Na positieve dopingtest Franse topschermster: kan je verboden middelen doorgeven via lichaamsvocht?

Ophef in de sportwereld nadat de 32-jarige topschermster, Ysaora Thibus, bij een dopingcontrole positief had getest op het verboden middel ostarine. Ze schreeuwde eerst haar onschuld uit, maar schoof later een opvallende oorzaak van de positieve test naar voren: een vrijpartij.

Zo zou ze het verboden middel in haar lichaam gekregen hebben door haar verloofde, de Amerikaanse ex-topschermer Race Imboden, via seksueel contact. Volgens de advocaat van Thibus zou de Amerikaan ostarine hebben gebruikt. 

Maar kan besmet lichaamsvocht leiden tot een positieve dopingtest? Dat legden we voor aan Peter Van Eenoo, hoofd dopingcontrole aan de UGent en hoofd van de dopingdelegatie op de Olympische Spelen van 2012 in Londen.

"Het is mogelijk", zegt Van Eenoo in onze dagelijkse nieuwspodcast 'Het kwartier'. "Een verboden middel kan doorgegeven worden via sperma. Er zijn meerdere gelijkaardige dopingverhalen in de sportgeschiedenis waarbij een topsporter een positieve dopingtest aflegt en vervolgens de oorzaak legt bij een partner die een bepaald verboden middel gebruikt."

"Wat wel nieuw is aan dit verhaal, is dat het verboden middel doorgegeven zou zijn via orale seks", klinkt het bij Van Eenoo. "In voorgaande cases ging het meestal om besmetting via geslachtsgemeenschap. Daarbij blijven restanten van het gecontamineerde sperma achter in de vagina van een topsportster. Bij een urinetest zou het sperma dan meekomen, wat zou leiden tot de positieve dopingtest."

Wat ook kan, is dat het product uitgewisseld is via speeksel. "Het kan zijn dat de partner de ostarine oraal heeft ingenomen. Als er dan toevallig iets achterblijft in de mond, dan kan het ook tijdens een kus worden doorgegeven. Maar dat is niet erg waarschijnlijk", geeft Van Eenoo toe.

Ysaora Thibus is een topper in het floretschermen. Vorig jaar werd ze individueel wereldkampioene en op de vorige Olympische Spelen in Tokio behaalde ze met Frankrijk een zilveren medaille. Vijf maanden voordat ze in eigen land mogelijk voor goud kan gaan, is de positieve dopingtest een mokerslag voor de Française.

"De Olympische Spelen in Parijs zijn voor mij een kinderdroom en ik heb met verbijstering kennis genomen van dit nieuws", zegt Thibus in een statement. "Ik zal er alles aan doen om mijn onschuld te bewijzen, zodat ik kan meestrijden in het toernooi dat het hoogtepunt van mijn carrière moet worden."

Thibus zal nu zo snel mogelijk haar onschuld moeten bewijzen, wil ze de Olympische Spelen nog halen. "Men kan wetenschappelijke experimenten opzetten waarbij er nagegaan kan worden of wat zij beweert, ook daadwerkelijk mogelijk is", legt Van Eenoo uit. "Dat is in het verleden nog gebeurd."

Maar zo'n experiment gaat moeilijk worden, klinkt het bij het hoofd dopingcontrole. "Omdat ostarine een niet-goedgekeurde substantie is, mag je dat als onderzoeker niet zomaar toedienen aan vrijwillige proefpersonen. Daarenboven leiden experimenten onder tijdsdruk geregeld tot slechte resultaten." 

"Onderzoekers kunnen wel bepaalde theoretische inschattingen proberen te maken, bijvoorbeeld over hoelang het duurt voordat het product verdwijnt in de mond. Er kan ook een sperma- of speekselstaal worden afgenomen bij de partner om te kijken of hij het middel al dan niet gebruikte, en zo ja, voor hoelang al."

Als Thibus kan aantonen dat ze niet verantwoordelijk is voor de inname van het verboden middel, zal de antidopingcommissie moeten oordelen of ze vrijuit gaat of niet.

"De basisregel is dat een atleet verantwoordelijk is voor stoffen die onderzoekers in zijn of haar lichaam vinden. Er kunnen uitzonderingen gemaakt worden als stoffen tegen de wil van de atleet zijn toegediend. In sommige delen van de wereld zitten bijvoorbeeld anabolen in een doodgewone biefstuk, waardoor het middel in je lichaam kan zitten."

"Maar als atleet weet je dat je moet opletten. De commissie zal nu dus moeten beslissen in hoeverre zij zelf verantwoordelijk is voor de dopinginname. Dat de partner van Thibus een voormalig topatleet is, zal meegenomen worden in die afweging."

Ten slotte wijst Van Eenoo op de gevaren van het product. "Ik raad iedereen af om het te gebruiken, omdat onderzoekers nog altijd bezig zijn met het testen van het product. Wat de exacte effecten, maar ook de neveneffecten, zijn is nog niet geweten. Zolang we dat niet weten, loop je mogelijk grote risico's."