Je biologische of wettelijke kinderen kan je nooit volledig onterven en pluskinderen erven niet automatisch een deel van het vermogen van hun plusouders. Je kan dat wel mogelijk maken door een testament op te maken. Steeds meer nieuw samengestelde gezinnen maken gebruik van die mogelijkheid. Hoe doe je dat precies? En hoe wordt de erfenis verdeeld tussen biologische kinderen en pluskinderen? Notaris Bart Van Opstal van Notaris.be geeft antwoorden.
Erfenissen bij nieuw samengestelde gezinnen: krijgen alle (plus)kinderen een gelijk deel van de koek?
Manar Rayyan
Gepubliceerd:
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Wat als je ouders niet meer samen zijn en je moeder of vader een kind heeft met een nieuwe partner? Heb jij dan nog steeds evenveel recht op de erfenis van je ouder als ervoor? We overlopen 3 mogelijke situaties.
1. Op welke erfenis heb jij recht als kind van getrouwde ouders?
Wanneer beide ouders sterven, staan de biologische of wettelijke kinderen als eerste in de rij om het vermogen van de ouders te erven. Wil je dat toch anders, dan kan je dat deels aanpassen via een testament. Biologische of wettelijke kinderen hebben altijd recht op minimaal 50 procent van het vermogen van de vader en de moeder. Of ze nu getrouwd zijn of niet.
"Dat verandert niet wanneer je in een nieuw samengesteld gezin terechtkomt. Je blijft wettelijk gezien het biologische kind met zijn of haar rechten", stelt notaris Van Opstal.
Heb je nog broers of zussen? "Dan hebben zij ook recht op een even groot deel van de helft van de erfenis als jij, wanneer ook zij het biologische kind zijn van je moeder of vader. De wet zegt dat minimaal 50 procent van jouw vermogen onder jouw kinderen verdeeld moet worden. Over de andere 50 procent mag je zelf beslissen wat ermee gebeurt."
Van Opstal vat het nog even samen: "Is er geen testament of zijn er geen schenkingen, dan is het simpel: de kinderen zijn de erfgenamen in eerste orde en erven de erfenis in gelijke delen."
Ouders die een huwelijkscontract hebben afgesloten, kunnen daarin laten opnemen dat de langstlevende partner eerst erft wanneer de andere overlijdt. Daardoor kan het zijn dat de kinderen op dat moment nog niets erven.
2. Op welke erfenis heb je recht als kind van gescheiden ouders?
Wat als je ouders scheiden en een van hen hertrouwt na de scheiding? Wat gebeurt er dan met jouw erfenis? "Je ouder en de nieuwe plusouder kunnen zichzelf en de nieuwe partner beschermen door opnieuw te trouwen en een huwelijkscontract af te sluiten."
Ook als je ouder of je plusouder overlijdt, kan het zijn dat de achterblijvende ouder het recht krijgt op het vruchtgebruik. "Dat kan gaan over het huis, het appartement, de auto of je kan zelfs vruchtgebruik hebben op het geld. Dat betekent dat je recht hebt op de intrest van het geld. De plusouder kan zelfs vruchtgebruik krijgen op de volledige nalatenschap."
"In de praktijk zien we steeds vaker dat nieuw samengestelde gezinnen een huwelijkscontract opstellen", zegt Van Opstal. "En als er een huwelijkscontract is opgesteld, moet je als kind de voorwaarden van dat contract ook respecteren."
Aangezien je zelf mag kiezen wat er met de helft van je vermogen gebeurt na je dood, kan je bijvoorbeeld in een testament laten opmaken dat die overige 50 procent naar je pluskinderen gaat. "Je moet dat dan wel laten opnemen in een testament. Dat mag ook een handgeschreven document zijn dat je zelf bijhoudt, maar het is veiliger om het dan te laten registreren bij de notaris."
Wil je dat ook je niet-biologische kinderen recht hebben op jouw erfenis? Alles kan, zolang je je eigen kinderen minstens 50 procent van je vermogen nalaat. "Dat kan zeker, maar laat dit vastleggen in een testament bij de notaris. Dat document mag ook handgeschreven zijn, maar in zo'n geval is het beter om dat te laten opstellen door de notaris. Een notarieel testament is eigenlijk onaanvechtbaar, in tegenstelling tot een zelfgeschreven testament. De registratie van dat document gebeurt dan ook automatisch."
3. Hebben pluskinderen recht op een deel van de erfenis?
Wettelijk gezien hebben pluskinderen niet automatisch recht op de erfenis van hun plusouders. "Omdat het niet jouw biologische vader of moeder is, ben je geen erfgenaam van je plusouder."
"In de praktijk zien we wel meer en meer dat de plusouder net wél wil dat alle kinderen erven. Zowel de eigen biologische kinderen als de pluskinderen. En dat kan perfect, door dat te laten vaststellen in een testament. Goed om weten: pluskinderen betalen dezelfde erfbelasting als de biologische of wettelijke kinderen."
"Hou er wel rekening mee dat je plusouder maximaal de helft van zijn of haar vermogen aan jou kan nalaten als die biologische kinderen heeft. Heeft de plusouder geen kinderen, dan kan die wél beslissen om 100 procent van het vermogen aan jou te schenken", besluit Van Opstal.
