De Forensische Psychiatrische Centra (FPC) willen geïnterneerden vaker werkervaring laten opdoen buiten de muren. De centra behandelen 446 patiënten. Het gaat om mensen die een misdrijf hebben gepleegd en psychiatrische zorg nodig hebben. Ze verblijven in hoog beveiligde centra in Antwerpen en Gent. Sommigen kunnen stap voor stap terugkeren naar de maatschappij. Er zijn nu enkele werkprojecten buiten de muren om daarbij te helpen. De FPC's zoeken nieuwe partners.
Forensische Psychiatrische Centra zoeken werkplekken voor geïnterneerden buiten muren
Ward Schouppe
Gepubliceerd:
In Gent zijn 3 patiënten van het FPC bladeren aan het harken, ze vullen kruiwagens met takken en rapen rondslingerend zwerfvuil op. Sinds de start van het schooljaar onderhouden ze mee het groen op de campus van Odisee Hogeschool en KU Leuven.
"De eerste keer was ik erg zenuwachtig, ik was al lang niet buiten de muren geweest", vertelt Kenzo*. Hij is blij dat hij de kans krijgt om buiten FPC Gent werkervaring op te doen. "Het geeft me het gevoel dat ik iets nuttigs doe, ik krijg waardering voor mijn werk", beaamt Christophe*.
De patiënten volgen onder begeleiding arbeidstherapie buiten de muren. Binnen het centrum is er al een ruim aanbod. Externe projecten zijn er voor mensen die klaar zijn voor een voorzichtige terugkeer naar de maatschappij. "We kunnen niet eeuwig opgesloten blijven", zegt Kenzo*.
"Kleine stapjes zijn van groot belang"
De arbeidstherapie heeft verschillende doelen. "De patiënten moeten een routine volgen. Ze moeten op tijd opstaan, aanwezig zijn en de afspraken naleven. Ze moeten samenwerken, veiligheidsregels volgen, iets opstarten en ook afwerken. Ze gaan met de fiets naar de campus en wennen zo opnieuw aan het verkeer", zegt Ilse Libijn, directeur patiëntenzorg van FPC Gent.
De patiënten die meedoen, zijn grondig gescreend. Voor elke sessie is er een risicoanalyse. "Ze krijgen een therapeutische uitgangsvergunning van de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij (KBM)", benadrukt Libijn. Als er enige twijfel is, blijft een patiënt in FPC Gent.
Patiënten van het FPC aan het werk op de campus in Gent
"Ik weet en besef dat ik fouten en slachtoffers gemaakt heb, dat mag nooit meer gebeuren. Het is een enorme vooruitgang om hier te zijn, om het gevoel te hebben een beetje vrij te zijn", zegt Eric*. Alle deelnemers benadrukken dat ze erg uitkijken naar de therapie.
"Het is een kleine stap die helpt voor te bereiden op een voorzichtige terugkeer naar de maatschappij, op een re-integratie. Deze ervaringen zijn van groot belang. Ze zorgen voor meer draagvlak binnen de samenleving om deze mensen een nieuwe kans te geven", stelt Libijn.
De rol van re-integratie
Dr. Bart Leroy was tot recent verbonden aan het Universitair Psychiatrisch Centrum Campus Kortenberg. Hij werkte onder meer rond de re-integratie van mensen met een psychiatrische problematiek. Arbeidstrajecten buiten FPC's zijn volgens hem zinvol op verschillende manieren.
"Het is goed dat we als maatschappij inzetten op re-integratie. De eigenwaarde van de patiënten kan groeien, omdat ze een rol kunnen vervullen. Ze nemen een verantwoordelijkheid op en kunnen terug structuur vinden. Zo kunnen ze op termijn zelfstandiger in het leven staan. Ook de gezondheid (mentaal en fysiek) varen er wel bij."
FPC Gent heeft nu 2 externe samenwerkingen, buiten de muren, waar patiënten aan groenonderhoud doen of klusjes verrichten. Bij FPC Antwerpen zijn er enkele projecten in Zwijndrecht, onder meer bij de gemeente en het OCMW.
Groene vingers
"Het is fijn om de patiënten te zien groeien in het contact met mensen op de campus. Sommigen hebben talent en zie ik doorgroeien naar een tuinaannemer", zegt begeleider Philippe Lefever van FPC Gent. "Ik heb nog altijd geen groene vingers, maar ik kom wel tot rust", lacht Kenzo.
Wie het niet weet, ziet niet dat er geïnterneerden werken. "Dat is ook de bedoeling, we willen ze geen label geven", zegt campusbeheerder Tilly Baute. "Meedraaien in de 'gewone' wereld is het opzet van dit project." Ze benadrukt dat er goede en heldere afspraken zijn over veiligheid.
"We begeleiden jongeren naar een diploma, naar een mooie toekomst. Deze samenwerking doet hetzelfde, maar dan met een ander doelpubliek. We willen ook de buurt betrekken en er een rol in spelen, we hopen dat andere instellingen ons voorbeeld volgen", zegt Baute.
Nood aan meer projecten
"We hebben in Gent nog 1 werkproject met een externe partner buiten de muren. Er is nood aan meer", stelt begeleider Lefever. "Dit is een oproep, we reiken de hand om projecten op te zetten, ze betekenen voor ons en de maatschappij een enorme meerwaarde", besluit directeur Libijn.
*Om de privacy van de geïnterneerden te beschermen, zijn er valse namen gebruikt. De mannen die arbeidstherapie volgen op de campus zitten in de eindfase van hun behandeling. Ze kunnen binnenkort stap voor stap terugkeren naar de maatschappij.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
