Net nu de Haïtiaanse premier in Kenia is om afspraken te maken over internationale hulp voor zijn land, laait het bendegeweld in Port-au-Prince op. "De bendes maken misbruik van zijn afwezigheid om de boel op stelten te zetten", vertelt Maarten Boute, die al jaren in de Haïtiaanse hoofdstad woont.
Zeker honderden gevangenen ontsnapt en chaos in de straten: bendegeweld in Haïti laait (opnieuw) op
Mathieu Lonbois
Gepubliceerd:
Sinds donderdag al is het extra onrustig in Haïti. In de hoofdstad Port-au-Prince, die al jarenlang wordt geteisterd door gewelddadige bendes, werden de afgelopen dagen verschillende politiekantoren onder vuur genomen.
Ook de luchthaven en de nationale gevangenis werden geviseerd, waarbij een groot aantal gedetineerden zaterdagavond kon ontsnappen. Volgens Haïtiaanse media zijn honderden tot zelfs duizenden gevangenen nu op vrije voeten. Zondagavond heeft de regering daarom de noodtoestand uitgeroepen.
De bendes willen tonen wie de baas is in Port-au-Prince.
Maarten Boute, die al jaren in Port-au-Prince woont
De bendes grijpen de afwezigheid van premier Ariel Henry aan om de onrust aan te wakkeren. De premier is namelijk op bezoek in Kenia om daar afspraken te maken over internationale hulp.
Het is de bedoeling dat een troepenmacht van de Verenigde Naties, onder leiding van Kenia, naar Haïti gaat om de regering bij te staan om de situatie weer onder controle te krijgen. Maar dat zien de bendes natuurlijk niet graag gebeuren.
Angst in Port-au-Prince
"We zijn hier wel wat gewoon", vertelt Maarten Boute in "De wereld vandaag" op Radio 1. Hij woont al sinds 2008 in de hoofdstad. "Sinds 2018 is de situatie erop achteruit gegaan, en na de moord op president Moïse in 2021 werd het nóg erger. Maar deze opstoot van geweld is van een andere orde.
De laatste dagen zijn catastrofaal geweest: mensen durfden niet meer op straat komen, de scholen en bedrijven sloten de deuren. Sinds vanmorgen is het gelukkig iets rustiger, maar de angst blijft hangen."
Zeker honderden gevangenen ontsnapt en chaos in de straten: bendegeweld in Haïti laait (opnieuw) op
"De Haïtianen die het zich zouden kunnen veroorloven om weg te gaan, zijn ook bang dat zelfs dat geen optie meer is", zegt Boute. "Het is namelijk de eerste keer dat de bendes ook vliegtuigen onder vuur nemen. Verschillende vluchten zijn daardoor afgelast, en daar komt nog bij dat de toegangswegen tot de stad grotendeels worden gecontroleerd door de bendes. Ze willen duidelijk tonen wie de baas is."
Hulp komt (te laat)
De Haïtianen rekenen op hulp uit het buitenland om de bendes aan te pakken. "Premier Henry heeft in Kenia de belofte gekregen dat er zo'n 1.000 agenten komen helpen. Maar die hulp zou ten vroegste eind april of begin mei aankomen, en het duurt een aantal maanden voor die helemaal is uitgerold. We hopen dat er in afwachting een kleinere missie komt vanuit de Verenigde Staten, om nu al een aantal strategische plaatsen, zoals de haven, de banken en het paleis te beveiligen."
"In tussentijd kunnen de bendes zich nog in andere politiekantoren vestigen, om al zoveel mogelijk strategische posities in te nemen voor de hulp aankomt. De hele noordelijke as van de stad in nu al volledig hun terrein geworden. We hebben de internationale steun echt nodig, maar die komt ruim te laat", zegt Boute.
Tot overmaat van ramp bemoeilijkt het bendegeweld ook de humanitaire hulp. De Verenigde Naties schatten eerder al in dat bijna de helft van de bevolking, zo’n 5,5 miljoen mensen, dit jaar noodhulp zal kunnen gebruiken. Door blokkades van bendes loert voor een deel van de bevolking honger om de hoek. Het oplaaiende geweld van de afgelopen dagen maakt de situatie nog nijpender dan ze al was.
