Vlaamse basisscholen snoeien steeds meer in het schoolzwemmen. Uit een bevraging van hogeschool UCLL bij ruim 500 scholen blijkt dat 28 procent het voorbije jaar minder zwemlessen heeft georganiseerd. De belangrijkste reden om zwemuren te schrappen, is dat het voor de scholen duurder wordt.
Scholen schrappen steeds vaker zwemuren: "Gaat elk kind nog kunnen leren zwemmen?"
Inès Boukhalfa
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Uit het onderzoek blijkt dat 28 procent van de scholen gesnoeid heeft in het zwemonderwijs in het schooljaar 2022-2023. Scholen in heel Vlaanderen en uit alle onderwijsnetten werden bevraagd. Volgens Tine Sleurs, die toekomstige leerkrachten lichamelijke opvoeding opleidt aan de UCLL, ondervinden scholen veel moeilijkheden bij het organiseren van de zwemlessen.
"Scholen geven 2 redenen aan om te snoeien in het schoolzwemmen", zegt Sleurs. "Enerzijds worstelen ze met de verhoogde kost van het schoolzwemmen. Anderzijds is het ook steeds moeilijker om de lestijd van de zwemlessen efficiënt in te vullen."
Hoe scholen snoeien in het lesaanbod verschilt. Sommige scholen kiezen ervoor om alle zwemuren te bundelen in bepaalde leerjaren, anderen schrappen dan weer zwemuren in de hele lagere school.
Verder rijden = duurdere zwemles
Dat bevestigt ook Melissa Grouwels. Zij is directeur van de Vrije Basisschool Onze-Lieve-Vrouw in Scherpenheuvel. "Een aantal jaar geleden is het zwembad hier in de stad gesloten. Wij moeten daarom uitwijken naar Aarschot. Dat maakt dat we nu busvervoer moeten voorzien om die afstand te overbruggen. En dat kost geld."
Door die extra kost van het busvervoer komt het budget van de school onder druk te staan. "We moeten creatief omgaan met het budget voor andere uitstappen", legt Grouwels uit.
Die extra kost is volgens Sleurs een probleem voor veel scholen. "28 procent van de bevraagde scholen geeft aan dat ze vorig jaar een hogere factuur had voor het organiseren van de zwemlessen. Dat komt door duurdere toegangstickets, duurder busvervoer of een combinatie."
Scholen kunnen die kost niet altijd rechtstreeks doorrekenen aan de ouders door de maximumfactuur. "Daardoor wordt het voor scholen steeds minder haalbaar om de zwemlessen op dezelfde manier aan te bieden."
Korter zwemmen of drukker zwembad
Door de langere busrit verliezen scholen ook kostbare zwemtijd. "We vragen de leerlingen nu om op de dagen van de zwemles vroeger naar school te komen. Zo kunnen we vroeger vertrekken en spenderen we toch nog 60 minuten in het water", zegt schooldirecteur Melissa Grouwels.
Volgens Sleurs kiezen sommige scholen er ook voor om met een grotere groep te gaan zwemmen, om zo het busvervoer zo efficiënt (lees: kostenbesparend) mogelijk in te zetten. "Maar dat heeft een effect op het lesrendement, want de groepen worden groter waardoor er minder gediversifieerd kan worden."
Leerkrachten kunnen door te grote groepen niet werken met lessen per zwemniveau
Tine Sleurs, UCLL
Sleurs noemt dat een grote bezorgdheid voor leerkrachten lichamelijke opvoeding. "Ze moeten werken met grote groepen en er zijn te weinig leerkrachten om in niveaugroepjes les te kunnen geven. Nochtans zijn er wel enorme niveauverschillen tussen kinderen die van thuis uit privézwemles volgen en kinderen die nooit zwemmen."
De opleidingsinstituten die nieuwe leerkrachten lichamelijke opvoeding klaarstomen voor het onderwijs maken zich dan ook zorgen. "Gaat elk kind nog wel de kans krijgen om te leren zwemmen als het schoolzwemmen verder onder druk dreigt te komen?"
Schoolzwemmen in de eindtermen
Kunnen zwemmen is een basisvaardigheid voor kinderen om in de lagere school te verwerven. Daarom is zwemmen opgenomen in de eindtermen voor het gewoon lager onderwijs en in de ontwikkelingsdoelen voor het buitengewoon lager onderwijs.
Volgens de eindtermen moeten:
Leerlingen zich ongeremd en spelend kunnen bewegen in het water.
Leerlingen zich veilig voelen in het water en kunnen zwemmen.
Elke leerling in het lager onderwijs heeft recht op 1 schooljaar gratis zwemmen. Dat betekent dat de school voor elke leerling 1 schooljaar lang de kost voor het vervoer naar en de toegang tot het zwembad betaalt.
Tijdens de andere schooljaren kan de school een bijdrage aan de ouders vragen voor het vervoer en de toegang tot het zwembad. Die bijdrage valt onder de scherpe maximumfactuur.
