Minder vechtpartijen en rellen: waarom het op de koers vaak gezelliger is dan bij het voetbal

Hoewel ook koersfanaten zeker niet vrij van zonden zijn, kan Boen, sportpsycholoog en auteur van het boek "Iedereen supporter", beamen dat het er bij het wielrennen vaak vreedzamer aan toe gaat. De voornaamste reden hiervoor is het verschil in voor wie we supporteren.

"In het wielrennen supporter je voor één specifieke renner, in het voetbal is dat doorgaans voor één specifieke club", zegt Boen. "Renners volg je voor een aantal jaren, en als hun carrière erop zit, supporter je voor een nieuwe held. Met een voetbalclub ligt dat anders: spelers komen en gaan, maar je club heb je in de meeste gevallen voor het leven. Je voelt je dus meer verbonden, de trouw is groter."

Verder zijn wielersupporters het meer gewend om hun grote held te zien verliezen. "In het wielrennen is de kans dat jouw renner wint, relatief klein. Er zijn namelijk nog zoveel andere deelnemers die kunnen winnen. In het voetbal is het veel meer zwart-wit: je club wint of verliest, veel is er - behalve het occasionele gelijkspel - niet tussen."

Opvallend ook: van zodra er in het wielrennen een duidelijk duel ontstaat tussen twee renners, stijgt de kans op akkefietjes exponentieel. "Als er zich bijvoorbeeld een strijd ontspint tussen Wout van Aert en Mathieu van der Poel, wordt het al wat minder gezellig.

Denk bijvoorbeeld aan het incident in Hulst eind december, toen Van der Poel urine over zich heen kreeg ." Volgens Boen is het ook niet toevallig dat dit incident plaatsvond tijdens een veldrit, waar het bier al eens rijkelijker vloeit dan tijdens een wegrit.

In het voetbal is er bij veel wedstrijden alcohol in het spel, en bij elke wedstrijd is er ook sprake van wat Boen "wij-zij denken" noemt. "Voetbalsupporters vormen ook visueel meer één front: iedereen is uitgedost in de kleuren van de club, waardoor de onderlinge verschillen binnen de club worden geminimaliseerd. Tegelijk worden de verschillen met de andere club, in andere kleuren, op scherp gesteld. Zo ontstaat er echt een gevoel van eenheid: wij tegen de andere club, in die andere kleuren."

Plausibele verklaringen, maar een excuus voor geweld is het uiteraard niet. "Er is sprake van een normprobleem in het voetbal. Al van in de jeugdploeg lijkt men het normaal te vinden dat spelers, coaches en zelfs ouders in discussie gaan met de scheidsrechter, of de tegenstander beledigen. Zo ontstaat er een kwalijke cultuur, en daar zou iets aan moeten gebeuren. Want het kan wel degelijk anders: in het rugby bijvoorbeeld is er evenzeer sprake van een "wij-zij denken", maar zien we veel minder problemen met agressie."