Als je je rijbewijs wil halen, zal je binnenkort ook gecontroleerd worden op de manier waarop je je portier opent. De zogenoemde Dutch reach moet in Europa de standaard worden om ongevallen met openzwaaiende autodeuren te vermijden. Toch zal het niet gemakkelijk worden om alle autobestuurders te overtuigen de veilige techniek te gebruiken, zegt sociaal psycholoog Vera Hoorens.
Je autodeur openen, moet straks met de "Dutch reach": zo maak je er een gewoonte van
Thomas Du Bois
Gepubliceerd:
Misschien heb je het zelf al eens meegemaakt: je bent aan het fietsen langs een rij auto's en ineens zwaait iemand een autodeur open. Dit soort situaties veroorzaakt jaarlijks enkele honderden ongevallen in ons land.
Om dat te voorkomen, heeft het Europees Parlement deze week een aantal nieuwe regels goedgekeurd. Eén maatregel die in het oog springt: bij het rijexamen zal voortaan gecontroleerd worden of de kandidaat-bestuurder het portier op een correcte manier opent.
"Dutch Reach"?
Die correcte manier is de zogenoemde Dutch reach. Je opent je portier dan met de hand die het verste van de deur is verwijderd. In ons land is dat dus je rechterhand. Daardoor ben je fysiek verplicht om door de spiegel en over je schouder te kijken.
De Dutch reach verwijst - zoals de naam al doet vermoeden - naar onze noorderburen. Door de uitgebreide fietscultuur is het concept daar helemaal ingeburgerd. Nederlandse rijscholen leren het al tientallen jaren zo aan.
Mensen zijn gewoontedieren
Dat de techniek nu in heel Europa meteen bij het rijexamen getest zal worden, vindt Vera Hoorens, hoogleraar sociale psychologie aan de KU Leuven, een goed idee. “Mensen zijn gewoontedieren. Als je meteen de juiste beweging aangeleerd krijgt, dan wordt het een automatisme en zal je het niet snel meer anders doen”, zegt ze in “De wereld vandaag” op Radio 1.
Dat mensen gewoontedieren zijn, kan hier ook een probleem zijn, denkt Hoorens. “Veel ervaren bestuurders gebruiken nog steeds hun linkerhand om het portier te openen. Het zal heel moeilijk zijn om die gewoonte op korte termijn te veranderen.”
Portier openen met je rechterhand: hoe maak je daar een gewoonte van?
Hoorens heeft een tip voor mensen die zichzelf de techniek willen aanleren. “Het kan nuttig zijn om een kleine herinnering aan te brengen in je auto tot de Dutch reach een gewoonte is geworden. Hang desnoods een klein briefje naast je stuur met een herinnering om je rechterhand te gebruiken.”
Hoe overtuig je chauffeurs?
Toch zal het vooral een kwestie zijn om sommige chauffeurs te overtuigen van het nut van de maatregel. “Veel ervaren bestuurders hebben nog nooit een ongeval gehad met een voetganger of een fietser. Als je tegen hen gaat zeggen dat ze hun portier anders moeten openen, zien ze daar vaak het nut niet van in.”
“Mensen denken snel dat ze goede en veilige chauffeurs zijn. Ze onderschatten vaak hoe een klein moment van onoplettendheid grote gevolgen kan hebben. Het zal de kunst zijn om ook die mensen te overtuigen om hun gedrag aan te passen.”
Kunnen verkeerscampagnes werken om mensen te overtuigen om steeds hun rechterhand te gebruiken bij het uitstappen? “Dat kan”, denkt Hoorens, “op voorwaarde dat ze niet overkomen als betutteling. Sommige mensen hebben het gevoel dat de overheid elk detail van hun leven wil bepalen. Er moet in elk geval vermeden worden dat de campagne weerstand opwekt bij het publiek.”
