Minister Vandenbroucke wil betere behandeling voor endometriose: "Die taboesfeer moet eruit"

Wereldwijd lijden naar schatting 190 miljoen vrouwen en een deel van de queer- en transgemeenschap aan endometriose. Toch duurt het vaak erg lang voor patiënten de diagnose krijgen, gemiddeld 7 tot 10 jaar. De ziekte wordt niet makkelijk opgespoord, ook krijgen vrouwen geregeld te maken met onbegrip, zo bleek in het reportagemagazine "Pano". En ook de terugbetaling van de behandeling is niet goed geregeld.

Federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) wil daar verandering in brengen. Hij wil een snel actieplan op basis van een studie die hij vorig jaar heeft besteld bij het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE). Het rapport wordt over een viertal weken verwacht.

"Na een gesprek met patiëntenorganisaties vorig jaar heb ik aan het KCE gevraagd om alles wetenschappelijk in kaart te brengen en concrete voorstellen van aanpak te doen. Ik kan niet op dat rapport vooruitlopen, maar ik verwacht wel dat het de vinger zal leggen op het probleem van de terugbetaling."

Maar voor Vandenbroucke gaat het om meer dan dat. "Je zou toch minstens in elk ziekenhuisnetwerk een dienst moeten hebben waar men de ziekte goed kent en herkent, waar er een goede en volledige aanpak is. Niet alleen met gynaecologen en chirurgen, maar ook met psychosociale omkadering."

Vandenbroucke wil ook dat de operaties van heel complexe gevallen van endometriose gebeuren in een beperkt aantal ziekenhuizen die zich daarin gaan specialiseren.

In de "Pano"-reportage getuigden patiënten over de klachten waar ze onder lijden. Niet alleen fysiek, maar ook psychisch. "Wat naar voren komt, is dat veel vrouwen getroffen worden door psychosociale problemen", erkent Vandenbroucke. "We moeten kennis, kunde en ervaring bundelen. We moeten ervoor zorgen dat er diensten zijn die de ziekte goed kennen en herkennen."

"We slepen een geschiedenis mee waar vrouwen het slachtoffer van zijn. Traditioneel werd gezegd: 'dat hoort bij het vrouw zijn, afzien van menstruatie, pijn hebben'. Maar dat is onrechtvaardig. Dit is een ziekte en die ziekte moet aangepakt worden", vindt Vandenbroucke. Er moet een inhaalbeweging gemaakt worden, niet alleen voor endometriose, maar voor het onderzoek naar andere vrouwelijke aandoeningen.

"Alles wat bijvoorbeeld met menopauze te maken heeft, ook dat is heel moeilijk. Vrouwen komen er niet mee naar buiten, de sfeer van 'het hoort erbij' of 'het zit tussen de oren', dat soort sfeer is er nog. Dat taboe weegt heel zwaar, dat moet eruit. Dit moet gezien worden als iets wat je probeert te verhelpen, niet als iets wat vrouwen maar moeten ondergaan."

Het is een inhaalbeweging die een tijdje zal duren, "maar dat is geen reden om niet al te beginnen kijken wat we kunnen doen. We moeten hier in het dagelijkse leven anders naar beginnen te kijken."

Minister Vandenbroucke wil een actieplan, maar hoe snel kan dat gerealiseerd worden? "Ik heb vorig jaar aan het KCE gevraagd om heel snel te werken. We zitten aan het einde van een regeerperiode. Als wij dat rapport begin april hebben, wil ik een vliegende start maken. Ik wil onmiddellijk aan de slag met mijn administratie over de stappen die we moeten zetten."

Sommige dingen vragen tijd, waarschuwt Vandenbroucke wel. "Bijvoorbeeld de wijziging van de terugbetaling. Ik wil wel al heel snel een eerste overleg opstarten, misschien hoeven we daarvoor zelfs niet te wachten tot de studie er is. Maar dat vraagt helaas toch vele maanden discussie. We gaan geen beslissing hebben die uitvoerbaar is voor de verkiezingen. Maar er komt wel een actieplan met beslissingen die we niet meer kunnen tegenhouden."