Hoe duurzaam zijn sneakers? "Je kan ze naar de schoenmaker brengen om ze te laten herstellen"

Veel mensen denken dat je een sneaker niet naar de schoenmaker kan brengen. Dat ze in de vuilnisbak moeten zodra ze versleten zijn. "Maar dat is niet waar", zegt schoenmaker Geert Milis uit Mechelen. "Meer nog, de sneaker is zelfs de redding geweest van het ambacht van de schoenmaker."

Het aandeel sneakers dat in het atelier van de schoenmaker ligt voor herstel, is aanzienlijk. "Vroeger hadden we het materiaal niet om sneakers te herstellen, nu kunnen we zo goed als alles maken: scheuren, naden, zolen."

Ook al mag Geert Milis niet klagen over het aantal sneakers in zijn winkel, toch zijn er nog te weinig mensen die weten dat je die soort schoenen kan laten herstellen. "De uitzondering zijn sportschoenen met plastic zolen. Die herstellen lukt niet." Dat mensen sportschoenen als sneakers dragen, zou aan de basis kunnen liggen van het misverstand dat je sneakers niet kan laten herstellen. 

Sneakers kunnen dus duurzaam zijn in gebruik, maar hoe zit het met het productieproces? De Samba’s van Adidas bijvoorbeeld waren op een bepaald moment zo gewild dat het bedrijf snel naar veel extra materiaal op zoek moest. Uit onderzoek naar dat productieproces van Follow the Money (een Nederlandse onafhankelijke nieuwswebsite voor financieel-economische onderzoeksjournalistiek) blijkt dat de sneakerproducent daarvoor snel veel leder importeerde uit het Amazonegebied, vertelt VRTNWS-journaliste Meryem El Mandoudi bij WinWin.

"Boeren steken expres stukken woud in brand om daar dan hun vee op te laten grazen. Van de huid van dat vee wordt leder gemaakt voor hun sneakers. Zo draagt Adidas natuurlijk niet bij aan de bescherming van het regenwoud, integendeel. Duurzaam kan je dat productieproces niet noemen. Bovendien worden hun schoenen gemaakt in Azië, waar de arbeids- en loonomstandigheden ook ondermaats zijn."

Er zijn wel sneakermerken die net inzetten op die duurzaamheid. Fairtradesneakers van het merk Veja zijn het bekendst. Veja geeft huishoudelijk afval een tweede leven in de vorm van schoenen. "Als Karrewiet-anker was dat het enige sneakermerk dat wij gratis mochten aannemen en promoten op het scherm", zegt Meryem El Mandoudi.

"Andere duurzame sneakers die jongeren dragen, zijn de Amsterdamse Mercers." Zij maken hun schoenen van Italiaanse druiven, appels en gaas van plastic dat uit de oceaan werd teruggewonnen. De Belgische Komrads worden gemaakt van gerecycleerd rubber, appelleer, afval uit de oceaan én hergebruikt katoen. "Maar dat merk gaan jongeren niet dragen, dat is eerder voor een ouder publiek", besluit Meryem. Er bestaan dus wel duurzame sneakers voor iedere generatie.

"Sneakers zijn ontzettend hip en trendy, mensen dragen ze op het werk én naar trouwfeesten én ze hebben er ook veel geld voor over", vertelt El Mandoudi die trends op TikTok en Instagram goed in de gaten houdt.

De meer betaalbare merken zijn Puma, New Balance en Adidas. Die heb je al voor 120 euro. De iets duurdere merken zoals Air Max van Nike durven al naar de 160 euro te gaan. Dan heb je nog de Balenciaga’s en Alexander McQueens. Hun prijskaartje stijgt boven de 500 euro uit. "Ik heb vriendinnen die dat dan per se willen, maar er achteraf spijt van hebben, omdat ze niet goed zitten en wel veel gekost hebben", zegt Meryem.

De producenten pakken het marketinggewijs ook slim aan door beperkte oplagen te maken en te werken met een loterijsysteem. "Jij bent bij de gelukkigen als je dat paar hebt kunnen bemachtigen", is de strategie erachter.

Sneakerverzamelaar, DJ en producer Hakim Chatar, stond al urenlang voor de deur van een sneakershop om dat ene speciale paar te kunnen bemachtigen. Hij heeft nu nog een 300 paar sneakers. "Ik draag ze niet allemaal en beschouw mijn verzameling ook als een investering. Af en toe verkoop ik er, met winst."