Kwart medewerkers UGent krijgt te maken met grensoverschrijdend gedrag: van verbaal geweld tot seksuele intimidatie

De Universiteit Gent heeft afgelopen zomer een grootschalige welzijnsbevraging laten uitvoeren. Er namen ruim 4.000 medewerkers aan deel, dat is ongeveer een derde van het personeelsbestand. De enquête polst naar allerlei parameters, voor het eerst zijn er ook vragen gesteld over grensoverschrijdend gedrag. 

In vergelijking met vijf jaar geleden blijkt dat het personeel meer engagement voelt, ruim de helft van de medewerkers is erg tevreden over het werk. Het personeel ervaart wel druk. Een kwart van de deelnemers heeft slaapproblemen, een vijfde lichamelijke klachten als gevolg van stress. Eén op de 8 personeelsleden loopt het risico om uit te vallen met een burn-out. 

Vooral jongere medewerkers (tussen de 25 en 34) geven lagere scores in de bevraging over welzijn. Het gaat vaker om doctoraatsstudenten, of post docs die via een beurs bij de UGent werken. De universiteit bestelde eerder al een rapport over deze subgroep, na een Pano-reportage vorig jaar. Er kwamen allerlei mistoestanden aan het licht. 

De nieuwe bevraging bevestigt dat de doctoraatsstudenten kwetsbaar zijn. Daarnaast blijkt ook dat mensen die zich identificeren als non-binair opvallend lagere welzijnscores geven.  

De resultaten van de allereerste bevraging over grensoverschrijdend gedrag springen het meest in het oog. Een kwart van de deelnemers aan de enquête geeft aan met één of meerdere incidenten te maken gekregen te hebben in het afgelopen jaar. 

Het begrip grensoverschrijdend gedrag wordt breed geïnterpreteerd. In de eerste plaats gaat het om psychologisch grensoverschrijdend gedrag: medewerkers onderbreken tijdens het spreken, mensen niet laten meedoen aan vergaderingen, respectloos aanspreken in groep, uitschelden of vernederen.

De helft van de mensen die een incident meemaakte, noemt zich slachtoffer van een vorm van psychologisch grensoverschrijdend gedrag. De groep die hier getuige van was, is nog groter.

20 procent van de mensen die het afgelopen jaar een incident meemaakten, was getuige van discriminatie of racisme. Het aantal mensen dat aangeeft er zelf slachtoffer van te zijn, ligt lager, rond de 10 procent voor discriminatie en 6 procent voor racisme. 

De UGent kwam de voorbije jaren af en toe in opspraak voor incidenten met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Op basis van de cijfers blijkt dat die nog vaak voorvallen. Bijna 20 procent van de getuigen van grensoverschrijdend gedrag en ruim 10 procent van de slachtoffers spreken over seksuele intimidatie of zelfs seksueel geweld. 

De UGent heeft de welzijnsenquête besteld om er mee aan de slag te gaan. De algemene parameters vallen vrij positief uit, er moet wat meer aandacht zijn voor de hoge werkdruk en de stress. En vooral als het over grensoverschrijdend gedrag gaat, is er nog winstmarge. 

"We voelen aan dat er met heel kleine stapjes vooruitgang wordt geboekt, veel te traag naar ons mening", zegt Lorenzo Eeclo van vakorganisatie ACOD. "De cijfers die we te zien krijgen, zijn ook heel erg algemeen. We vragen al lang om de correcte informatie."  

"De UGent doet nu te weinig. De intenties zijn er, maar er zijn te weinig maatregelen om medewerkers te beschermen, bijvoorbeeld tegen represailles na een melding. Ze ervaren vaak nadelige gevolgen, tijdens hun verdere loopbaan. Dossiers slepen ook te lang aan."

De universiteit belooft een diepere analyse per faculteit. Ze schuift in een kort statement 4 aandachtsthema's naar voor. De UGent zet in op respectvol gedrag, sociale steun en waardering, ontwikkelingsmogelijkheden en een lagere werkdruk.

Uit de bevraging blijkt alleszins dat medewerkers zelf optreden als ze iets zien of meemaken dat niet kan. 4 op de 5 ondernemen actie. Er is vooral steun voor het slachtoffer, ook de persoon die het ongewenste gedrag stelde, wordt vaak aangesproken. De leidinggevenden worden vaker ingelicht. In een derde van de gevallen is er een officiële melding. 

Aan UGent is er een vertrouwensplek, Trustpunt, waar medewerkers én studenten terechtkunnen. Er kan ook een officiële melding gemaakt worden. Dat kan overigens ook bij het Vlaamse meldpunt. 

Niet iedereen vindt de weg echter vlot. Uit de bevraging blijkt dat de contactpunten en de procedures voor de behandeling van incidenten nog te weinig gekend zijn. Amper 5 procent van de deelnemers zegt dat er geen drempels zijn. Er gebeurt dus wel wat, maar het kan nog beter.