"Als ze in het Westen zeggen dat ze oorlogsmoe zijn, dan kookt mijn bloed. Ik denk dan aan de mensen aan het front in mijn thuisland, maar ook aan iedereen die dagelijks naar schuilkelders moet lopen. Wij beseffen het hier echt niet." Zo voelt de Oekraïense Iryna Zbrozhek, die al jaren in ons land woont, zich wanneer ze terugblikt op 2 jaar oorlog in Oekraïne.
Belgisch-Oekraïense blikt emotioneel terug op 2 jaar oorlog: "Mijn vrienden in Oekraïne voelen zich als levende doden"
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
Morgen is het exact 2 jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel, op 24 februari 2022. Twee jaar later wordt er nog altijd gevochten om elke meter. Iryna Zbrozhek, die al meer dan 20 jaar in België woont, ziet met lede ogen aan hoe het eraan toe gaat in haar vaderland.
"Het blijft heel moeilijk om aan te zien en als de datum van 24 februari nadert, wordt het extra emotioneel", vertelt ze in "De wereld vandaag" op Radio 1. Er is volgens haar wel een triest verschil met 24 februari vorig jaar. "Een jaar geleden was er vooral meer hoop."
Minder steun komt hard binnen
"Dat wil niet zeggen dat er nu geen hoop meer is", vult ze snel aan. "Maar toen verwachtten we nog dat de oorlog sneller zou stoppen, zeker met de steun van het Westen, de NAVO en de Verenigde Staten. Ondertussen weten we niet hoelang het nog zal voortgaan."
Oorlogsmoe? We beseffen het hier echt niet
Iryna Zbrozhek
Dat die steun van het Westen minder evident is, komt binnen bij haar, zeker omdat Zbrozhek nog dagelijks geconfronteerd wordt met het leed in Oekraïne. "Ik vraag me af waarom de beslissingen niet sneller vallen, waarom westerse landen zo'n afwachtende houding aannemen. Ik weet dat ik maar een gewone burger ben, maar komaan. Als je ziet wat daar gebeurt, dat raakt."
Volgens Zbrozhek voelen Oekraïners zich voor een stuk in de steek gelaten. "Ik wil niet met een vinger wijzen. Maar als ze hier zeggen dat ze oorlogsmoe zijn, dan kookt mijn bloed. Ik denk dan aan de mensen aan het front, maar ook aan iedereen die dagelijks naar schuilkelders moet lopen. Oorlogsmoe? We beseffen het hier echt niet."
Weinig toekomstperspectief
De beste vriendin van Zbrozhek woont nog in haar thuisstad Odessa en laat regelmatig van zich horen. "Wij voelen ons als levende doden", stuurde ze me gisteren nog. "Ze functioneren, ze werken, ze gaan op café, maar ze sterven emotioneel. Die onzekerheid, die permanente spanning of jij het volgende slachtoffer bent... Daar twee jaar lang in leven is enorm slopend."
Belgisch-Oekraïense Iryna Zborzhek: "Mijn vrienden in Oekraïne voelen zich als levende doden"
Haar vriendin in Odessa heeft zelf twee kinderen. De oudste, 20 en student, mag het land niet verlaten, ook al wordt hij niet opgeroepen. De jongste zou binnenkort starten in het hoger onderwijs.
"Maar met welk perspectief? Ze denken eraan om hem naar België te sturen. Een fantastische kans, maar ook een constante kwelling voor hem om aan zijn moeder en broer die in Oekraïne achterblijven te moeten denken."
Ook de ouders van Zbrozhek vonden hun plek – uit noodzaak – in België. "Zij dachten eerst dat het maar voor een half jaar zou zijn en kijk nu. Ze hebben heel hun leven zo hard gewerkt en in Odessa wacht hen een mooi huis waar ze zo hard voor gespaard hebben. Zij willen gewoon thuis genieten van hun pensioen. Ze zijn heel dankbaar, maar dit is niet thuis", sluit ze geëmotioneerd af.