De Europese Commissie gaat 137 miljard euro aan geblokkeerde middelen voor Polen vrijmaken. Dat heeft Europees Commissievoorzitter Von der Leyen aangekondigd. Het geld was geblokkeerd vanwege de omstreden justitiehervorming van de vorige, conservatieve en nationalistische regering.
Europese Commissie maakt 137 miljard euro aan geblokkeerde middelen vrij voor Polen
Freek Willems
Gepubliceerd:
"Ik heb goed nieuws", zei Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen tijdens een persconferentie in de Poolse hoofdstad Warschau. Volgende week zal de Europese Commissie de formele beslissing nemen om twee fondsen te deblokkeren en in totaal 137 miljard euro vrij te maken.
Het gaat om een fonds van zo'n 60 miljard euro dat bedoeld is om lidstaten te helpen om de economie weer te doen opveren na de covidpandemie en voor de overgang naar een maatschappij zonder fossiele brandstoffen.
Het tweede fonds bedraagt 76,5 miljard euro en is een zogenoemd cohesiefonds. Dat zijn Europese subsidies voor de armste lidstaten van de Europese Unie, bedoeld om de levensstandaard in die landen op te krikken in de richting van die in de andere lidstaten.
Nieuwe pro-Europese regering
Het geld was geblokkeerd omdat het beleid van de vorige, conservatieve regering onder leiding van de PiS-partij volgens de Commissie in strijd was met de Europese waarden. Vooral de hervorming van justitie was zeer omstreden. Een aantal nieuwe wetten zouden de rechterlijke onafhankelijkheid in het gevaar gebracht hebben.
Eind december kwam een liberale, pro-Europese regering aan de macht, onder leiding van premier Donald Tusk (ook oud-voorzitter van de Europese Raad). Die regering is inmiddels gestart met een reeks hervormingen "om de rechterlijke onafhankelijkheid te herstellen". Afgelopen dinsdag werd nog een actieplan voorgesteld.
De Europese Commissie verwelkomt de hervormingen die de regering-Tusk doorvoert. De Commissie is "onder de indruk", zei Von der Leyen. Toch zijn nog niet alle problemen van de baan. Zo kan president Andrzej Duda, van de PiS-partij, nog altijd wetten van de nieuwe meerderheid blokkeren. De PiS-partij heeft ook op verschillende plaatsen in het gerechtelijk systeem eigen mensen gepositioneerd.
De vrijgekomen miljarden komen niet ongelegen. De Poolse economie heeft onder meer enorm te lijden onder de oorlog in Oekraïne. Ook de mindere economische periode in Duitsland, een belangrijke handelspartner, speelt de Polen parten.
"Het is heel veel geld, we zullen het goed gebruiken", zei de Poolse premier Tusk in het bijzijn van Von der Leyen en de Belgische premier Alexander De Croo (Open VLD). België is op dit moment voorzitter van de Raad van de Europese Unie.
Naast Polen is ook het Hongarije van premier Viktor Orbán al jaren een zorgenkind van de Europese Commissie. In december maakte de Commissie wel ruim 10 miljard euro aan cohesiefondsen voor Hongarije vrij nadat Boedapest de gevraagde maatregelen had getroffen om de juridische onafhankelijkheid te verbeteren.
