De import van Russisch gas in de EU is fel gedaald. Voor de Russische inval in Oekraïne haalde de EU bijna de helft van zijn gas uit Rusland. Nu is dat nog maar 14,8 procent. Een felle daling, maar de Russische import is dus zeker niet verdwenen. Rusland verdient nog altijd heel wat geld aan export van fossiele brandstoffen.
Twee jaar na de inval in Oekraïne haalt de EU nog altijd 15 procent van zijn gas uit Rusland
Eerst het goede nieuws. De EU wordt minder afhankelijk van buitenlands gas. De gasimport is vorig jaar met 13,3 procent gedaald. Dat komt omdat we in de EU minder gas zijn gaan verbruiken. De hoge gasprijzen hebben de consument voorzichtiger gemaakt en ook de industrie verbruikt minder elektriciteit, die vaak met gas wordt gemaakt.
Ook België verbruikt behoorlijk minder
Volgens de federale energiewaakhond CREG stonden industrie en consument in ons land zodanig op de knip dat ons elektriciteitsnetwerk 9,6 procent minder belast werd in 2023.
De Creg spreekt over "een van de sterkste dalingen op jaarbasis sinds het begin van de observaties". Dat komt goed uit, want 2023 was ook een jaar waarin de Belgische elektriciteitscentrales bijzonder weinig geproduceerd hebben. 13,5 procent minder dan in 2022.
Dat komt eenvoudig omdat de kerncentrales Doel 3 en Tihange 2 in de afgelopen twee jaar definitief zijn stilgelegd. Maar omdat er minder verbruikt is, hebben de gascentrales dus niet extra moeten draaien. Wat we eventueel toch nog tekort kwamen, konden we in 2023 goedkoop importeren uit het buitenland, onder meer vanuit Frankrijk.
LNG-terminal in Zeebrugge draait nog op volle toeren
Een Europese verordening vraagt sinds augustus 2022 aan de lidstaten om hun gasverbruik met 15 procent te verminderen. Volgens de FOD Economie zit België op schema om dat te halen. In de hele EU zou het verbruik van gas sinds halfweg vorig jaar zelfs met 19,3 procent gedaald zijn.
Forse dalingen dus. En tegelijk werd er veel meer gas geïmporteerd uit Noorwegen en de Verenigde Staten. Maar dat betekent niet dat er geen Russisch gas meer nodig is.
Vorig jaar kwam dus nog 14,8% van EU-gasimport uit Rusland. In de LNG-terminal van Zeebrugge kwam zelfs meer dan de helft van het gas uit Rusland.
Opgelet: de LNG-terminal werkt lang niet alleen voor België. Bijna een derde van wat er binnenkomt, wordt ook weer uitgevoerd. Het gas gaat dan bijvoorbeeld verder naar China, of naar andere EU-lidstaten zoals Duitsland, dat ook nog steeds Russisch gas nodig heeft. België kan moeilijk op eigen houtje beslissen dat die andere landen geen Russisch gas meer mogen invoeren.
Oproep van 280 organisaties
280 denktanks en burgerorganisaties hebben intussen in een open brief aan de EU en de 7 grootste industrielanden opgeroepen om de import van Russische fossiele brandstoffen verder te verminderen én om de sancties tegen Rusland beter te controleren.
Zo slaagt Rusland er ook nog altijd in olie te exporteren via derde landen. Rusland gebruikt ook een vloot van zogenaamde "spooktankers" die officieel niet onder Russische vlag varen. Er is trouwens geen wereldwijde ban tegen Russische olie. China, India maar ook de Europese Unie zelf blijven belangrijke importeurs.
Miljardeninkomsten voor Rusland
Volgens de 280 organisaties, die zich baseren op cijfers van de Finse denktank Crea, heeft Rusland sinds het begin van de oorlog in Oekraïne meer dan 600 miljard dollar verdiend aan de export van gas, olie en andere fossiele brandstoffen. De organisaties wijzen erop dat de Russische begroting voor 2024 nog een forse verhoging voorziet voor de defensie-uitgaven.
De organisaties vrezen dat de hulp die Oekraïne krijgt, in het niets zal vallen in vergelijking met de inkomsten die Rusland blijft halen uit de verkoop van fossiele brandstoffen. De EU zelf heeft intussen een actieplan om tegen 2027 niet meer afhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen uit Rusland.
