Sponsors in de jury en kandidaten als "reclameborden": het geld achter Miss België

"Ik heb minimaal 6.000 euro geïnvesteerd in die wedstrijd. En dan reken ik echt minimaal." Van 500 euro, over 6.000 euro, tot zelfs 30.000, het zijn maar enkele bedragen die ex-kandidates noemen na hun deelname aan de wedstrijd Miss België.

Deelnemen kan effectief een smak geld kosten. Wie zich inschrijft, betaalt sowieso 190 euro, waarvan 100 euro waarborg. Daarna moeten kandidates minstens 10 tickets van 100 euro verkopen voor een show, staat in hun startcontract.

Wie flyers en affiches wil laten drukken, mag dat enkel via de organisatie en kan daarvoor eigen sponsors zoeken. 500 affiches kosten 520 euro, flyers gaan vanaf 600 euro, blijkt uit intern mailverkeer.

Kandidates worden tijdens de wedstrijd aangezet om reclame te maken voor sponsors van Miss België. "Sponsors appreciëren dat jullie posts voor hen doen", schreef de voorzitster van de wedstrijd bijvoorbeeld in de interne Facebookgroep. "Heb je kledij van Caroline Biss (een sponsor van Miss België, red.), dan kan je dit altijd dragen. Dat zal geapprecieerd worden", klinkt in een andere mail. 

"Zulke posts kan je natuurlijk niet maken als je niets aankoopt", zegt een ex-kandidate die tot in de preselecties geraakte. "Kandidates worden zo eigenlijk wandelende reclameborden", verwoordt een andere ex-kandidate het. 

Daarnaast worden deelnemers gestimuleerd om een demonstratie te organiseren waar juwelen verkocht worden van het merk Victoria, een andere sponsor van Miss België. Daar wordt een korting aan gekoppeld. De organisatie vraagt om nadien "het totale verkoopbedrag" door te geven via een online invulformulier, net als andere aankopen bij sponsors. Andere juwelen mogen kandidates niet dragen op foto's voor de wedstrijd. 

Verschillende kandidates geven aan dat ze daarom heel wat dure producten kopen die ze anders niet zouden aanschaffen. Sponsors van de wedstrijd zitten namelijk ook in de jury, tenminste bij de provinciale voorrondes in september, bevestigt de organisatie. Zelf spreekt de wedstrijd van een "onafhankelijke" jury, die "bestaat uit sponsors en professionele mensen die actief zijn in de modellensector". 

Tegelijk benadrukt de organisatie aan kandidates dat reclame die ze maken belangrijk is voor die sponsors. Nadat de kandidates een verzorgingsproduct cadeau hadden gekregen van sponsor Topicrem, volgde een mail waarin de organisatie "iets van return" vraagt in de vorm van een publicatie met het product op sociale media. "Vergeet niet dat deze sponsor ook in de jury zal zitten op 16 september!", schreef de organisatie erbij.  

Wanneer we de voorzitster contacteren, ontkent de organisatie dat kandidates worden aangespoord om reclame te maken voor sponsors. Dat is in tegenspraak met de geciteerde mail hierboven. Sponsors zitten in de jury bij de voorrondes omdat "Miss België het gezicht wordt van hun merk", legt de organisator uit. Ze benadrukt dat kandidates niet verplicht worden om aankopen te doen bij sponsors.

We konden spreken met drie ex-medewerkers van de organisatie Miss België. Zij zeggen allemaal dat geld een rol speelt, maar schatten het belang daarvan wel anders in.

"Er wordt bijvoorbeeld een Excel-bestand bijgehouden van alle kandidaten, onder andere over hoeveel sponsorgeld zij binnenhalen", zegt een ex-medewerker van de organisatie. "Tijdens de preselecties, tussen de voorronde en de finale, kiest het bestuur welke kandidates doorstromen naar de finale. Als er twijfel is, wordt die Excel erbij gehaald. Hoeveel geld je geïnvesteerd hebt, geeft dan de doorslag."

Een andere voormalige medewerker bevestigt dat het Exceldocument bestaat, maar nuanceert. "Het klopt dat je in de rangschikking punten kan krijgen wanneer je voor extra sponsorgeld zorgt. Maar er tellen nog veel andere zaken mee in die rangschikking", klinkt het. "Geld zal niet de doorslag geven voor wie uiteindelijk Miss België wordt. Het gaat vooral om inzet, dat wordt veel meer geapprecieerd dan een meisje dat via haar ouders veel geld investeert", zegt dezelfde ex-medewerker.

De organisatie ontkent dat de hoeveelheid sponsorgeld die kandidates ophalen, een van de factoren is bij hun rangschikking. Dat gaat dus in tegen de verschillende getuigenissen van voormalige medewerkers. "Wij moeten kijken wie als persoonlijkheid en gedrag een goede Miss zou zijn", zegt de voorzitster van de wedstrijd.

Een wedstrijd als Miss België kent veel verliezers. Komt de kritiek dan vooral uit die hoek? Om dat te achterhalen, contacteerden we ook een voormalige winnares van de wedstrijd. Volgens haar zal motivatie en inzet altijd doorwegen en niet hoeveel geld deelnemers investeren.

"Er zijn mensen die 4.000 euro aan een outfit uitgeven, maar die niet in de top raken. Je kán in die wedstrijd veel geld verspelen, maar het is zeker niet verplicht. Anderzijds, als je helemaal geen geld hebt, is het moeilijk om deel te nemen aan Miss België."

De beloning voor de winnares nadien, die steeds een jaarcontract moet afsluiten met de organisatie, is veeleer mager. Verschillende bronnen zeggen dat Miss België ongeveer 1.000 euro netto per maand betaalt. De organisatie ontkent dat bedrag.

"In ruil daarvoor moet je 7 op 7 voor hen werken", klinkt het bij een voormalige winnares. "Voor sponsors van Miss België werk je een heel jaar gratis. Bij sommigen van hen ligt het aantal actes de présence ook op voorhand vast."

"Als andere bedrijven acte de présence vragen, zou je 20 procent daarvan moeten krijgen. Maar dan moet je dat geld wel nog zien", klinkt het kritisch. Huidig Miss België Emilie Vansteenkiste kreeg een uitzondering, en kon dansles blijven geven naast haar contract bij de organisatie van Miss België. 

"Eigenlijk is Miss België een hostessenjob", zegt een voormalige winnares. "Je kan daar een hele fantasie rond opbouwen en denken dat je de nieuwe Véronique De Kock zal worden, maar dat is nu eenmaal niet meer zo."