Het Albanese parlement heeft een omstreden deal met Italië goedgekeurd om twee opvangcentra voor migranten en vluchtelingen te bouwen. Wie door de Italiaanse kustwacht wordt gered op zee, zal in Albanië worden opgevangen terwijl de asielprocedure wordt behandeld.
Albanees parlement zet licht op groen voor omstreden deal met Italië over bouw van opvangcentra voor asielzoekers
Koen Vanhees
Gepubliceerd:
De Italiaanse regering mag nu twee asielzoekerscentra openen in Noord-Albanië. Daar moeten de komende jaren 36.000 tot 39.000 migranten en vluchtelingen per jaar worden opgevangen die door de Italiaanse kustwacht zijn onderschept bij de oversteek van de Middellandse Zee. Intussen zal hun asielaanvraag worden behandeld. De behandeling van asielaanvragen zal naar verwachting ongeveer een maand in beslag nemen.
De overeenkomst tussen Albanië en Italië werd in november ondertekend door de Albanese premier Edi Rama en de Italiaanse premier Giorgia Meloni.
Maar de deal is omstreden. Mensenrechtenorganisaties vrezen dat het asielrecht wordt afgebroken. Ze hadden veel kritiek toen voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen de overeenkomst goedkeurde.
Oppositie probeert stemming te verstoren
De deal ligt onder vuur van mensenrechtenorganisaties, maar ook de conservatieve oppositie in Albanië is tegen. De oppositie vindt dat het document "de Albanese grondwet schendt en de soevereiniteit van het Albanese grondgebied opgeeft".
Het parlement dat gedomineerd wordt door Rama's linkse Socialistische Partij stemde met 77 tegen nul voor de goedkeuring van de overeenkomst. Maar de conservatieve oppositiewetgevers probeerden de stemming eerst nog te verstoren met fluitjes. De premier zal ook een decreet uitvaardigen als laatste stap van de goedkeuring.
Een groep van 30 wetgevers probeerde de ratificatie te blokkeren door een beroep te doen op het Grondwettelijk Hof. Toch zei het Hof eind januari al dat de deal door kon gaan. Conservatieve wetgevers hebben sinds oktober herhaaldelijk de stemming verstoord uit protest tegen de socialistische regering.
In Italië keurde het parlement de overeenkomst in januari al goed, gevolgd door de Senaat eerder deze maand.
In de praktijk
Er zullen twee verwerkingscentra worden opgezet in Albanië. De kosten voor Italië bedragen meer dan 600 miljoen euro over een periode van vijf jaar. De faciliteiten worden volledig door Italië gerund terwijl het hun asielaanvragen versnelt. Meloni heeft gezegd dat ze naar verwachting in het voorjaar van 2024 operationeel zullen zijn.
Migranten en vluchtelingen die worden opgepikt in de territoriale wateren van Italië of door reddingsschepen van niet-gouvermentele organisaties, behouden volgens de internationale en EU-wetgeving het recht om asiel aan te vragen in Italië. Ze mogen ook hun aanvraag daar laten behandelen.
Solidariteit
Rama heeft gezegd dat Albanië, dat geen EU-lidstaat is, aan de zijde van Meloni staat als teken van dankbaarheid namens de Albanezen. Veel van hen vonden hun toevlucht in Italië tijdens het communistische regime onder leiding van Enver Hoxha. Na de ineenstorting van het communisme in de jaren '90 zijn de Albanezen "aan de hel ontsnapt", klinkt het.
Italië heeft meer solidariteit gezocht bij andere landen van de Europese Unie om het toenemende aantal migranten te helpen verwerken. Het aantal migranten dat per boot in Italië aankomt is bijna verdubbeld tot ongeveer 160.000 vergeleken met dezelfde periode een jaar geleden.
