De VN-Veiligheidsraad heeft dinsdagavond een spoedzitting gehouden over de escalatie van geweld in Congo, tegen de grens met Rwanda. De rebellengroep M23, die volgens de meeste bronnen door Rwanda wordt gesteund, heeft al 400.000 mensen op de vlucht gejaagd. De Verenigde Staten en Frankrijk veroordelen de Rwandese inmenging en roepen beide landen op tot dialoog.
Verenigde Staten en Frankrijk waarschuwen in VN-Veiligheidsraad voor grensconflict tussen Congo en Rwanda
Katrien Vanderschoot
Gepubliceerd:
De situatie in het oosten van Congo baart steeds meer landen zorgen. Vorig weekend veroordeelden de Verenigde Staten voor het eerst zeer expliciet buurland Rwanda. De Verenigde Staten eisten dat Rwanda zijn steun aan de M23-rebellen zou staken én dat het de eigen militairen en lanceersystemen zou terugtrekken van op Congolees grondgebied.
Rwanda gaf daarop voor het eerst toe dat het militairen en raketsystemen in Congo heeft, maar wil die niet terugtrekken "uit veiligheidsoverwegingen". Dinsdag riep Frankrijk een spoedzitting bijeen van de VN-Veiligheidsraad. Daar uitten de VS én Frankrijk hun bezorgdheid over de escalatie van het geweld.
De Amerikaanse VN-ambassadeur Robert Wood riep Rwanda en Congo op om het risico op een echte oorlog uit de weg te gaan en de weg van de dialoog te kiezen. Hij voegde eraan toe: "De internationale gemeenschap moet onmiddellijk maatregelen nemen om een eind te maken aan de gevechten in het oosten van Congo en de spanning tussen Congo en Rwanda te verminderen. "
Rwanda en Congo moeten weg van de rand van oorlog
Robert Wood, Amerikaanse VN-ambassadeur
De spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad was bijeengeroepen door Frankrijk. De Franse VN-ambassadeur Nicolas de Rivière veroordeelde het recente offensief van de M23-rebellen tegen het stadje Sake, vlak bij Goma. Ook hij beschuldigde Rwanda ervan met manschappen en materieel de grens te zijn overgestoken. "Door luchtafweersystemen op Congolese bodem te installeren heeft Rwanda een rode lijn overschreden", zei hij.
Onveiligheid voor wie?
De M23-rebellen zijn ontstaan uit de fout gelopen eenmaking van het Congolese leger na de twee oorlogen sinds 1996. De voormalige rebellen zeggen op te komen voor de Tutsi-bevolkingsgroep in het oosten van Congo, maar ze hebben ook hun eigen agenda rond macht en grondstoffenbeheer.
Rwanda van zijn kant zegt dat het het recht heeft om zich te blijven verdedigen tegen een mogelijke herhaling van de volkenmoord door radicale Hutu's, nu bijna 30 jaar geleden. Volgens Rwanda heeft Congo nog steeds geen komaf gemaakt met de Hutu-militie FDLR. Congo beweert dat die al lang niet meer actief zijn.
Zeker is dat door de gevechten van de laatste weken opnieuw een humanitaire ramp in de maak is. Volgens de VN-missie MONUSCO, die eind dit jaar na 25 jaar het land verlaat, zijn er nu al 400.000 gevluchte burgers opgevangen in de miljoenenstad Goma, die helemaal omsingeld is door de rebellen.
De laatste maand alleen al zijn 65.000 mensen toegestroomd. "Daar in Goma veroorzaken de slechte hygiënische omstandigheden en gebrek aan drinkwater cholera. En ook seksueel geweld dreigt toe te nemen", zegt het hoofd van de missie, Bintou Keita.
