Van gamingkanjer tot AI-koning: waarom Nvidia het meest waardevolle bedrijf ter wereld is

"Het tafeltje dat een bedrijf van 1 biljoen dollar lanceerde." Sinds eind september vorig jaar siert een plakkaatje met dat opschrift een zithoek in een Denny's-wegrestaurant in het Californische San Jose. Niet zomaar natuurlijk: het bedrijf waarvan sprake heet Nvidia en 30 jaar eerder zette huidig Nvidia-CEO Jensen Huang, samen met zijn makkers Chris Malachowsky en Curtis Priem, exact op die plek er de eerste plannen voor op papier.

Drie decennia later mag Nvidia zich een van de meest waardevolle bedrijven ter wereld noemen. Voeg daar maar aan toe: "waarover de man in de straat nog nooit gehoord heeft". Geen schande trouwens, want Nvidia maakt geen alombekende huis-, tuin- en keukenproducten, maar wel hooggespecialiseerde chips voor computers en datacenters. 

Maar die zijn vandaag zo gegeerd dat Nvidia nu kan uitpakken met een beurswaarde van zowat 3.340 miljard dollar (3,34 biljoen dus). Die waarde haalde het bedrijf gisteren bij het afsluiten van de beursdag op Wall Street. De koers van de chipbouwer eindigde 3,5 procent hoger.

Daarmee heeft Nvidia de vorige nummer 1, Microsoft, van de troon gestoten. Andere reuzen als Apple, Alphabet (het moederbedrijf boven Google) en Amazon volgen op enige afstand. De groei van Nvidia is spectaculair: dit jaar alleen al is het aandeel meer dan 170 procent meer waard geworden.

Vanwaar dat plotse succes voor een bedrijf dat al meer dan 30 jaar aan de weg timmert? Dan moeten we het technologische toverwoord AI, artificiële intelligentie, laten vallen. Dat is technologie die menselijke intelligentie zo goed mogelijk probeert na te bootsen. Het meest bekende AI-product ter wereld is momenteel wellicht ChatGPT, een soort chatbot die in heel natuurlijke taal kan antwoorden op de meest uiteenlopende vragen en opdrachten.

Onder die AI-motorkap vind je vandaag in ruim 8 op de 10 gevallen Nvidia-chips, simpelweg omdat er momenteel nog nauwelijks alternatieven zijn die aankunnen wat AI vereist. Dat is ten dele te danken aan de visie van de oprichters, maar toch ook aan een flinke brok meeval.

Nvidia werd namelijk oorspronkelijk opgericht in 1993 met een focus op computergames. Om de complexe grafische prestaties aan te kunnen die games vereisen, bedacht het bedrijf een ander soort chips: "GPU's" in het jargon, graphic processing units. "Die kunnen meerdere berekeningen tegelijk aan, waar een traditionele computerprocessor (CPU, central processing unit) die doorgaans één voor één uitvoert", legt professor micro-elektronica Marian Verhelst (KU Leuven) uit. 

In de eerste levensjaren van Nvidia waren het dus vooral de gamers die de rekeningen betaalden. Maar in 2006 lanceerde het bedrijf zelf software die het mogelijk maakte om zijn grafische gamingchips te herprogrammeren voor andere doeleinden.

Met name supercomputers voor wetenschappers leken een nieuw doelwit te worden voor de Nvidia-GPU's. Wie in die tijd "AI" durfde te hoesten, kon zich doorgaans verwachten aan een fors opgetrokken wenkbrauw.

De grote meevaller kwam er in 2012, toen onderzoekers erin slaagden om een AI-model, dat Nvidia-chips gebruikte, te leren hoe het een kat kon herkennen. Nu weten we dat dat zowat het vertrekpunt vormde van wat je vandaag ziet gebeuren met ChatGPT en andere AI-tools. Jensen Huang en de zijnen kozen er sindsdien voor miljarden te investeren in AI.

Niet dat andere bedrijven intussen geen GPU's bouwen, zegt Verhelst. "Maar die zijn niet zo groot en die hebben minder goede software. En dat is zo mogelijk nog belangrijker dan de hardware zelf. Nvidia kan een heel groot leger aan programmeurs inzetten die de prestaties van hun chips kunnen optimaliseren, waardoor die veel efficiënter werken."

Dat alles verklaart het quasi-monopolie dat het bedrijf nu heeft en de enorme beurswaarde die Nvidia kan voorleggen. Of die waarde terecht is? Professor Verhelst en Tom Simonts, financieel econoom bij KBC, vinden van wel. 

"Bekijk je de evolutie van de waarde van het bedrijf, dan zie je dat die geleidelijk aan is opgeklommen", zegt Simonts. "Pas sinds 2023 zie je echt een versnelling. Dat kwam doordat de vraag nog altijd speelde of AI een hype of een blijver was. Het lijkt er nu stilaan op dat het het laatste is."

Volgens hem is het Nvidia dat die hele AI-economie van vandaag eigenhandig doet draaien. "Zonder Nvidia zou die AI-revolutie er niet eens geweest zijn, om het niet eens te hebben over de ontwikkelingen op vlak van virtual reality of zelfs rond cryptomunten."

Dat Nvidia nauwelijks concurrentie heeft, heeft bovendien ook financiële gevolgen: het kan haast vragen wat het wil voor zijn chips. "De bouw van zo één GPU kost ruwweg 3.000 dollar, maar Nvidia verkoopt ze aan zo'n 30.000 dollar per stuk. Zo krijg je natuurlijk gigantisch veel cash binnen."

In dat opzicht is die monopoliepositie niet alleen de troef van Nvidia, maar ook een risico."Reuzen als Google, Amazon, Meta en Tesla zijn intussen zelf hun eigen chips beginnen te ontwerpen. Dat zijn, anders dan de Nvidia-GPU's, chips die heel gespecialiseerd zijn voor de taken die ze bij die bedrijven moeten uitvoeren", weet Verhelst."Maar je voelt dat die bedrijven dat monopolie van Nvidia een te groot risico vinden en alternatieve paden zoeken."

Ook concurrent AMD waagt zich sinds enkele maanden aan een concurrerende GPU. Toch kan Nvidia die tegenstand momenteel makkelijk aan, denkt Verhelst. "AMD zal wel wat marktaandeel opscheppen, maar Nvidia nooit van de troon kunnen stoten." Simonts is het daarmee eens: Nvidia zal nog vele jaren dominant zijn. "Die markt groeit zo snel dat er nog wel een paar extra concurrenten bij kunnen zonder dat Nvidia daar veel last van ondervindt. Op termijn spreken we hier over een markt die triljoenen dollars waard is."