In Duitsland is de wet op het staatsburgerschap hervormd. Vanaf april moeten toekomstige staatsburgers zich in een bepaling verbinden aan de “bescherming van het Joodse leven”. Dat moet antisemitisme onder nieuwkomers tegengaan. Daarnaast wordt ook een dubbele nationaliteit mogelijk en kan je sneller staatsburgerschap verkrijgen.
Wie Duits staatsburger wil worden, moet voortaan beloven om Joods leven te beschermen
Na jaren denkwerk is de Duitse wet op het staatsburgerschap hervormd. “Die hervormingen zijn erop gericht gastarbeiders en mensen makkelijker aan te trekken om naar Duitsland te komen”, zegt journalist Jeroen Reygaert in “Nieuwe feiten” op Radio 1.
Zo is het hebben van een dubbele nationaliteit er voortaan mogelijk. Inburgeren kan weldra ook sneller: na 5 jaar in plaats van 8 jaar, en al na 3 jaar voor zij die de taal goed beheersen.
Wie de Duitse nationaliteit wil verkrijgen, moet aan een aantal voorwaarden voldoen en de “verklaring van verbondenheid” afleggen. “Het houdt in dat je je moet houden aan de basisprincipes van de democratie en de Duitse grondwet”, zegt Reygaert. “Daar is op de valreep een bijzondere bepaling opgenomen met betrekking tot het Joodse leven.”
Duits staatsburger worden? Daar hoort voortaan verantwoordelijkheid om Joods leven te beschermen bij
Nieuwkomers moeten zich verbinden aan “de bijzondere historische verantwoordelijkheid van Duitsland voor het nationaalsocialistische schrikbewind en zijn gevolgen, in het bijzonder voor de bescherming van Joodse leven, voor het vreedzaam samenleven van volken en het verbod een aanvalsoorlog te voeren.”
Een stukje schuldgevoel
Daarmee wordt eigenlijk een stukje Duits “schuldgevoel” voor de gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog in de wet opgenomen. “Bij geboren Duitsers zit dat schuldgevoel erin gepompt. Ze krijgen in honderden uren les op school en bewustwording over wat het land in de geschiedenis heeft gedaan”, zegt Reygaert. “Vandaar dat je daar dat andere denken hebt als het over het jodendom en Israël gaat. Ze krijgen dat met de paplepel in.”
“Nieuwe Duitsers die niet in Duitsland geboren zijn, hebben die geschiedenis niet zo hard meegekregen. Ze hebben dat schuldgevoel als gevolg van het nationaalsocialistische schrikbewind niet.” Integendeel. “Mensen uit Arabische landen, komen dikwijls uit het omgekeerde. Israël is er de schuld van alles.”
Als blijkt dat iemand zich niet aan de grondwet houdt, kan die zijn Duits staatsburgerschap verliezen in de eerste tien jaar
Jeroen Reygaert, VRT NWS-journalist
Het heeft volgens Reygaert ook te maken met de recente politieke ontwikkelingen. “Vlak na de inval van Hamas in Israël, zijn er in Duitsland verschillende manifestaties geweest waar ook Hamas-vlaggen gedragen werden en anti-Israëlslogans geschreeuwd werden.”
“Dat hebben we in Brussel ook gehoord. Dat hebben we overal in Europa gehoord. Maar in Duitsland ligt dat een pak gevoeliger. Dit soort slogans zal je niet zo snel van een geboren Duitser horen. Om dat te vermijden, hebben ze die bepaling dus ingebouwd.”
Een stukje zekerheid
Wat het resultaat van die beslissing zal zijn, is volgens Reygaert afwachten. “Je kan iemand niet verplichten om zich schuldig te voelen of om iemand graag te zien”, klinkt het. Maar de bepaling geldt wel als een soort van zekerheid. “Als blijkt dat iemand zich niet aan de grondwet houdt, kan die zijn Duits staatsburgerschap verliezen in de eerste tien jaar.”
Je kan natuurlijk geen gedachtenpolitie uitvinden
Jeroen Reygaert, VRT NWS-journalist
“Het is alleen de vraag hoe je dat in de praktijk gaat toepassen. Je kan je nog voorstellen dat je iemand die met een Hamas-vlag rondloopt nog op een manier kan bestraffen. Maar je kan natuurlijk geen gedachtenpolitie uitvinden.”
