De Russische oppositieleider Aleksej Navalny (47) is overleden. Dat heeft de Russische gevangenis waar hij opgesloten zit, medegedeeld. Het is nog onduidelijk hoe hij om het leven gekomen is, zegt de perschef van het Kremlin.
Russische oppositieleider Aleksej Navalny is overleden, zegt gevangenis waar hij vastzat
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Volgens het Russische persagentschap RIA Novosti zou hij zich na een wandeling slecht hebben gevoeld en meteen het bewustzijn hebben verloren. Er werden pogingen gedaan om hem te reanimeren, maar die waren zonder succes. Lokale hulpverleners zouden hem een halfuur gereanimeerd hebben.
"Alle vereiste stappen werden ondernomen om de persoon te reanimeren, maar helaas bleken ze niet succesvol", verklaarden de autoriteiten. "De medische professionals hebben de dood van de persoon bevestigd."
Wie is Aleksej Navalny?
Aleksej Navalny (°1976), van Russisch-Oekraïense afkomst, is advocaat en activist. De voorbije decennia ontpopte hij zich tot de belangrijkste criticus van de Russische president Vladimir Poetin. Hij mag zonder overdrijven als Poetins belangrijkste binnenlandse vijand worden beschouwd. Hij werd drie jaar geleden gearresteerd en zat sindsdien in de cel voor "het oprichten van een extremistische beweging". Hij zou daar nog meerdere jaren vastzitten.
Gisteren verscheen Navalny voor het laatst in het openbaar: hij was op beeld te zien tijdens een rechtszitting. Hij maakte toen een fitte indruk. Hij moest zelfs lachen. Niets leek erop dat hij niet in orde was.
De advocaat van Navalny zegt dat hij woensdag bij Navalny op bezoek was. "Alles leek toen normaal", klinkt het. Ook volgens zijn moeder, die hem maandag zag, was hij gezond en wel. "Zijn advocaat is nu onderweg naar de strafkolonie waar Navalny opgesloten zat. We kunnen op dit moment niet bevestigen dat hij overleden is. Wanneer we meer informatie hebben, zullen we dat communiceren", zegt zijn woordvoerster Kira Jarmysj op X.
Eerder was Navalny al in het ziekenhuis behandeld nadat hij had geklaagd over ondervoeding en andere gezondheidsproblemen als gevolg van mishandeling in de gevangenis.
Ook Poetin is op de hoogte gebracht van het overlijden. De perschef van het Kremlin zegt dat het nog niet duidelijk is wat de doodsoorzaak is.
Zullen we ooit weten wat er echt gebeurd is?
"Er is officieel een onderzoek geopend, maar die Russische versie zal de enige zijn die we zullen horen", duidt Ruslandkenner Marijn Trio. "Alles wijst erop dat hij in 2020 vergiftigd is door de Russische geheime diensten. Je kan je dus afvragen hoe geloofwaardig dat onderzoek nu zal zijn."
Navalny was een van de bekendste Russische oppositiepolitici, de bekendste tegenstander van Poetin. "Hij was een van de enigen die vele tienduizenden mensen op de been kon krijgen. Hij raakte met zijn retoriek een gevoelige snaar: die corruptie in Rusland. Dat sloeg aan bij de westers georiënteerde Russen. Zij hadden ook gehoopt dat hij ooit iets politiek zou betekenen, maar dat is dus niet gelukt. Hij heeft nooit mogen deelnemen aan de verkiezingen."
In 2020 ontsnapte Navalny ternauwernood aan een moordaanslag gepleegd door de Russische geheime dienst met het zenuwgif novitsjok, dat bleek te zijn aangebracht in zijn kleding, beweert de entourage van Navalny.
Na zijn herstel in Duitsland keerde hij in het begin van 2021 terug naar Rusland, maar bij aankomst op de luchthaven werd hij onmiddellijk gearresteerd.
Eind december werd Navalny overgeplaatst naar strafkolonie IK-3, gelegen in het verre noorden van Rusland, nabij de poolcirkel. Voorafgaand daaraan was de oppositieleider wekenlang van de radar verdwenen.
Ook bij ons (beperkt) protest
Ook de Rusissche gemeenschap in België is ontdaan door het nieuws van de dood van Navalny. Een groepje aanhangers is verzameld aan de Russische ambassade in Brussel. Anastasia en Jelena vertellen waarom ze zijn gekomen. Ze zijn in shock, kwaad, en hopen dat het misschien toch niet waar is.
De actievoerders vragen een onafhankelijk onderzoek naar de omstandigheden rond de dood van Navalny.
