Vlaamse overheid opnieuw teruggefloten over zorgbudgetten voor personen met handicap: Simon uit "Down the road" moet volledig budget krijgen

Simon heeft het syndroom van Down en stond al sinds 2017 op de wachtlijst om een persoonsvolgend budget te krijgen. Maar toen hij in 2022 aan de beurt was, viel er plots een brief in de bus van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) dat hij maar een half budget zou krijgen.

“Dat was slikken”, vertelt Hilde Willems, de moeder van Simon. “Je wacht zo lang op het budget dat je is toegekend. En als het dan eindelijk zover is, krijg je een brief dat je maar de helft van het beloofde bedrag krijgt. In die brief stond ook amper verdere uitleg.”

Simon was op de wachtlijst ingeschaald met een vrij hoge zorgnood en viel in prioriteitengroep twee. Maar tegen de tijd dat hij aan de beurt was had de overheid beslist dat 1.100 mensen in die groep maar een half budget zouden krijgen. Er wordt intussen onderzocht welke invloed die halvering heeft, en of zij ook elders ondersteuning kunnen vinden.

Dat onderzoek loopt nog altijd, maar intussen hebben wel al enkele rechters geoordeeld dat de halvering onaanvaardbaar is. En dat deed nu dus ook de arbeidsrechter in Leuven, in de zaak van Simon, zegt advocate Lies Michielsen: “Tussen de toekenning van het budget en de terbeschikkingstelling mag het bedrag niet wijzigen. De overheid mag geen afbreuk doen aan eerder toegekende rechten.”

“Een ander groot probleem is dat het VAPH niet kan zeggen wanneer (en of) die 1.100 mensen de andere helft van hun budget zullen krijgen”, zegt Michielsen. “Die groep staat opnieuw op de wachtlijst voor het tweede deel van hun budget, maar niemand van hen heeft al nieuws gekregen.”

Michielsen verwijst ook naar de recente uitspraak van de Raad van State over de actualisering van de persoonsvolgende budgetten. Die actualisering hield in dat er met 24 in plaats van met 12 budgetcategorieën gewerkt zou worden. Op die manier zouden de schaarse budgetten gerichter toegekend kunnen worden. Maar door die oefening van de overheid zagen tal van mensen hun voorziene budget plots dalen.

De Raad van State floot die actualisering terug op basis van hetzelfde artikel in de grondwet dat de rechter nu aanhaalt, zegt Michielsen: “Artikel 23 bepaalt dat iedere persoon een menswaardig leven moet kunnen leiden en dat verleende rechten niet mogen worden afgebroken.” Michielsen verwacht dat de uitspraak van de Raad van State heel wat mensen die in dezelfde situatie zitten als Simon zal sterken om ook naar de rechtbank te trekken.

Voor Simon en zijn familie is de uitspraak alvast een opluchting. "Simon leeft zelfstandig samen met andere jongeren in het Honkhuis in Leuven", vertelt zijn mama. "Om dat te bekostigen leggen we alle zorgbudgetten samen, maar dan nog lukt het niet om daar alle weken van het jaar te wonen. Voor Simon betekent een menswaardig leven ook zo veel mogelijk meedraaien in de maatschappij. Maar daarvoor heeft hij begeleiding en dus ook budget nodig."

Het VAPH kan wel nog in beroep gaan in de zaak van Simon. In eerdere rechtszaken heeft het Agentschap ook al aangekondigd dat te zullen doen, maar uitspraken zijn er nog niet.