"Eerste orthodoxe land, een doorbraak": Griekenland legaliseert huwelijk en adoptie voor koppels van zelfde geslacht

De Griekse Premier Kyriakos Mitsotakis sprak over "een heuglijke dag" voor zijn land. "Dit is een mijlpaal voor de mensenrechten en toont het Griekenland van vandaag: een progressief en democratisch land, met passie toegewijd aan Europese waarden."

Naast het recht op huwelijk en adoptie krijgen Griekse koppels van hetzelfde geslacht ook beiden de voogdij over hun kind. Tot nu kreeg enkel de biologische ouder dat recht. Het wetsvoorstel voorziet wel geen rechten voor trans personen als ouders.

"Griekenland is een vrij conservatieve samenleving geleid door vrij conservatieve mensen", vertelt correspondent in Griekenland Bruno Tersago in "De ochtend" op Radio 1. "Deze legalisering was dus niet zo evident. Dat merk je ook aan de resultaten van de stemming in het parlement."

Het nieuwe wetvoorstel kwam van de regerende partij Nea Dimokratia, die onder leiding staat van premier Mitsotakis, en werd na twee dagen van debatten goedgekeurd door 176 van de 254 aanwezige parlementsleden. "Maar een derde van de parlementsleden van Nea Dimokratie heeft niet voor het wetsvoorstel gestemd", zegt Tersago. "De regering moest steun krijgen van de oppositiepartijen."

"Dat duidt toch wel op een breuk in de regerende partij", vervolgt Tersago. "Normaal gezien wordt er bij een wetsvoorstel gewezen naar "partijdiscipline" en nemen de leden van de partij het voorstel unaniem aan."

"Nu zei premier Mitsotakis dat zijn partijgenoten "volgens geweten" mochten stemmen, met het gevolg dat je die verdeeldheid nu ziet. Je hebt een aantal erg conservatieve mensen binnen Nea Dimokratia, zoals ex-premier Antonis Samaras. Die zei gisteren tijdens zijn speech in het parlement nog dat het homohuwelijk geen mensenrecht is."

Al enkele weken verdeelde dit wetsvoorstel het mediterraanse land. Vooral de Grieks-orthodoxe kerk en (extreem)rechtste partijen namen het voortouw in het verzet tegen de uitbreiding van LGBTQIA+-rechten.

Zondag waren nog ongeveer vierduizend mensen - onder andere aangespoord door de extreemrechtse Niki-partij - op straat gekomen uit protest tegen het wetsvoorstel. Voor het parlementsgebouw in Athene verzamelden de opposanten zich, velen droegen kruisen en kruisbeelden.

"In Griekenland is er geen strikte scheiding tussen kerk en staat", vertelt Tersago. "Dat betekent dat de orthodoxe kerk heel erg kan doorwegen op politieke beslissingen. De kerk staat ook redelijk dicht bij de regerende partij, die zichzelf centrumrechts noemt."

"De bijeenkomst van de bisschoppen van Griekenland stuurden zelfs nog een brief naar alle parlementsleden, met de oproep om hen allemaal niet anoniem, maar met naam te laten stemmen", vervolgt Tersago. "De regering heeft daar geen gehoor aan gegeven, maar dat laat wel zien dat de kerk hier heel vaak iets in de pap heeft te brokken."

Grieken van hetzelfde geslacht mogen vanaf nu dus met elkaar trouwen en samen kinderen adopteren. "Gelukkig maar, want de kinderen van homokoppels kregen tot nu toe geen papieren", zegt Tersago. "Het was dan heel erg moeilijk voor hen om bijvoorbeeld te gaan studeren of nog maar het land uit te kunnen." 

"Daar komt nu dus verandering in", zegt de correspondent. "Een aantal mensen die in de schaduw leefden, kunnen nu uit die schaduw treden. Dat is zeker een stap voorwaarts."

Griekenland is wereldwijd het 37e land en in Europa het 21e land om de rechten wettelijk te verankeren. "Het is ook het eerste orthodoxe land dat dat doet", voegt Tersago daaraan toe. "Dit is dus echt wel een doorbraak. Dat had je 10 of 20 jaar geleden in Griekenland niet kunnen vermoeden."

Tersago sloot zijn gesprek in "De ochtend" af met een verwijzing naar de Griekse Oudheid, die vaak geassocieerd wordt met ruimdenkendheid ten opzichte van homoseksualiteit. "Een heleboel Grieken nu zijn niet zo blij met dat beeld", vertelt hij.

"Zo is er op dit moment een documentaire op Netflix over Alexander de Grote, waarin gezegd wordt dat die misschien ook wel homoseksueel was. De Griekse minister van Cultuur heeft protest aangetekend tegen de manier waarop Alexander de Grote in die documentaire wordt afgebeeld. De Griekse samenleving is daar dus nog niet helemaal klaar voor."