Belgische onderzoeksteams willen tegen 2026 een nucleaire smeItoven bouwen. Zo'n oven moet toelaten om méér metaal te recycleren uit kernreactoren die ontmanteld worden. Het gaat om een project dat is opgezet door het nucleaire onderzoekscentrum SCK CEN uit Mol en de Luikse onderzoeksinstelling Centre de Recherches Métallurgiques (CRM). "Waar de bestaande smeltovens stoppen, daar begint ons werk", zeggen de initiatiefnemers.
België bouwt nucleaire smeltoven om meer metaal uit kernreactoren te recycleren
Nina Verhaeghe
Gepubliceerd:
Op dit moment bestaan er in de hele wereld nog maar drie nucleaire smeltovens: in de Verenigde Staten, Duitsland en Zweden. Zij verwerken metaal afkomstig van de ontmanteling van kernreactoren in de hele wereld. Hun opdracht is simpel gezegd: metaal verhitten zodat het smelt, en dan de radioactieve deeltjes scheiden van de rest van het metaal.
"Die bestaande smeltovens hebben hun beperkingen", zegt Guido Mulier, ontmantelingsexpert bij SCK CEN (het vroegere Studiecentrum voor Kernenergie). "Ze kunnen maar gaan tot een bepaalde graad van radioactiviteit, of ze kunnen bepaalde metalen niet behandelen. Wij willen die grens verleggen zodat we méér soorten metalen kunnen recycleren."
Meer soorten metalen recupereren
Joeri Neutjens, CEO van CRM, bevestigt: "Het aantal metalen dat gerecycleerd kan worden bij een ontmanteling, ligt nog te laag. Dat heeft tot gevolg dat er te veel radioactief afval geborgen moet worden."
"Ons doel is om een aantal radio-isotopen heel efficiënt te scheiden van de rest, zodat het totale volume dat geborgen moet worden, kleiner wordt. Minstens de helft van het metaal dat nu geborgen wordt, hopen we te kunnen recycleren."
CRM is een onderzoekscentrum dat gespecialiseerd is in allerlei toepassingen voor de zware industrie. SCK CEN brengt zijn nucleaire expertise aan. Samen zullen ze dus werken aan de bouw van een onderzoeksoven. Op termijn zal die oven dan commercieel worden uitgebaat als verwerkingsoven, door een industriële partner.
Veel werk in het vooruitzicht
Guido Mulier denkt dat er heel veel mogelijkheden zijn. "Op dit moment zijn er wereldwijd ongeveer 500 kernreactoren. Zowat 70 daarvan zijn al ontmanteld en de komende tien jaar zullen er nog eens 30 ontmanteld worden. Als je die getallen bij elkaar brengt en als je dan kijkt naar het metaal dat in die reactoren is verwerkt en dat normaal bestemd zou worden als afval, dan is dat aanzienlijk."
Het grootste deel van het materiaal dat ontmanteld wordt bij een reactor, is beton. Metaal vormt maar een klein deel van het totaal: zowat 10.000 ton op een totaal volume van 350.000 ton. "Maar metaal heeft een veel hogere waarde in de circulaire economie. Beton heeft ook zijn mogelijkheden, maar metaal is veel waardevoller. Daar willen we dan een hogere waarde recupereren", aldus Mulier.
Pionierswerk
Met de onderzoeksoven levert België opnieuw pionierswerk, horen we. "Er is geen enkele nucleaire smeltoven die op dit moment dit onderzoek doet." De hoop is ook dat België deze technologie zal kunnen exporteren.
Het metaal dat gerecycleerd wordt, kan gebruikt worden in bijvoorbeeld platen voor autostrades of voor grote bouwwerken. "Maar als je erin slaagt inox te recupereren, wat een hoogwaardig metaal is, dan kan dat ook in medische toepassingen worden gebruikt. Wereldwijd ontstaat er stilaan een tekort aan inox, dus dan zou het jammer zijn dat niet te kunnen hergebruiken", zo zegt Guido Mulier.
De bouw van de oven kost zowat 14 miljoen euro. Dat geld komt van het Europese relancefonds. Waar de oven precies zal komen, moet nog bepaald worden.
