Van eetstoornis tot migratie: 5 actuele Vlaamse kinderdocu’s in première tijdens Jeugdfilmfestival

Elk van de vijf 'Ket & Doc'-films zet de tanden in "stevige thema’s op maat van een jong publiek." De kortfilms van 2024 zijn deze week voor het eerst te bekijken tijdens het Jeugdfilmfestival in Antwerpen.

Een jaar lang werden vijf filmmakers begeleid door Ketnet, het Vlaams Audiovisueel Fonds én JEF (Jeugd en Film), de organisatie achter het Jeugdfilmfestival. Het doel? Een blik op de wereld door de ogen van het kind. 

Eén van die filmmakers is Lore Mechelaere. Zij maakte het afgelopen jaar de kortfilm ‘Hannah & de krokodil’, over eetstoornissen bij kinderen. Een onderwerp dat haar nauw aan het hart ligt: "Enkele van mijn vrienden hebben ook te maken gehad met een eetstoornis. Ik voelde dat er vaak nog veel schaamte hangt rond spreken over dit thema."

En zo ontstond het idee achter animatiefilm ‘Hannah & de krokodil’. Daarin ontdekt Fien dat haar zus Hannah wordt bedreigd door een gemene krokodil die haar heel mager en ziek maakt. Haar wereld staat meteen op zijn kop. Samen met hun ouders proberen Fien en Hannah de krokodil te verslaan. 

"In de kortfilm vertel ik het waargebeurde verhaal van Hannah - die graag anoniem wil blijven - en haar familie", vertelt Mechelaere. "Ik koos voor het standpunt van haar jongere zusje Fien, om duidelijk te maken dat niet enkel de persoon met een eetstoornis, maar ook de hele omgeving getroffen wordt door de psychische ziekte."

"De krokodil is een metafoor om aan te geven dat het gedrag van een persoon met een eetstoornis soms ongewild verandert", gaat de filmmaker voort. "Dat is moeilijk te begrijpen voor de nauwe omgeving. Het figuurtje van de krokodil heeft Hannah zelf gekozen in therapie. Ze moest met poppetjes haar stoornis uitbeelden aan haar jongere zusje Fien: ‘Kijk Fien, de krokodil zorgt ervoor dat ik soms dingen tegen je zeg die ik niet meen.’"

Mechelaere heeft zich bij het schrijven van het scenario voor haar kortfilm omringd door tal van experten, onder meer van Eetexpert, het Vlaams Kenniscentrum voor eet- en gewichtsproblemen. "Het was heel belangrijk voor ons om een genuanceerd verhaal neer te zetten", zegt ze. "Een eetstoornis is een levenslange strijd. Maar met de juiste ondersteuning van zorgprofessionals, familie en vrienden is er beterschap mogelijk. De krokodil kan heel groot worden door erover te zwijgen."

De Ket & Doc-films worden elk jaar aangevuld met bijhorend lesmateriaal, waardoor ze ook in het onderwijs kunnen worden ingezet. "Dat de film vertoond zal worden aan zoveel kinderen en jongeren is erg belangrijk voor ons", zegt Mechelaere voort. "Hopelijk zorgen we hiermee voor meer begrip rond het onderwerp en kunnen we het taboe helpen doorbreken." 

Mechelaer koos ervoor om haar kortfilm in animatievorm te gieten. "Op die manier kwam de focus niet op het uiterlijk van Hannah te liggen, en blijft ze anoniem." Daarvoor gebruikt de regisseur stopmotion, een animatietechniek waarbij foto’s snel na elkaar worden afgespeeld. "15 minuten docu bestaan uit meer dan 10.000 foto’s. Daarvoor hebben we alle figuurtjes zelf met de hand uitgeknipt, en heel wat overuren geklopt. Het thema was te belangrijk voor ons om de film niet af te krijgen."

Naast de vijf Ket & Doc-films biedt het Jeugdfilmfestival in Antwerpen nog de hele krokusvakantie een divers aanbod van kinder- en jeugdfilms. Van knusse peuterfilms voor de allerjongste bezoekers tot een 16 plus-programmatie voor tieners en jongeren: alle leeftijden zijn welkom.

Ketnetboegbeeld Sarah Mouhamou is ambassadeur van het festival, en zal dit weekend zelf ook met haar 5-jarig zoontje naar het festival trekken. "Mijn zoontje is nog te jong om lang stil te zitten en naar iets te kijken", zegt ze. "maar tijdens het filmfestival is elke film een belevenis, ideaal voor ouders met jonge kinderen. Zo is er dit weekend de film ‘Familie Muis’, waarin de muziek live wordt gespeeld, en is er bijvoorbeeld ook de film ‘Kijk Smakelijk’ waarin je de gerechten uit de film leert koken."

Bekijk - Ambassadeurs Sarah Mouhamou en Linde Merckpoel vertellen over het Jeugdfilmfestival:

Naast film kijken biedt het festival ook workshops aan, en dé trekpleister van het festival is het XL-Medialab in Antwerpen, een digitale speeltuin waar kinderen zich onderdompelen in de wereld van games en virtual reality. 

Daar kunnen kinderen ook experimenteren met het maken van hun eigen filmpjes. "Dat vind ik fantastisch", vertelt Mouhamou. "Ik vond het als kind ook al fantastisch om zelf filmpjes te maken, maar vroeger kon je die niet bewerken. Ik weet het, nu klink ik heel oud (lacht). Vandaag de dag zijn de grenzen eindeloos en kunnen kinderen de zotste dingen maken. Hen de kans geven om die skills te ontwikkelen vind ik fantastisch."

En dan is er ook nog de rondreizende ‘opblaascinema’: een kleurrijke rondtrekkende bioscoop die elke dag op een andere plek in Antwerpen staat. “En bovendien volledig gratis. Op die manier kan iedereen een film meepikken, ook wie het financieel wat moeilijker heeft. Gewoon binnenstappen en genieten van de magie van cinema."