Minister Demir zit opnieuw samen met delegatie boeren: wat kan Vlaamse regering nog op tafel leggen?

Komt het tot een akkoord waarin zowel de boeren als de Vlaamse regering zich kunnen vinden? Dat is de vraag van één miljoen nadat de ministers en boerenorganisaties gisteren na een derde onderhandelingsronde zonder overeenkomst uit elkaar zijn gegaan. 

Om de druk van de ketel te halen, overlegt minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) sinds 18 uur opnieuw met een delegatie jonge boeren. Plaats van afspraak is het Provinciehuis in Antwerpen.

De eisen van de landbouwsector zijn duidelijk: minder administratie en regelneverij, een haalbaar mestbeleid, een betere bescherming van de landbouwgrond, betere prijszettingen door de supermarkten en een herziening van het stikstofdecreet.

Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) maakt zich sterk dat de onderhandelingen donderdag finaal kunnen worden afgerond, de Boerenbond en het Algemeen Boerensyndicaat zijn niet voldaan met wat de Vlaamse regering tot nu toe op tafel heeft gelegd.

Die onvrede leidde al tot nieuwe protestacties. Momenteel blokkeren zo’n 500 tractoren de toegangswegen naar de Antwerpse haven. Als het gesprek tussen Demir en de boeren vruchten aflevert, kunnen die blokkades misschien worden opgeheven.

Vraag is echter of Demir en haar coaliepartners nog veel bewegingsruimte hebben. Politiek journalist Bart Verhulst hoort hoe de verwachtingen binnen de overheid getemperd worden.

"De Vlaamse regering kan nog iets bieden, maar vier maanden voor de verkiezingen krijg je geen grote veranderingen meer goedgekeurd in het parlement. Bovendien zitten een aantal problemen niet op Vlaams maar op federaal en Europees niveau, en is de Vlaamse regering onderling verdeeld over wat ze de boer zou kunnen bieden."

Het aanbod dat vanuit de regering kan komen is dus beperkt, maar er is wel degelijk nog steeds een onderhandelingsmarge. "De regering heeft een voorstel op tafel gelegd. Dat gaat onder meer over de administratie en een versoepeling van de boetes die boeren kunnen krijgen voor bemesting."

Ook wat de aankoop van landbouwgrond voor natuurgebied betreft, is er een tegemoetkoming. "De regering wil daar een half jaar zo goed als volledig mee stoppen, om tegen juli het totaalplaatje te bekijken", weet Verhulst. "Volledig stoppen is niet aan de orde, want dat zou ingaan tegen het regeerakkoord waar instaat dat er een aantal natuurgebieden extra beschermd moeten worden."

Dat zint de boeren niet, net zoals ze er niet over te spreken zijn dat de regeling niet wordt herbekeken waarbij organisaties als Natuurpunt landbouwgrond kunnen aankopen.

Grootste boosdoener is en blijft het stikstofdecreet. "De huidige regering heeft drie jaar gewerkt om tot een akkoord te komen, en veel daarvan wordt bepaald door Europa, maar de boeren zeggen alsnog dat het volledig herdacht moet worden. Eén organisatie zei me: 'Zolang dat decreet is wat het is, zullen de protesten niet verdwijnen'", aldus Verhulst.

Als het van minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V) afhangt, stapt de Vlaamse regering naar Europa met de boodschap dat een aantal doelen onhaalbaar zijn.

“Ik begrijp heel goed dat de opdracht die is neergelegd bij de landbouw bijzonder zwaar is. Het is belangrijk om kritisch te durven kijken naar doelstellingen die niet lukken, en tegen Europa te zeggen: ‘We doen grote inspanningen, zowel met de landbouwsector als met de industrie, maar een aantal doelen zijn niet haalbaar’.”