De onconventionele Japanse dirigent Seiji Ozawa is gestorven. Hij was een van de bekendste internationale dirigenten; hij leidde tientallen jaren het Boston Symphony Orchestra en was ook actief in de Weense Staatsopera en bij vele andere orkesten.
De Japanse dirigent Seiji Ozawa is overleden op zijn 88e in zijn woonplaats in Tokio, na een lange, zeer succesvolle internationale carrière bij grote orkesten, vooral in de Verenigde Staten. Als pionier uit het Verre Oosten. Ozawa overleed aan hartfalen, maar had ook al jaren alzheimer.
Seiji Ozawa werd geboren in wat nu China is, maar in 1935 door de Japanners bezet Mantsjoerije was. Zijn ouders keerden later terug naar Japan. De kleine Seiji was gek op westerse klassieke muziek. Het verhaal gaat dat zijn vader, een tandarts, een piano op een kar naar huis trok voor zijn zoon. Als tiener verstuikte Seiji een vinger bij het sporten. Gevolg: in plaats van pianospelen legde hij zich toe op orkestdirectie.
Leerling van Karajan, assistent van Bernstein
Via een beurs kwam hij in Berlijn terecht bij Herbert von Karajan en vandaar ging het richting New York, waar Seiji Ozawa de assistent werd van Leonard Bernstein, recent nog geportretteerd in de film “Maestro”. Hij bleef actief bij verschillende Amerikaanse orkesten.
Hier introduceert Leonard Bernstein zijn 26-jarige collega Seiji Ozawa: "Ik denk dat hij een schitterende toekomst tegemoet gaat":
Van 1973 tot 2002 dirigeerde Seiji Ozawa het Boston Symphony Orchestra in de Verenigde Staten, een van “the big five”, de belangrijkste Amerikaanse orkesten, tevens ook met het grootste budget. Van 2002 tot 2010 was hij muziekdirecteur van de Weense Staatsopera. In 2002 was hij de eerste Japanner die het beroemde nieuwjaarsconcert dirigeerde.
Op latere leeftijd bleef Seiji Ozawa actief in zijn geboorteland, waar hij mee een eigen orkest oprichtte, het Saito Kinen Orchestra. Dat kreeg in 2016 een Grammy voor de beste opera-opname, voor “L’enfant et les sortilèges” van Maurice Ravel.
Onconventioneel
Seiji Ozawa was allerminst een stijve dirigent. Strakke pakken met zwaluwstaarten waren niet zijn ding. Hij droeg meestal tunieken en rolkragen en een wilde haardos. Dirigeren deed hij vaak zonder stokje; hij gebruikte zijn hele lichaam en je kon hem soms horen kreunen.
Een paar bijzondere uitvoeringen: in 1979 dirigeerde hij de negende symfonie van Beethoven in Peking; na vele jaren waarin westerse muziek daar verboden was geweest.
Voor de opening van de Olympische Winterspelen in Nagano in 1998 dirigeerde Ozawa simultaan een orkest in Japan en koren op verschillende plaatsen in de wereld, in opnieuw Beethovens Negende.
Seiji Ozawa dirigeerde Beethoven, Mahler, Bartók, Tsjaikovski en andere groten uit de muziekgeschiedenis, en had ook veel aandacht voor twintigste-eeuwse muziek. In 1983 bracht hij de wereldcreatie van de opera "Saint François d'Assise" van Olivier Messiaen, met de Belgische zanger José van Dam.
Met schrijver en landgenoot Haruki Murakami hield hij lange gesprekken over muziek, die uitmondden in een gezamenlijk boek.
Een kleurrijk figuur, Seiji Ozawa. En niet te beroerd om een dierenorkest te dirigeren voor een aflevering van Sesamstraat:
Er komen veel reacties uit de klassiekemuziekwereld op het overlijden van Seiji Ozawa. Andris Nelsons, de huidige dirigent van het Boston Symphony Orchestra, noemt hem zijn rolmodel en inspiratie. Zangers als Angela Gheorghiu en Plácido Domingo brengen hun samenwerking met Ozawa in herinnering.
