Vrouwtjesapen zijn vaker dan we dachten de baas over mannetjesapen. Dat blijkt uit een nieuwe studie over de sociale interacties van 79 soorten apen. In ruim 40 procent van de onderzochte diersoorten heeft het mannetje het niet zomaar voor het zeggen.
Vrouwtjesapen aan de macht: mannetjes minder vaak dominant dan gedacht
Heleen Vander Beken
Gepubliceerd:
De gespierde, viriele aap die het vrouwtje domineert. Het is een huizenhoog cliché dat ontkracht wordt in de studie in het wetenschappelijk tijdschrift . Bij vier op de tien van de onderzochte soorten hadden de vrouwtjesapen de macht of was de macht gelijk verdeeld. Iets meer dominantie bij mannetjes dus, maar lang niet zo veel als gedacht.
Dat sommige vrouwtjes de baas zijn, is geen verrassing. Bij bonobo's was bijvoorbeeld al geweten dat één of meerdere vrouwtjes de leiding nemen in een groep. En ook bij de lemuren of maki's spelen vrouwtjes de baas. Toevallig of niet - een vrouwelijke lemuur wordt in het Engels een "prinses" genoemd.
In deze nieuwe studie trokken de onderzoekers het veel breder: ze verzamelden bestaande studies over 79 soorten primaten. De analyse wees uit dat de bonobo's en maki's heus geen uitzondering zijn. In veel "culturen" spelen de vrouwtjes makkelijker de baas dan mannetjes.
"Ik vind het eigenlijk raar dat dat cliché nog bestond, als je er even over nadenkt", zegt Jonas Verspeek, onderzoeker bij Zoo Science. "Maar het is interessant dat ze dat nu ook echt aangetoond hebben."
Casanova aan de macht
Toch klopt het ergens dat de sterke mannetjes het voor het zeggen hebben, en dat is makkelijk te verklaren: in soorten waarin de mannetjes groter zijn of grotere tanden hebben, zijn ze vaker de baas. Maar eens de vrouwtjes een vergelijkbare lichaamsgrootte en tanden hebben, nemen zij vaker de leiding.
"En in veel soorten waar de man zogezegd wel de plak zwaait, zijn er soms nog vrouwen die op bepaalde momenten de overhand kunnen nemen als ze echt niet akkoord gaan met iets", vervolgt Verspeek. "Bijvoorbeeld bij gorilla's."
En ook de "marktwaarde" speelt een rol: als er weinig mannetjes zijn om mee te paren, krijgen zij meer macht toebedeeld. Hetzelfde geldt voor vrouwtjes. Wie het meest gewild is, heeft het dus voor het zeggen.
