Voormalig Fox News-presentator Tucker Carlson publiceert vannacht een interview met de Russische president Vladimir Poetin. Maar nog voor het online te bekijken is, gaan verschillende geruchten en details over het interview al online rond. Die blijken echter niet allemaal authentiek.
CHECK – Interview Tucker Carlson met Poetin doet nog voor publicatie nepberichten viraal gaan
Daan Nicolay
Gepubliceerd:
In het kort:
Wat? Op 6 februari kondigde Tucker Carlson een interview aan met de Russische president Poetin. Sindsdien, maar ook al voor de aankondiging, gingen details over het interview, zoals een transcriptie en beelden, viraal op verschillende sociale media.
Maar? Veel details van het interview op sociale media blijken nep of er is geen enkel bewijs dat ze authentiek zijn. Bij druk besproken gebeurtenissen verschijnt wel vaker snel nepinformatie online om kliks te genereren.
Dat Tucker Carlson de Russische president Poetin heeft mogen interviewen, is best opmerkelijk. Poetin geeft maar zelden interviews aan westerse media. Aanvragen zijn er genoeg maar volgens het Kremlin worden die geweigerd omdat westerse media een "eenzijdige positie" innemen.
Op sociale media werd de mogelijke inhoud van het interview al dagen druk bediscussieerd. Ook verschenen al vele lekken of previews, die bij nader onderzoek niet allemaal even betrouwbaar zijn. We overlopen een aantal rondgaande claims.
1. Video van vijf maanden oud
In het interview met Tucker Carlson zou Poetin zich uitlaten over de lopende rechtszaken tegen Donald Trump. Die tonen volgens Poetin aan dat de rot in het Amerikaanse politieke systeem zit. Althans dat moet blijken uit een preview op sociale media die in verschillende posts al meer dan 90.000 keer bekeken werd. Deze video wordt echter niet door Carlson zelf gedeeld en heeft ook niets met zijn interview te maken.
Wie de video uitkijkt, heeft niet veel moeite te achterhalen dat deze beelden in een geheel andere context werden gemaakt. Na acht seconden verschijnt rechtsboven in beeld dat de opname in Vladivostok zou gemaakt zijn op 12 september 2023. Poetin was toen in het Oosten van Rusland voor een economisch forum.
Tijdens een panelgesprek liet Poetin zich daadwerkelijk uit over de rechtszaken tegen Trump. Dat deed hij echter wel al vijf maanden geleden, en niet in een interview met Tucker Carlson.
Conclusie
De video is geen preview van het interview. De uitspraken van Poetin over Trump zijn authentiek, maar werden vijf maanden geleden in een andere context uitgesproken. Onwaar dus.
2. AI-beelden van ontmoeting
Meteen na de aankondiging van het interview gingen foto’s viraal die de ontmoeting tussen Carlson en Poetin zouden tonen. Een foto van de twee aan een ronde witte tafel werd al 1,3 miljoen keer bekeken op X en een foto van beide in witte stoelen werd al meer dan 380.000 keer bekeken op X. Ook op andere platformen zoals Facebook blijken de beelden populair .
Tot op heden hebben noch Carlson, noch het Kremlin al iets van beeldmateriaal van de ontmoeting verspreid. Beide beelden zijn dan ook gemaakt met kunstmatige of artificiële intelligentie.
Het zwakke punt van kunstmatige intelligentie, handen namaken , geeft ook hier weg dat de beelden niet echt zijn. Zowel Carlson als Poetin blijkt in de foto’s bijvoorbeeld een vreemd aantal vingers aan de handen te hebben.
Wie de foto’s verder in detail bestudeert, zal nog meer details ontdekken die niet helemaal kloppen. In de foto van de witte tafel hangt een landkaart aan de muur op de achtergrond, maar die blijkt niet meteen een bestaand werelddeel te tonen. De stoel van Carlson heeft in de tweede foto ook twee vreemd geplaatste rechterachterpoten.
Conclusie
Beelden van de ontmoeting zijn op het moment van schrijven nog niet beschikbaar. De foto's die de ronde doen zijn niet echt en gemaakt met artificiële intelligentie.
3. Transcriptie van voor het interview
Op dinsdag 6 februari kondigde Carlson aan dat hij daadwerkelijk Poetin zou interviewen, maar al een dag eerder stond een uitgeschreven versie van het interview online. Een vertaalde Nederlandstalige versie van de transcriptie werd al meer dan 260.000 keer bekeken op X.
De transcriptie werd door de Amerikaanse website amg-news.com verspreid. De bron van amg-news valt te herleiden tot een X-account , dat zich volgens eigen omschrijving bezighoudt met informatie van gekende en anonieme bronnen. Het account zette het transcript in verschillende delen online op maandag 5 februari. Ondertussen verwijderde het account de transcriptie, naar eigen zeggen vanwege een auteursrechtclaim .
In de aankondiging van het interview zegt Carlson dat het interview nog moet plaatsvinden. De woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, bevestigde volgens het persagentschap Sputnik op 7 februari dat het interview een dag eerder, op dinsdag 6 februari werd afgenomen. Het lijkt er dus op dat de transcriptie al online stond nog voor het interview had plaatsgevonden. Tijdens diezelfde persconferentie sprak Peskov ook over de transcripties die al online de ronde deden. Die waren volgens hem nep.
Het lijkt er dus sterk op dat de transcriptie verzonnen is. Er zijn tot op heden nog geen details van de inhoud van het interview bekend gemaakt door Carlson of het Kremlin. De bron van deze transcriptie is dan ook een X-account dat de transcriptie zelf alweer verwijderd heeft. Er is dan ook geen bewijs dat de transcriptie authentiek zou zijn.
Conclusie
De transcriptie stond al online nog voor het interview zou hebben plaatsgevonden en is niet afkomstig van een betrouwbare bron. Er is dan ook geen bewijs dat het authentiek is.
Aanvulling 09/02/2024: Na de publicatie van het interview blijkt dat de transcriptie daadwerkelijk niets met het werkelijke gesprek te maken heeft. We beoordelen dit dan ook als onwaar.
Waarom gaat nepnieuws bij grote gebeurtenissen zo snel rond?
Het is een terugkerend fenomeen: wanneer een gebeurtenis viraal gaat op sociale media, verschijnen al snel beelden of details die er bij nader onderzoek niets mee te maken hebben. Waarom worden deze berichten verspreid?
Veel mensen die de berichten delen zullen oprecht overtuigd zijn dat de informatie correct is. Maar een belangrijke reden waarom dergelijke berichten gemaakt worden, is omdat kliks inkomsten genereren op sommige sociale mediaplatformen.
Mensen willen snel informatie over grote gebeurtenissen, zoals uit de cijfers van dit soort berichten blijkt. Als er nog maar weinig betrouwbare informatie beschikbaar is, kan dat lucratief zijn voor wie dergelijke informatie aanbiedt. Of het dan waar blijkt te zijn, is daarbij blijkbaar minder relevant, zoals bijvoorbeeld bleek na de aardbevingen in Turkije en Syrië in februari 2023.
Conclusie
In de marge van het interview van Tucker Carlson met president Poetin verschenen al snel berichten online die onterecht beweren details over het druk besproken interview te hebben.
Een “preview” van het interview is in realiteit een uitspraak die Poetin in september 2023 deed op een economisch forum
Foto’s van Carlson en Poetin in gesprek zijn gemaakt met artificiële intelligentie. De beelden lijken echt, maar uit details blijkt snel dat de beelden nep zijn.
Een transcriptie van het interview dat al sinds maandag online staat, is afkomstig van een onbetrouwbare bron. Er is geen bewijs dat het authentiek is en noch Carlson, noch het Kremlin hebben al inhoudelijke details vrijgegeven. Aanvulling 09/02/2024: na publicatie van het interview blijkt de transcriptie daadwerkelijk verzonnen.
Dit artikel is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network .
