In Brazilië heeft de federale politie 33 huiszoekingen uitgevoerd en 4 oud-medewerkers van de voormalige president Jair Bolsonaro gearresteerd. Bolsonaro zelf moet binnen de 24 uur zijn paspoort afgeven aan de autoriteiten. Dat alles past binnen het onderzoek naar de poging tot staatsgreep die exact een jaar geleden plaatsvond in de hoofdstad Brasilia.
Braziliaanse ex-president Bolsonaro moet paspoort afstaan in onderzoek naar poging tot staatsgreep
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Volgens Braziliaanse media was de actie gericht tegen medestanders en oud-medewerkers van de voormalige president. Er hebben in totaal 33 huiszoekingen plaatsgevonden en de politie heeft 4 verdachten opgepakt.
Onder meer Walter Braga Netto wordt genoemd. Die werkte als minister van Defensie in de regering van Bolsonaro. Ook de voormalige chef van het kabinet voor de institutionele veiligheid kwam in het vizier. Daarnaast is de politie ook binnengevallen in het kantoor van de radicaal rechtse Partido Liberal, de partij van Bolsonaro, in de hoofdstad Brasilia.
De politie ging ook langs het vakantiehuis van Bolsonaro, in de buurt van Rio de Janeiro. Daar kreeg de oud-president te horen dat hij 24 uur de tijd heeft om zijn paspoort in te dienen bij de federale autoriteiten. In de tussentijd mag Bolsonaro geen contact hebben met de andere verdachten in het onderzoek.
Bolsonaro heeft al gereageerd op de politieacties. Volgens de ex-president is hij het slachtoffer van een gerichte aanval tegen zijn persoon. "Ik heb de regering meer dan een jaar geleden verlaten en lijd nog steeds onder de meedogenloze vervolging", zei Bolsonaro.
Jair Bolsonaro, de "Trump van de Tropen"
Van januari 2019 tot december 2022 was Jair Bolsonaro de president van Brazilië. De radicaal-rechtse en populistische politicus die nostalgisch terugdenkt aan de dictatoriale tijden, is zonder twijfel een controversiële figuur op het internationale podium.
Bolsonaro heeft vooral heel wat aanhangers binnen evangelische en radicaal-rechtse kringen. Hij verzet zich tegen progressief denken, homoseksualiteit en een groen beleid. Zo schrapte hij tijdens zijn presidentschap heel wat maatregelen die het Amazonewoud moesten beschermen, wat hem heel wat kritiek van klimaatorganisaties opleverde.
Poging tot staatsgreep
De Braziliaanse politie gaf aan dat de volledige actie gebeurde met toestemming van het Hooggerechtshof.
"De agenten deden onderzoek naar een criminele organisatie die probeerde een staatsgreep te plegen en de democratische rechtsstaat af te schaffen", staat in een officiële verklaring te lezen. "De organisatie wilde voordelen van politieke aard behalen, door de toenmalige president van de republiek aan de macht te houden".
Daarmee verwijst de politie naar de gebeurtenissen die een jaar geleden plaatsvonden in de Braziliaanse hoofdstad Brasilia. Op 8 februari 2023 bestormden aanhangers van Bolsonaro de drie belangrijkste overheidsgebouwen van de stad: het parlement, het presidentiële paleis en het Hooggerechtshof.
De betrokken Brazilianen probeerden Bolsonaro aan de macht te houden. Die had in oktober 2022 de Braziliaanse verkiezingen verloren van de huidige president Luiz Inácio Lula da Silva.
"Nooit plaatsgevonden zonder Bolsonaro"
Ook Bolsonaro wordt verdacht in de gebeurtenissen die een jaar geleden plaatsvonden. Zo zou hij met zijn politieke medestanders mee het plan hebben beraamd om zijn positie als president te behouden, ondanks zijn verkiezingsnederlaag.
Eerder werd de oud-president al schuldig bevonden aan machtsmisbruik en het verspreiden van desinformatie over de verkiezingen van 2022. Om die reden mag hij tot 2030 niet deelnemen aan de Braziliaanse verkiezingen. Er zijn ook al straffen uitgesproken voor deelname aan de bestorming van de Braziliaanse overheidsgebouwen.
Lula da Silva heeft al gereageerd dat het van essentieel belang is dat de politie achterhaalt wie achter de poging tot staatsgreep zat. Hij heeft ook al aangegeven dat de gebeurtenissen zonder Bolsonaro nooit zouden hebben plaatsgevonden, maar benadrukt ook "om het onderzoek af te wachten".
De poging tot staatsgreep doet heel wat mensen denken aan de gebeurtenissen die op 6 januari 2021 in de Verenigde Staten plaatsvonden. Toen hebben aanhangers van de Republikeinse oud-president Donald Trump het Capitool in Washington D.C. bestormd.
Trump is aangeklaagd voor zijn rol in de bestorming van het Capitool. In verschillende staten zijn al pogingen gedaan om hem vanwege zijn mogelijke medeplichtigheid van het stembiljet te weren. Dat gebeurde onder meer in Colorado en Maine. Binnenkort zou het Amerikaanse Hooggerechtshof een uitspraak doen in het dossier.
