"Met mijn geheugen is alles prima." Met die woorden reageert de Amerikaanse president Joe Biden (81) op het rapport van speciaal aanklager Robert Hur. Die voerde een onderzoek naar geheime documenten die Biden na zijn termijn als vicepresident (2009-2017) had meegenomen. Die documenten werden inderdaad bij Biden aangetroffen, maar toch komt er geen aanklacht. Volgens Hur lijkt er geen kwaad opzet in het spel. Hij beschrijft Biden als een "goedbedoelende oude man met een slecht geheugen."
"Mijn geheugen is prima": president Biden reageert op kritiek in rapport over geheime documenten
Het was een zichtbaar geprikkelde Joe Biden die vannacht een onverwachte persconferentie hield waarin hij reageerde op de bevindingen in het rapport van speciaal aanklager Robert Hur. Die oordeelde dat Biden na zijn vicepresidentschap geheime staatsdocumenten meegenomen heeft en die ook met anderen heeft gedeeld. Toch ziet Hur geen reden om Biden officieel aan te klagen.
Hij haalt daarvoor meerdere redenen aan. Zo is er geen enkele aanwijzing dat Biden doelbewust vertrouwelijke documenten uit zijn vicepresidentschap heeft achtergehouden en werkte hij probleemloos mee met het onderzoek. Maar het opvallendste argument? Hur omschrijft Biden als een oudere man met een slecht geheugen. Volgens de aanklager zou het moeilijk zijn om Biden door een jury te laten veroordelen. "Hij zou waarschijnlijk overkomen zoals in onze gesprekken, als een sympathieke, goedbedoelende oude man, met een slecht geheugen."
Waarover gaat het? Eind 2022 werden geheime documenten aangetroffen in Bidens kantoor in het Penn Biden Center, een denktank verbonden aan de universiteit van Pennsylvania. Later werden bij een huiszoeking in zijn woning in Wilmington (Delaware) eveneens vertrouwelijke documenten ontdekt. De documenten dateren uit Bidens periode als vicepresident (2009-2017) en als senator.
De documenten handelden over het buitenlandse en militaire beleid van de Verenigde Staten in Afghanistan. Daarbij een handgeschreven memo van president Barack Obama uit 2009 en nota's van vergaderingen met de inlichtingendiensten. Er waren ook documenten die voor Biden persoonlijk belangrijk waren, onder meer voor gesprekken met de schrijver van zijn autobiografie.
Het is niet toegelaten om vertrouwelijke documenten bij te houden na het beëindigen van een politiek ambt, en om inhoud van die documenten met derden te delen. Het materiaal moet worden overgedragen aan het Nationaal Archief. En dat was hier dus niet gebeurd.
Problemen om zich belangrijke dingen te herinneren
Speciaal aanklager Robert Hur stelt in het 345 pagina's tellende rapport dat Biden onterecht vertrouwelijke documenten bijgehouden heeft. Hij heeft ook inhoud van die documenten gedeeld met derden. Maar er komt geen officiële aanklacht. Goed nieuws voor Biden, zou je denken, maar toch bevat het rapport bezwarende elementen. En die gaan vooral over Bidens geheugen.
Er zijn meerdere passages in het rapport waarbij Hur vragen stelt over het geheugen en de mentale wendbaarheid van Biden. Zo verwijst hij naar de gesprekken die hij had met Biden, alles samen duurden die zo'n 5 uur. Biden was volgens de aanklager op meerdere momenten niet in staat zich te herinneren wanneer hij vicepresident was (2009 - 2017) en wanneer zijn ambstermijnen begonnen en eindigden.
Daarnaast leek Biden zich geen belangrijke gebeurtenissen te herinneren uit het debat over het al of niet sturen van extra troepen naar Afghanistan, in 2009. Het was het begin van het presidentschap van Barack Obama. Obama wilde extra troepen sturen, Biden was daar fel tegen gekant, en er zijn in het Witte Huis toen hevige discussies gevoerd.
Hur beschrijft ook dat Biden moeite had om zich te herinneren wanneer zijn zoon Beau overleed. Beau stierf in mei 2015 op 46-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker, iets wat Biden eerder omschreef als "een van de ergste dagen uit mijn leven."
"Aanzienlijke tekortkomingen"
Het rapport sluit niet uit dat Biden na zijn vicepresidentschap per ongeluk documenten heeft meegenomen. Enkele dozen met vertrouwelijke documenten over Afghanistan werden bijvoorbeeld teruggevonden in de garage van Biden bij hem thuis in Wilmington. Naast andere rommel die je al eens in garages bewaart, zoals een ingeklapte hondenbench, een hondenmand, een kapotte lamp, potgrond en aanmaakhout.
"Maar een redelijk denkend jurylid zou kunnen besluiten dat dit niet de plaats is waar iemand doelbewust belangrijke vertrouwelijke documenten bewaart, die cruciaal zijn voor zijn nalatenschap", klinkt het in een rapport. Het zou best wel eens kunnen dat Biden de documenten per ongeluk meegenomen had, of vergeten is dat hij ze had. "De omstandigheden waarin ze bewaard werden, het lijkt op iemand die vergeten is dat er vertrouwelijke documenten zijn."
Hur stelt zich dus wel vragen over de "aanzienlijke tekortkomingen" in het geheugen van Biden. En het speelt mee in de beslissing om Biden niet aan te klagen. "Het zou moeilijk zijn om Biden door een jury te laten veroordelen voor ongepast omgaan met vertrouwelijke documenten", besluit Hur. "Op een proces zou Biden zich waarschijnlijk tonen zoals in de gesprekken met ons, als een sympathieke, welbedoelende oudere man met een slecht geheugen."
Biden heeft ook info uit die vertrouwelijke documenten gedeeld met de schrijver van zijn biografie. Dat mag niet, maar volgens Hur dacht Biden mogelijk dat dat geen probleem was omdat andere presidenten dat ook al hebben gedaan.
"Ik weet verdorie wat ik doe"
President Biden riep gisteren inderhaast de pers bijeen. "Met mijn geheugen is alles prima", beet hij van zich af. Hij reageerde emotioneel over passages in het rapport die verwijzen naar zijn zoon Beau. "Heel eerlijk, toen ik de vraag kreeg, dacht ik bij mezelf, dat zijn hun verdomde zaken niet. Ik heb niemand nodig om mij eraan te herinneren wanneer Beau overleden is."
Biden verklaarde dat hij ten tijde van het interview met Hur "zeer druk bezig was met een internationale crisis". Die gesprekken vonden plaats op 8 en 9 oktober, nét na gewelddadige inval van Hamas in Israël en de daaropvolgende oorlog in de Gazastrook."
Ik weet verdorie wat ik doe. Ik heb dit land weer op de rails gezet.
President Joe Biden
Toen journalisten vragen stelden over Bidens leeftijd, reageerde Biden scherp. "Dat is uw oordeel, dat is uw oordeel", klonkt het. Aanwezige journalisten omschreven de sfeer als gespannen. "Ik bedoel het goed. En ik ben ouder. Ik weet verdorie wat ik doe. Ik heb dit land weer op de rails gezet."
Ook Bidens juridische team heeft kritiek op het rapport van Hur. "Het rapport gebruikt heel gekleurde taal om iets te omschrijven wat heel gewoon is bij getuigen: het zich niet kunnen herinneren van dingen die al jaren geleden gebeurd zijn", schrijft speciaal raadsman Richard Sauber in een memo bij het rapport.
De beschrijving van het geheugen van de president zijn niet "accuraat en gepast" en hebben geen plaats in een officieel rapport van het gerecht, zegt Sauber. Hij dringt erop aan dat speciaal aanklager Hur zijn "beschrijvingen van presidents Bidens geheugen herbekijkt en herformuleert, zodat ze beschreven worden op een manier die past binnen de grenzen van uw expertise, en dat u ze opnieuw indient."
Vragen over kandidatuur
Biden is opnieuw kandidaat om voor de Democraten president te worden bij de verkiezingen in november. Het is niet de eerste keer dat zijn hogere leeftijd in vraag wordt gesteld. Tijdens persconferenties lijkt hij soms verward te zijn en hij verwisselt af en toe namen van staatshoofden. Vooral de Republikeinen grijpen dat aan om Biden af te schrijven.
Ook tegen voormalig president Donald Trump liep overigens een onderzoek voor het meenemen en delen van vertrouwelijke documenten uit het Witte Huis. In tegenstelling tot Biden wordt Trump wél vervolgd. In zijn rapport over Biden legt speciaal aanklager Hur uit wat het verschil is.
Biden overhandigde de geheime documenten meteen aan het Nationaal Archief nadat de zaak aan het licht was gekomen. Hij stemde zonder problemen in met huiszoekingen en gesprekken met de speciaal aanklager. Biden werkte vrijwillig mee aan het onderzoek, en dat kan niet van Trump worden gezegd. "Niet alleen weigerde hij maandenlang achterstallige documenten terug te geven, hij werkte Justitie ook tegen door anderen op te dragen bewijsmateriaal te vernietigen en daarover te liegen", zegt Hur.
