Januari 2024 was wereldwijd de warmste januarimaand sinds het begin van de metingen. Dat meldt het Europese weermonitoringsagentschap Copernicus. Daarmee blijven de temperatuurrecords zich doorzetten: het is nu al het achtste maandrecord op rij. "De enige manier om de stijging van de temperatuur te stoppen, is de uitstoot van broeikasgassen snel terugdringen", waarschuwt Copernicus.
Achtste recordmaand op rij: ook januari was de warmste januarimaand ooit gemeten
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Vorig jaar was een jaar van temperatuurrecords. De door de mens veroorzaakte klimaatverandering, versterkt door het weerfenomeen El Niño, duwde het kwik de hoogte in. Al begin december werd duidelijk dat 2023 het warmste jaar ooit gemeten zou worden.
Januari 2024 ging door op dat elan. Met een gemiddelde luchttemperatuur van 13,14 graden Celsius was het de warmste januarimaand ooit gemeten. Daarmee is het de achtste maand op rij die het maandrecord breekt. Ook december, november, oktober, september, augustus, juli en juni verpulverden records.
Januari 2024 was 0,12 graden Celsius warmer dan de vorige recordjanuari, die van 2020. Het was zelfs 0,7 graden warmer dan de gemiddelde januarimaand de afgelopen dertig jaar (de zogenaamde klimaatnormaal).
Vergelijken we met de gemiddelde januarimaand in de periode 1850-1900 (voor de mens massaal fossiele brandstoffen begon te verbranden), dan groeit de kloof zelfs tot 1,66 graden.
El Niño zwakt af
Enigszins goed nieuws is dat de ongeziene hoogte waarmee de recordtemperaturen pieken, wat begint af te toppen.
De kloof tussen het record van januari 2024 en een gemiddelde januarimaand is minder groot dan bij de maandrecords die sinds de zomer sneuvelden. Oktober was bijvoorbeeld nog 0,85 graden Celsius warmer dan de gemiddelde oktobermaand.
Dat kan liggen aan El Niño. Dat weerfenomeen stuwt de temperatuur van het oceaanwater in de Stille Oceaan omhoog. El Niño begint wat aan kracht te verliezen, zegt Copernicus, al blijven de oceaantemperaturen ongewoon hoog. Het oppervlaktewater was in januari 20,97 graden Celsius warm. Alleen in augustus was het nog warmer.
Januari mag gemiddeld erg warm geweest zijn, dat wil niet zeggen dat dat zich overal op dezelfde manier liet voelen. Het weer kan erg verschillen, afhankelijk van lokale factoren.
In het noorden van Europa was het bijvoorbeeld kouder dan gemiddeld, en in het zuiden veel warmer. Het was ook veel warmer dan normaal in het oosten van Canada, het noordwesten van Afrika, het Midden-Oosten en Centraal-Azië.
Uitstoot broeikasgassen moet snel naar beneden
"Dit is niet alleen de warmste januarimaand ooit gemeten", zegt Samantha Burgess van Copernicus. "We hebben ook net een periode van 12 maanden beleefd van meer dan 1,5 graden Celsius boven de pre-industriële referentieperiode."
Die 1,5 graden Celsius is een belangrijke drempel. Warmt de Aarde nog verder op, dan worden de gevolgen van de klimaatverandering snel ernstiger. Dan stijgt de kans op zware regenval en overstromingen, stormen, hittegolven en droogteperiodes.
"De enige manier om de wereldwijde temperatuurstijging af te stoppen, is snel de uitstoot van broeikasgassen beperken", waarschuwt Burgess.
