Een moestuin in de stad is niet zo klimaatvriendelijk als je intuïtief zou denken. De CO2-uitstoot van stadslandbouw ligt 5 tot 6 keer hoger dan bij grootschalige landbouw, blijkt uit een Amerikaanse studie. Toch is dat geen reden om je moestuintje op te doeken, zegt landbouweconoom Tessa Avermaete (KUL).
Een moestuintje in de stad? CO2-uitstoot ligt 5 keer hoger dan bij grootschalige landbouw, zegt nieuwe studie
Met je handen in de aarde wroeten om eigen tomaten, pompoenen of kruiden te kweken: steeds meer mensen wagen zich aan tuinieren, ook in de stad. En je avondmaal recht vanuit je tuin op je bord, dat kan alleen maar goed nieuws voor het klimaat betekenen. Toch?
Dat valt in de realiteit tegen. Een nieuwe studie van de Universiteit van Michigan berekende de ecologische voetafdruk van stadslandbouw en vergeleek die met de afdruk van grootschalige landbouw. Het ging daarbij zowel om stadsboerderijen, collectieve tuintjes als moestuintjes. Daarvoor namen de onderzoekers 73 stedelijke locaties in 5 verschillende Europese landen onder de loep. Boeren en tuiniers moesten er bijhouden wat ze nodig hadden (zoals water, infrastructuur, meststof en zaden) en wat dat aan gewassen opleverde.
Het resultaat: één portie in de stad geproduceerd voedsel veroorzaakt afhankelijk van de vorm van stadslandbouw 5 tot 6 keer zoveel CO2-uitstoot als diezelfde portie in de grootschalige landbouw. Dat heeft volgens de onderzoekers vooral te maken met de infrastructuur die nodig is om in de stad aan landbouw te kunnen doen en de keuze van de gewassen.
Van de drie vormen van stadslandbouw die in de studie onderzocht werden, scoorden collectieve tuintjes het slechtst voor het klimaat. Stadsboerderijen en moestuintjes scoorden iets beter, maar nog altijd minder dan grootschalige landbouw.
Minder efficiënt
Dat een moestuintje in de stad niet per se goed nieuws voor het klimaat is, verbaast landbouweconoom Tessa Avermaete (KUL) niet. "Er zijn veel zaken die we denken over landbouw die helemaal niet kloppen met de wetenschap. Ons buikgevoel misleidt ons vaak", zegt ze in "Nieuwe feiten" op Radio 1.
"Mensen denken vaak: ‘Ik doe dat zonder pesticiden en meststoffen, dus het zal beter zijn voor het milieu dan die boer die wél pesticiden en meststoffen gebruikt en er met grote machines langsrijdt’." Maar dat klopt dus niet.
"Die professionele boer, of die nu hier of in het buitenland woont, gaat heel zuinig om met de middelen die hij gebruikt. Die probeert op een zo klein mogelijke oppervlakte zoveel mogelijk te produceren, en bouwt verder op innovatie, technologie en de beschikbare kennis."
Al zijn er ook uitzonderingen voor sommige gewassen, bijvoorbeeld voor groenten die in serres worden gekweekt en daarvoor veel energie nodig hebben. Als je die zelf in je moestuin kweekt, is de impact op het klimaat wel kleiner.
Een moestuintje in de stad? Dat is toch niet zo goed voor het klimaat, blijkt uit nieuw onderzoek
"Neem nu een appelboom in je tuin. Daarvoor gebruik je weinig, maar de opbrengst is ook behoorlijk laag. Dat maakt dat de milieu- en klimaatimpact van wat je zelf doet in je moestuin, een heel pak hoger is dan die van de professionele boer."
Die gedachtegang kan volgens Avermaete worden doorgetrokken naar de biologische landbouw. "Als je kleinschalig of biologisch te werk gaat, brengt het heel wat minder op. Dat betekent dat je heel wat meer ruimte nodig hebt om hetzelfde te produceren."
Blijven genieten
"Maar dit wil natuurlijk absoluut niet zeggen dat je niet in je eigen moestuin mag werken of mag genieten van wat er in je tuin ligt", benadrukt Avermaete. Je (stads)moestuin opdoeken, is dus niet aan de orde.
We moeten zorgen dat wat op ons bord ligt, gezond is
Tessa Avermaete, landbouweconoom (KUL)
De sociale voordelen van een stadstuintje zijn niet te onderschatten. Even met je vingers door de aarde wroeten te midden van een betonnen stad, kan deugd doen. Daarnaast brengt het kweken van je eigen groenten ook heel wat trots en voldoening met zich mee, én stimuleert het een gezond eetpatroon.
"Wat er uit eigen tuin komt, is gezond. Die boodschap is helemaal ondergesneeuwd onder andere boodschappen over duurzame voeding. We moeten zorgen dat wat op ons bord ligt, gezond is. En wat je uit je eigen tuin haalt, eet je ook met veel plezier op."
"Geniet, en gebruik je gezond verstand", luidt de conclusie van Avermaete.
