Net wanneer landbouwers en groentetelers vurig actievoeren voor een eerlijkere verloning, pakken sommige Hypermarkten van Carrefour uit met een opvallende actie. Een halve kilogram lokaal geteelde Parijse champignons kon je tijdelijk kopen voor amper 2 euro. Terwijl de bakjes normaal gezien zo'n 30 procent duurder zijn. "Steun onze boeren" staat erbij geschreven, maar doe je dat wel als je de prijzen in de winkel verlaagt? Carrefour laat weten dat het een actie was om voedselverspilling tegen te gaan.
Na schreeuw om eerlijkere verloning: Carrefour verlaagt tijdelijk prijs van champignons "om boeren te steunen"
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
Als consument word je elke dag verleid. Het consumentenprogramma "WinWin" op Radio2 gaat deze week dieper in op die verleidingen, zodat je als consument weet in welke val je niet moet trappen en welke verleiding je wél iets oplevert.
Telers die openlijk willen getuigen over prijs- en andere afspraken met supermarktketens zijn dun gezaaid. Begrijpelijk, want de retailers zijn belangrijke klanten en dat willen ze graag zo houden. Sommige producenten verkopen hun oogst rechtstreeks aan de supermarkten, anderen schakelen daarvoor een verdeler in als tussenpersoon. We konden een aantal bedrijven uit de sector spreken die anoniem hun verhaal kwijt willen.
Eén kweker omschrijft de actie als "ongelukkige timing", maar heeft door de band geen moeite met promoacties op hun producten in de supermarkt. "Soms is dat een goede manier om een product in de kijker te zetten en de verkoop aan te zwengelen. Zolang het correcte prijzen blijven, hebben we daar geen probleem mee. Je moet dat ook over een heel jaar bekijken."
Zowel de supermarkt als de producent betalen een deel van de kosten van een promotieactie. Het is soms geven en nemen
Groenteteler
Klanten van een aantal lokale filialen konden enkel afgelopen weekend op de promotie ingaan. Volgens Carrefour is er een logische verklaring voor de opvallende timing van de actie. "Omdat de depots van vele supermarktketens geblokkeerd waren, kregen wij van leveranciers de vraag of we hun voorraad champignons mee konden helpen verkopen zolang de producten nog vers waren", zegt woordvoerder Regine Van Tomme.
Het was volgens de supermarktketen dus een actie om voedselverspilling tegen te gaan, eerder dan een prijspromotie. Maar hoe steun je daar dan precies de landbouwers mee? "De telers zelf hebben hun reguliere vergoeding gekregen. Het waren in dit geval de leveranciers die hun prijzen hebben laten zakken. Maar liever zo dan alle producten te moeten vernietigen."
Dat de slogan "steun onze boeren" in deze context wat ongelukkig gekozen was, wil de woordvoerder niet met zoveel woorden zeggen. "Onze winkels hebben dat met de beste bedoelingen gedaan. Maar we begrijpen dat die boodschap in een context van eerlijke verloning voor het werk van de landbouwers voor sommige klanten verwarrend kan zijn overgekomen", geeft ze toe.
Supermarkten bepalen de prijzen
Hoe werkt een promoactie doorgaans? Winkeliers kunnen op eigen houtje beslissen om een individuele promotieactie te organiseren. Bij grotere promoties worden de kosten die daarbij komen kijken - het verschil in inkomsten omdat de prijs naar beneden gaat - gedragen door de supermarkt, maar ook door de leverancier. Soms is dat de kweker zelf, maar lang niet altijd. "Iedereen draagt dan een deel van de kosten. Een supermarkt wil soms eens kunnen stunten. Het is aan elke producent om te beslissen hoe ver je daarin mee wil en kan gaan", zegt een groenteteler.
Kan je als kweker dan ook "nee" zeggen wanneer een retailer om een lagere prijs vraagt? "Dat is niet altijd evident. Het zijn goede klanten en die wil je te vriend houden. Maar veel ketens overdrijven daar niet in. Het is een beetje geven en nemen. Maar de supermarkten hebben een grotere winstmarge op onze producten dan wijzelf, ja."
"Vergis je niet", vertelt een andere teler, "het zijn de supermarkten die de prijzen bepalen. Niet wij." Veel kwekers voelen ook de impact van buitenlandse prijzenbrekers zoals Albert Heijn en Jumbo. "Andere retailers voelen die druk ook en willen goedkoop kunnen blijven. Dat zorgt voor veel onderlinge concurrentie en uiteindelijk draag je die kost als producent ook mee."
Een producent stelt het nog wat scherper. "Groenten en fruit zijn in België gemiddeld 17 procent goedkoper dan in andere landen. Waarom is dat zo? Dat prijsverschil komt vooral op de nek van de boeren terecht."
