Terrorist Salah Abdeslam uit zijn cel gehaald en teruggestuurd naar Frankrijk: "Konden risico niet nemen dat hij zou vrijkomen"

Om de beslissing vandaag helemaal te begrijpen, moeten we terug naar het proces van de aanslagen in ons land, waarvan de uitspraak al even achter ons ligt. In september vorig jaar kenden de daders hun straf. Voor Abdeslam betekende dat dat hij geen bijkomende straf kreeg: hij was al eens veroordeeld tot 20 jaar voor de schietpartij in Vorst in ons land én tot levenslang voor de aanslagen in Parijs (zonder de mogelijkheid om nog vroeger vrij te komen). 

De afspraak was dat hij na het proces zou teruggestuurd worden naar zijn cel in Frankrijk, maar daar was hij het zelf niet mee eens. Nog voor de uitspraak van het proces gevallen was, spande hij een rechtszaak in kortgeding aan tegen de Belgische Staat.

"Me naar Frankrijk sturen, is me naar de dood sturen", klonk het toen. Hij beschreef zijn situatie in de gevangenis in Fleury-Mérogis waar hij al 6,5 jaar lang opgesloten zat in een cel van negen vierkante meter. "Elke dag leven met de gedachte dat je daar nooit meer uit zal komen, is onhoudbaar", klonk het. "Ik heb mijn vader maar 5 keer gezien in 6,5 jaar tijd, ik mocht met niemand praten. Mijn familie is een steun voor mij. Me naar daar sturen, is hen ook straffen. Het is een nachtmerrie, of het nu hier of daar is. Maar hier is het tenminste meer leefbaar", besloot Abdeslam. 

In eerste instantie heeft hij van de rechter ongelijk gekregen - en moest hij dus wel degelijk teruggestuurd worden. Maar in beroep verkregen zijn advocaten dat hij toch tijdelijk hier mocht blijven, tot de zaak ten gronde behandeld werd. Volgende week zou er nog een zitting zijn. 

Maar zo lang heeft ons land dus niet gewacht. Abdeslam is vanmorgen uit zijn cel gehaald door de speciale eenheden. "Hij is aan de grens overgedragen aan de Franse autoriteiten", zegt Eric Van Der Sypt van het federaal parket. 

Het parket laat weten dat een burgerlijke rechtbank niet opweegt tegen het internationaal aanhoudingsbevel dat Frankrijk uitstuurde om hem terug te sturen. "Voor het proces was er een akkoord tussen de Belgische en Franse autoriteiten dat Abdeslam uitgeleend kon worden voor de duur van het proces in Brussel. Wij voeren dat akkoord nu uit."

"We hebben dat grondig juridisch nagekeken. De Franse autoriteiten hebben de termijn verlengd, maar wilden dat niet nog eens doen. Als het te lang zou duren, riskeerden we zonder een titel van detentie te zitten. Het risico dat die man zou vrijkomen, konden we uiteraard niet nemen."

Maar stel dat de rechter uiteindelijk beslist dat hij zijn straf tóch in België mag uitzitten? "Dat zullen we dan bekijken. We hebben nu niet méér gedaan dan het akkoord uitgevoerd."

Eenzelfde geluid klinkt bij minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD). "Ons land had een afspraak met Frankrijk dat Abdeslam zou overgedragen worden voor de duur van het proces van de aanslagen van 22 maart 2016. Nu het proces achter de rug is en de cassatietermijn voorbij, is het niet meer dan normaal dat Frankrijk wil dat hij terug overgedragen wordt. Dat hebben we deze ochtend dan ook gedaan. Het protocol dat we hierover hebben afgesproken met Frankrijk gaat voor op de juridische procedures die Abdeslam opwerpt tegen zijn terugkeer."

Zijn advocate, Delphine Paci, is daar alvast niet over te spreken. Ze reageert "verbijsterd" en beschouwt dit als een schending van een beslissing van de rechter. "Dit is du jamais vu. Leven we nog in een democratie? Ik ben gechoqueerd", klinkt het. Paci was op voorhand niet op de hoogte gebracht dat Abdeslam zou overgebracht worden. "Mijn cliënt had vanochtend 30 seconden om zijn bezittingen te verzamelen. Hij is nu onderweg naar Frankrijk."