Een 3D-printer en wat blauwdrukken: waarom de politie met argusogen kijkt naar nieuwe bron van illegale wapens

Het parket van Leuven kwam gisteren met nieuws: in samenwerking met de Franse politiediensten had de gerechtelijke politie "een van de grootste politiesuccessen in de strijd tegen 3D-wapenhandel in Europa" geboekt. In Oud-Heverlee was een illegaal wapenatelier ontmanteld en ook in Frankrijk was op verschillende plaatsen binnengevallen en waren 3D-printers en wapens in beslag genomen.

3D-geprinte wapens zijn een relatief recent fenomeen, weet Nils Duquet. "Het eerste 3D-geprinte vuurwapen zagen we in 2013, in Amerika ontwikkeld. Het zat toen vooral in ideologische hoek, bij mensen die vinden dat iedereen recht heeft op een wapen." 

Intussen stond de techniek niet stil. "Het eerste model was vrijwel volledig in plastic, met enkel een metalen nagel om het afvuren te kunnen veroorzaken. Maar de printers om metaal te printen zijn een stuk goedkoper geworden en tegenwoordig zit je met automatische en semiautomatische geweren die je kan produceren en die betrouwbaar zijn."

Wapens die met een 3D-printer worden gemaakt, zijn geen speelgoed. "De eerste prototypes van plastic waren gevaarlijk om mee te schieten. Na een aantal keer gebruiken was dat wapen ook kapot. Vandaag is dat niet meer zo. Het metaal kan veel beter tegen de hitte en de wapens kunnen ook betrouwbaarder schieten", legt Nils Duquet uit.

En het gaat de laatste jaren duidelijk snel. "Een jaar of 4 geleden waren er zo goed als geen inbeslagnames van 3D-geprinte vuurwapens, maar de laatste jaren zien we overal in Europa een opmars. Opeens merkt men dat er 3D-geprinte wapens zijn en dat baart de politiediensten zorgen", zegt Duquet.

De Franse politiediensten spreken van een "uberisering" van de wapenhandel: er is geen professionele wapenfabrikant meer nodig om wapens te produceren. "Het is wel niet zo dat je op een knopje moet drukken en dat het wapen er dan uitkomt", verduidelijkt Nils Duquet. "Men krijgt een pakketje met blauwdrukken (ontwerpen, red.). Daarmee kan je afzonderlijke componenten afdrukken die je daarna in elkaar kunt steken."

De vermoedelijke spilfiguur van een handel in 3D-geprinte wapens die vorige week in ons land werd opgepakt, een 26-jarige Fransman, hangt volgens de Franse diensten het gedachtegoed van het libertarisme aan. "Het doel is om aan zoveel mogelijk mensen wapens te leveren om zich te beschermen tegen de Staat, die zij als totalitair en onderdrukkend beschouwen", klinkt het.

De Franse politie heeft het over een radicale ideologie "of het nu om extreemrechts, extreemlinks of radicale ecologisten gaat". Volgens wapenexpert Nils Duquet van het Vlaams Vredesinstituut is er inderdaad - meer dan met het traditionele criminele milieu - een link tussen het printen van 3D-wapens en het rechtsextremistische milieu en mensen die pleiten voor vrije wapendracht.

Het populairste model van 3D-geprinte wapens is trouwens de FGC9, waarbij FGC staat voor Fuck Gun Control. "Al zijn we ook aan het kijken naar hoe populair 3D-geprinte wapens worden bij gewone criminelen. Een paar jaar geleden betekende een 3D-geprint wapen nog dat je geen toegang kon krijgen tot echte vuurwapens, wat criminelen wel hebben. Nu zien we tekenen dat ook criminelen een markt zien in 3D-geprinte wapens."

In elk geval vrezen politiediensten in heel Europa dat 3D-printers een aantrekkelijke bron gaan worden voor illegaal en crimineel wapenbezit- en gebruik. "Dat maakt het verontrustend. Vroeger had je echt criminele connecties nodig om aan illegale wapens te geraken. Nu valt dat voor een groot stuk weg", schetst Nils Duquet.

"En wat na de oorlog in Oekraïne?", vraagt Duquet zich af. "Daar circuleren enorm veel wapens. Binnen 10-15 jaar krijg je dan samen met 3D-printers twee bronnen van wapens die het opeens een stuk makkelijker maken voor mensen om aan wapens te geraken. Dan zit je met een heel groot probleem. Het is belangrijk om daar nu al stappen te zetten om dat in te dijken."