In amper iets meer dan een maand tijd zijn er in ons land al 15 mensen omgekomen in een woningbrand. Dat zijn er meer dan twee keer zoveel als vorig jaar. "In december en januari vallen de meeste slachtoffers", vertelt Peter Van Rossum van Oscare, een onderzoekscentrum voor brandwonden. Hij geeft enkele tips.
Al 15 doden door woningbranden in 2024, en het jaar is amper één maand oud: enkele tips om het veilig te houden
Hanne Decré
Gepubliceerd:
Vandaag: een vrouw van 62 in Kessel. Gisteren: een man van 80 in Zottegem. Alleen al dit weekend vielen er twee doden na een woningbrand. In totaal vielen er sinds 1 januari - en het jaar is amper een maand en vier dagen oud - al 15 doden door branden. Dat is dubbel zo veel als vorig jaar, toen stond de teller in eenzelfde periode op 7.
In december en januari vallen de meeste slachtoffers
Peter Van Rossum - Oscare
"Een echte verklaring daarvoor is er momenteel nog niet. De onderzoeken naar de oorzaken lopen nog", klinkt het bij Peter Van Rossum van Oscare, een onderzoekscentrum voor brandwonden. Zij houden zelf de teller bij.
Oost-Vlaanderen en Antwerpen zijn koploper, met elk 4 doden. Daarna volgen Vlaams-Brabant en Luxemburg waar er al elk twee doden geteld zijn. In Waals-Brabant, Henegouwen en West-Vlaanderen is er telkens één dode te betreuren.
"Als we naar de tellingen kijken die we door de jaren heen gedaan hebben, heeft het vaak te maken met de periode. In december en januari vallen de meeste slachtoffers. Dat heeft dan te maken met de koude temperaturen of de kortere dagen. Misschien gaan mensen vroeger slapen. Heel wat fatale branden ontstaan 's avonds laat of 's nachts, soms vergeten mensen iets op het vuur of laten ze iets insteken."
Enkele tips
Preventie is het beste wapen in de strijd tegen branden. Rookmelders zijn letterlijk van levensbelang. "Belangrijk is om voldoende hóórbare rookmelders te hangen. Mensen zijn vaak wel in orde met het aantal rookmelders, maar als je hem niet hoort, is het niet nuttig. Als je slaapt, slaapt je neus ook. Je ruikt niets. Dus de rookmelder vervangt dan je neus. Als die begint te piepen, kan je snel reageren en tijdig je woning verlaten."
Waar in je woning hang je best rookmelders?
Op elke verdiepingen eentje - zoals het wettelijk verplicht is - is eigenlijk te weinig, stellen experten.
In elke slaapkamer zou er een moeten hangen
In de badkamer en keuken moet er dan weer geen hangen, omdat een rookmelder geen onderscheid maakt tussen rook en bijvoorbeeld stoom. De tip is dus om een rookmelder net buiten de badkamer te hangen.
"Heb je een grote woning, is de truc om koppelbare rookmelders te hangen. Als er dan één begint te piepen, hoor je het toch doorheen het hele huis." Check ook zeker eens de datum van je rookmelder, want die heeft maar een beperkte levensduur.
Daarnaast, zo raadt Van Rossum aan, moet je eens nagaan welke risico's er in je woning zijn. "Denk maar aan een bijzetverwarming die te dicht bij brandbare materialen staat of batterijen die opladen." De klassieke tip is ook om stekkers zeker uit te trekken 's nachts.
Ten slotte moet je een potentiële vluchtweg zeker vrijhouden van rommel. "Dus geen boekentassen of wasmanden op de trap. Het risico is dat je valt als je naar beneden gaat en zo in de brand blijft." En nog eentje: zorg dat er een sleutel op de deur steekt, zodat je daar geen kostbare tijd meer verliest.
Woon je in een huis? Probeer zo snel mogelijk naar buiten te gaan. Probeer op je weg naar buiten zoveel mogelijk deuren te sluiten, dan heeft de brand minder kans zich te ontwikkelen. Als het niet lukt om naar buiten te gaan, ga dan naar een kamer en hou de ramen en de deur daar toe. Natte handdoeken voor de deur of over jezelf helpen helaas niet. Ook onder de douche gaan staan, heeft geen zin.
Woon je in een appartement? Als het in jouw appartement brandt, moet je ook meteen naar buiten. Als het niet brandt in jouw appartement en in de hal hangt rook is de raad om binnen te blijven. Het is wel belangrijk dat de hulpdiensten weten waar er nog allemaal mensen zitten."
Bel de 112 pas als je zelf buiten bent. Geef zoveel mogelijk details, over mensen die nog binnen zijn. Ga ook altijd naar de voorzijde van je huis, want daar komt de brandweer toe.
Laat de brandblussers voor wat ze zijn - tenzij je weet hoe je ze moet gebruiken.
