Michelle O'Neill van Sinn Féin is de nieuwe premier van Noord-Ierland. Het is de eerste keer dat de regering wordt geleid door een katholieke, republikeinse politica. Een historische ontwikkeling, zeggen commentatoren.
Historische dag in Noord-Ierland: Michelle O'Neill is eerste katholieke, republikeinse premier
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Na twee jaar politieke crisis heeft Noord-Ierland eindelijk weer een regering. Het regionale parlement in Belfast wees de 47-jarige Michelle O'Neill aan als eerste minister. Ze is de eerste katholieke, republikeinse politica aan het hoofd van de Noord-Ierse regering. Commentatoren spreken van een historische dag in Noord-Ierland.
O'Neill maakt deel uit van de partij Sinn Féin, de politieke nazaten van het vroegere Iers Republikeins Leger (IRA). De katholieke, republikeinse partij werd bij de verkiezingen van mei 2022 namelijk de grootste in het Noord-Ierse parlement.
De grootste unionistische partij en de grootste katholieke partij moeten altijd samen een regering vormen, wat ook de uitslag is van de verkiezingen. Dat is afgesproken in het Goedevrijdagakkoord uit 1998, dat na 3 decennia van geweld (broze) vrede bewerkstelligde in Noord-Ierland.
De grootste van de twee partijen mag de premier leveren. Voor het eerst in decennia is dat dus de katholieke, republikeinse partij, die een hereniging met EU-lidstaat Ierland nastreeft. In een interview kort na haar benoeming tot premier gaf O'Neill al aan dat een referendum over een hereniging de komende tien jaar zeker tot de mogelijkheden behoort.
"Ik denk dat we ons in een decennium van opportuniteiten bevinden", zei ze. "Zo veel dingen veranderen. Alle oude normen, de staat zelf, het feit dat een nationalistische republikein niet verondersteld werd om ooit premier te worden. Dat getuigt allemaal van verandering."
Regeren met de DUP
O'Neill moet wel regeren met de DUP, de grootste protestantse partij, die de politieke unie met het Verenigd Koninkrijk verdedigt.
De DUP weigerde twee jaar lang een regeringsdeelname, uit protest tegen de Brexit-uitzonderingsregels voor Noord-Ierland. De DUP argumenteerde dat de regeling die met de EU overeengekomen is, de unie van Noord-Ierland en Groot-Brittannië bedreigde. Daarnaast lag de DUP mogelijk ook dwars omdat ze voor het eerst een republikeinse premier boven zich moest dulden.
Maar vorige week schaarden de leden van de DUP zich na twee jaar dan toch achter een akkoord met de Britse regering om opnieuw in een regering te stappen, in ruil voor enkele aanpassingen aan de Brexit-regeling in verband met Noord-Ierland.
