Magnetische tablets en röntgenstralen: zo controleert Luc Geysen de fietsen op het WK Veldrijden op “verborgen motortjes”

Dit weekend vindt het wereldkampioenschap veldrijden plaats. En dan wordt er - zoals bij vele grote wielerwedstrijden - gecontroleerd op mechanische doping of verborgen motortjes in fietsen. In 2016 werd op zo'n WK veldrijden het enige bekende exemplaar tot nu toe gevonden, op de fiets van veldrijdster Femke Van den Driessche. Bij die controle was ook Luc Geysen. 

Geysen heeft in zijn dertig jaar als internationaal UCI-commissaris heel wat controles op mechanische doping uitgevoerd. Hoeveel het er precies zijn, kan hij niet zeggen. Zeker is dat er al tienduizenden fietsen, waaronder die van Fabian Cancellara, op zijn teller staan. “Ik heb ook een paar jaar de controles voor de Ronde van Frankrijk gedaan." 

De internationale wielerunie zet fors in op controles op mechanische doping. Vorig jaar voerde de UCI 4.280 controles uit. De meeste daarvan (3.777) gebeurden met magnetische tablet, een kleiner deel (503) met behulp van röntgentechnologie. Er werd niets gevonden. 

In de VRT NWS podcast "Het uur van de waarheid", vertelt Geysen hoe hij aan zo'n controle begint. 

“We komen aan op de wedstrijd en gaan meteen naar de parkings van de ploegwagens, waar we de fietsen controleren die die dag gebruikt zullen worden,” zegt Geysen.

Tijdens die controlerondes kan hij rekenen op twee technologische innovaties: een magnetische tablet en een röntgentechnologie. Met de tablet maakt hij eerst een foto van de fiets. “Dan start ik de procedure van het controleren op basis van het magnetische gebeuren. Ik ga met de tablet langs het frame, de vork en de wielen.”

Zo kan hij kabels, batterijen en motors ontmaskeren. “Op een grafiek zien we het resultaat van het magnetisch veld. Op basis van die gegevens kunnen we zien of er iets verdachts aan de hand is.” Is dat het geval, dan wordt de fiets gedemonteerd. 

Maar naast die tablet wordt ook röntgentechnologie toegepast. “Daar zijn we voor het eerst mee begonnen in 2010, in de Tour de France. We hebben lang gewerkt met een aanhangwagen, waarin een machine was opgesteld. Nu werken we met mobiele röntgentechnologie die met de hand gebruikt kan worden.”

Het verschil tussen beide technologieën zit in het te interpreteren resultaat. “Met de tablet zien we de resultaten op basis van cijfers en grafieken. Bij de X-ray zien we de beelden, zoals je die kent van bij de douane of de dokter, bijvoorbeeld.”

“Tot nu toe is er nog maar één fietser betrapt”, weet Geysen. “Femke Van den Driessche.” De Vlaamse renster werd exact acht jaar geleden op het WK veldrijden in Heusden-Zolder betrapt met een motortje.

Dat het ondanks de stortvloed aan controles bij die ene zaak gebleven is, betekent goed nieuws voor de fairplay van de wielersport. Al kan je je afvragen of dat "vruchteloos" controleren niet snel verveelt. Dat spreekt Geysen tegen.

“We zijn er alleen maar blij om. We houden allemaal van de wielersport en doen er alles aan om een zo eerlijk mogelijk resultaat te krijgen. Daarom doen we de controles: we willen dat de winnaars verdiend op het podium staan.”

Een verdacht snelle demarrage of een wiel dat blijft draaien na de val van een renner, dat doet de geruchtenmolen al snel draaien. Zijn er dan zaken die de UCI-commissarissen nog niet kunnen detecteren?

“Geruchten zullen er altijd zijn. Zeker in tijden van sociale media, heb je altijd mensen die bepaalde dingen zien”, lacht Geysen. “Maar we doen er alles aan om aan de publieke opinie te bewijzen dat alles eerlijk verloopt. Dat is de bedoeling van de UCI, de integriteit en de geloofwaardigheid van het wielrennen hooghouden.”

Van Parijs-Nice tot de Giro, van de Dwars door Vlaanderen tot de Vuelta: Geysen blijft vrijwillig zijn steentje bijdragen. “We moeten er tijd insteken, maar wielrennen is onze passie. We zijn een van de vele families in het wielrennen.”