Na het boerenprotest van deze week waarschuwt Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) de boerenorganisaties om niet naar het Grondwettelijk Hof te stappen om het stikstofdecreet van de Vlaamse regering aan te vechten. Als ze dat toch doen, zal dat volgens haar niet in het voordeel van de landbouwers zijn. Demir heeft naar eigen zeggen wel begrip voor de problemen waarmee de boeren te maken hebben. Ze reageerde vandaag voor het eerst op de toch wel massale protestbeweging.
Minister Demir waarschuwt: "Als Grondwettelijk Hof stikstofdecreet vernietigt, zal dit nadelig zijn voor boeren"
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
In grote delen van Europa zijn de afgelopen weken boeren op straat gekomen: tégen een handelsverdrag met de Mercosur-landen in Zuid-Amerika, tégen duurdere brandstof of tégen de import van goedkopere landbouwproducten uit Oekraïne.
Hier hebben de boeren het gemunt op het stikstofdecreet van de Vlaamse regering. Tot verbazing van velen bleef het tot nu toe stil bij Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA), nochtans de grote trekker van dat stikstofdecreet.
Met een kluitje in het riet?
Demir was te gast in "De afspraak op vrijdag". Ze heeft deze week twee dagen gerouwd om het verlies van haar tante, haar enige familielid dat hier in België verblijft. "Maar ik vind dat ik als beleidsmaker ook moet opletten voor politieke recuperatie", voegt ze eraan toe.
Met een jaar uitstel, daar kopen die landbouwers niks mee
Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA)
Er volgt meteen een sneer naar de Europese Commissie en premier Alexander De Croo (Open VLD). Deze week besliste de Commissie mede op zijn vraag om enkele tegemoetkomingen aan de boeren te doen. Zo is de regel om 4 procent van je landbouwgrond braak te laten liggen uitgesteld.
"Met een jaar uitstel, daar kopen die landbouwers niks mee", vindt Demir. "Daarover gaat het debat ook niet, en dan vind ik dat ook niet correct. Want de landbouwers gaan alleen maar kwader worden. Dat verwijt ik aan de politiek." Met andere woorden: Europa en De Croo sturen de landbouwers volgens haar met een kluitje in het riet.
Protesteren mag, blokkeren niet
Naar eigen zeggen begrijpt minister Demir heel goed de bezorgdheden van de landbouwers. Maar dat diezelfde landbouwers wegen blokkeren, gaat haar te ver. "Ik vind het niet kunnen dat men heel wat mensen en de economie gijzelt."
Het is de federale Vivaldi-regering die aan zet was om dit te doen ophouden, maar men heeft dat niet gedaan
Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA)
Dat het protest in Vlaanderen vooral tegen het Vlaamse stikstofdecreet is gericht, is blijkbaar niet ter zake. "Het is de federale Vivaldi-regering die aan zet was om dit te doen ophouden, maar men heeft dat niet gedaan. Men stond besluiteloos." Volgens Demir heeft de federale regering niets ondernomen tegen de blokkades omdat niet alle Vivaldi-partijen op één lijn zitten.
Toch moet protesteren volgens de minister kunnen."Ik vind dat cruciaal in een democratie. Maar een snelweg blokkeren: ik denk dat eenieder - ook landbouwers met wie ik spreek - zegt dat dit wel ver gaat."
Waarschuwing aan de boerenorganisaties
Maar was het stikstofdecreet van de Vlaamse regering hier niet de grond van de zaak, of toch een deel ervan? "Ik heb mijn verantwoordelijkheid genomen in een heel moeilijk dossier, maar ik heb altijd gezegd dat er voldoende ondersteuning moet zijn voor de boeren", zegt Demir.
Ik zeg tegen de boeren dat we eindelijk perspectief hebben
Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA)
Volgens haar is er stilstand vermeden. "Ik zeg tegen de boeren dat we eindelijk perspectief hebben. We hebben drie jaar op slot gezeten, geen vergunningen kunnen verlenen, ook niet aan de landbouw." Vlaanderen stevende af op een vergunningsstop, zegt Demir.
Eind vorig jaar keurde het Vlaams Parlement dat langverwachte stikstofdecreet dan toch goed, hoewel er grote juridische vraagtekens blijven. Daarop kondigden boerenorganisaties Boerenbond en ABS aan dat ze het decreet zouden aanvechten voor het Grondwettelijk Hof.
Geen goed idee, waarschuwt de minister. "Als het Grondwettelijk Hof dit vernietigt, zal dat niet in het voordeel van de landbouwers zijn." Ze benadrukt dat de Raad van State heeft geadviseerd om nog strenger dan het stikstofdecreet te zijn.
"En wat die Raad van State ook zegt - ook hallucinant - is dat de 2 miljard die we voor de landbouwsector vrijmaken misschien wel te veel geld is. Ook dat staat in dat advies." Boodschap van de minister aan de boerenorganisaties: wie toch naar het Grondwettelijk Hof stapt, dreigt van een kale reis thuis te komen.
