Geen plaats in Vlaanderen die het de voorbije jaren moest stellen zonder een "Ge zijt van ..."-groep op Facebook. De groepen zijn geëvolueerd van community's waar herinneringen worden opgehaald tot een plaats voor zoekertjes voor vermiste voorwerpen of dieren, tot een forum waar mensen openlijk discussiëren. "Tijdens de coronaperiode zijn er bijvoorbeeld heel mooie dingen in ontstaan, maar het is ook vaak een uitdaging om het beleefd te houden", zegt onderzoekster aan de KU Leuven Cato Waeterloos.
Dossier
Van nostalgie tot discussie: "Ge zijt van..."- groepen in Vlaanderen verbinden en verdelen
Annelies Houtman
Gepubliceerd:
Facebook mag dan twintig jaar na zijn ontstaan niet meer "hot" zijn bij de jeugd, het is nog altijd het grootste socialemediaplatform ter wereld. Niet enkel voor individuen, maar ook op lokaal niveau bracht Facebook mensen samen. Een mooi voorbeeld daarvan zijn de "Ge zijt van..."- groepen.
Wanneer het fenomeen precies is ontstaan in ons land is niet helemaal duidelijk, maar tien jaar geleden, in 2014, maakte Eliane Wellens uit Genk de groep "Ge zijt van Genk als..." aan. Ze deed dat uit nostalgie naar de stad waar ze 25 jaar gewoond had. Eliane was intussen al een tijdje verhuisd naar het Italiaanse eiland Sardinië, maar zag daar bij een vriend hoe dat soort Facebookgroepen aansloeg. "Ik denk dat ik de eerste was die hier in België zo'n Facebookgroep heeft opgericht", zegt Eliane bij Radio2 Limburg.
Vandaag zitten er zo'n 33.000 mensen in de groep van Genk, bijna de helft van het totale inwonersaantal van de stad. " Een verklaring voor dat succes heb ik niet", zegt Eliane. "De groep trok in het begin veel mensen aan die herinneringen wilden ophalen, ik denk dat het melancholische heel veel mensen heeft aangesproken."
“In het begin deelden we foto’s of anekdotes van vroeger", vertelt ook Rudy Gybels uit het Vlaams-Brabantse Schaffen, bij Diest. Hij beheert maar liefst 48 "Ge zijt van..."-groepen. Hij heeft dan ook een breed interesseveld. "Vandaag is het allemaal actueler geworden", zo vertelt hij in “Goeiemorgen Morgen!” op Radio 2. "Zo worden er nieuwsberichten gedeeld. Het is ook meer servicegericht: een hond die weggelopen is of een brief die verkeerd geleverd werd.”
Van nostalgie tot zoekertjes, van connecteren tot ventileren
"De 'Ge zijt van...'-groepen zijn geëvolueerd van een plaats waar herinneringen worden opgehaald naar een forum waar mensen vragen stellen, iets weggeven of ventileren", weet ook communicatiewetenschapper en onderzoeker aan de KU Leuven Cato Waeterloos. Tijdens de coronaperiode deed ze mee aan een "Ge zijt van..."-studie. "Toen de mensen tijdens de coronapandemie niet buiten mochten was het vooral in de beginfase heel mooi hoe mensen er samenkwamen. Denk maar aan de ideeën om mondmaskers te naaien, of boodschappen aan huis te brengen."
Waar mensen in groep samen zijn, wordt ruzie gemaakt. Online is dat niet anders
Cato Waeterloos, onderzoeker KU Leuven
Maar de vaak van oorsprong goedbedoelde groepen zijn ook al vaak plaatsen gebleken waar verhitte discussies ontstaan. "Op elke plek waar mensen in groep naartoe gaan of samenkomen wordt ruzie gemaakt, online is dat niet anders", vult Waeterloos aan.
(Niet-professionele) beheerders zien toe op groepshygiëne
Het zijn de beheerders van de "Ge zijt van..."-groepen die er onder andere op moeten toezien dat leden van de groep zich beleefd gedragen. Vaak zijn het hobbyisten die niet geschoold zijn om online community's te modereren.
Rudy Gybels spendeert dagelijks tot 10 uur per dag aan het modereren van zijn tientallen "Ge zijt van..."-groepen. Hij controleert dan vooral wat er gepost wordt. De negatieve berichten haalt hij weg. “Er zijn groepen waar ik helemaal geen werk heb en waar iedereen zich aan de regels houdt. In sommige groepen moet ik vaker dingen weghalen of mensen blokkeren.”
Ook voor Tim Mouling staat het positieve centraal. 11 jaar geleden richtte hij het populaire "'BOHO'! - Borgerhout 2140 the Original" op. Intussen telt de groep ruim 22.000 leden.
"We willen geen pittige discussies", vertelt hij bij Radio2 Antwerpen. "We willen focussen op het positieve in de buurt, zodat iedereen in waarde kan worden gelaten. Een zoektocht naar een loodgieter of zwemlessen voor de kinderen verbindt onze leden, de politieke discussies houden ze maar voor andere Facebookgroepen".